yatırımcılar ile deneyimler

72 Pages·2016·16.94 MB·Turkish

Eylül 2016•Sayı: 8•Dört ayda bir yayınlanır•ISSN: 2148-5585
Spot Dosya
Yatırımcılar ile
Deneyimler
GİRİŞİM MENTÖRLÜK
Söyleşi: Haluk ZONTUL
Yatırımcılık, Fon Yönetimi ve
Erken Aşama Girişim Sermayesi
Yatırımları
YATIRIMCILAR
KULUÇKA
İLE
DENEYİMLER
İŞ FİKRİ YATIRIM
İŞ BİRLİĞİ

Ankara Teknoloji Geliştirme Bölgesi Kurucu ve İşletici A.Ş. Yayın Organı
İMTİYAZ SAHİBİ EDİTÖR YAYIN YÖNETİM MERKEZİ
Canan ÇAKMAKCI Kırmızı Tasarım Ankara Teknoloji Geliştirme
Bölgesi Kurucu ve İşletici A.Ş.
YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ GRAFİK TASARIM
Adres: CYBERPARK,
Faruk İNALTEKİN Kırmızı Tasarım Cyberplaza No: 4/B Kat 1,
YAZI İŞLERİ Bilkent 06800 ANKARA
BASIM
Ferhan ŞENKON Tel: [phone]
İşkur Matbaacılık
Duygu AKTAY Faks: 312 265 00 48
Ağaç İşleri Sanayi Sitesi
Pelin ORAL [email protected]
1370. Sokak No:5
Uğur ÜNLÜKALAYCI www.cyberpark.com.tr
Deniz BAKTIR İvedik Organize/ANKARA
Onur PEKGÖZ
İmran GÜRAKAN
Haber ve reklamlarınızla yer almak istiyorsanız bizimle irtibata geçebilirsiniz.
İçindekiler
SÖYLEŞİ: Haluk Zontul 2
Yatırımcılık, Fon Yönetimi ve
Erken Aşama Girişim Sermayesi Yatırımları

SPOT DOSYA 8
Yatırımcılar ile Deneyimler
RÖPORTAJ: connected2.me 18
BİLKENT TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ 24
GÜNCE 32
CAP 39
BİL-TEL KÜMESİ 40
BİGG M.A.R.K.A. 42
GİRİŞİMCİLER İÇİN 46
BİZ’DEN 49
BASINDAN 50
FİRMALARIMIZDAN 56
ARAMIZA YENİ KATILANLAR 65
FİRMALARIMIZIN ÜRÜNLERİ 66
SKÖOYNLUEŞKİ YAZAR
Haluk ZONTUL
1970 doğumludur. Liseyi Samsun 19
Mayıs Lisesi’nde okumuş, daha sonra
ODTÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği
Bölümü’nden lisans ve yüksek lisans
derecelerini almıştır.
Önce ODTÜ EE’de sonra ise TÜBİTAK’ta
15 yıl araştırmacı olarak çalışmıştır. Son 10
yılda, önce TTGV’nin Geri Ödemeler ve
Destekler’inde yaklaşık 35 milyon Dolarlık
bir desteği yenilikçi firmalara sağlamış;
daha sonra ise, Teknoloji Yatırım Fonu’nu
yönetmiştir. Halen Türkiye’nin ilk ve en
büyük erken aşama yatırım fonunun
yönetici ortağıdır.
Akademik, teknik ve teknoloji politikaları
alanında Avrupa Birliği, UNIDO ve Springer-
Verlag gibi saygın yayın evleri tarafından
basılan bir kitapta bölümü, teknik rapor ve
makaleleri bulunmaktadır.
2
Bu sayımızda, Türkiye’nin ilk
ve en büyük erken aşama
yatırım fonunun yönetici
ortağı Haluk ZONTUL ile;
“Yatırımcılık, Fon Yönetimi
ve Erken Aşama Girişim
Sermayesi Yatırımları” üzerine
bir söyleşi gerçekleştirdik.
CYBERPARK: Girişimcilik ve yenilik Nasıl fon yöneticisi olduğum sorusuna gelirsek, bu
ekosisteminin ayrılmaz bir parçası olan aslında yöneteceğiniz fonun hedefleri ile uyumlu bir
kişisel birikime sahip olmayı gerektirmekte. Şu anda
yatırım ve özellikle erken aşama yatırım
yönettiğimiz fon, teknoloji fikirlerinden katma değer
çok konuşulan bir alan. Bu alanı siz nasıl
yaratacak ürünler çıkarmayı ve bunu ticarileştirmeyi
tanımlarsınız? Siz nasıl yatırımcı oldunuz? hedefliyor.
Haluk Zontul: Bu alan oldukça çok konuşulmasına Ben 25 yıllık iş hayatımın hemen hemen tamamını
rağmen sanırım yeterince anlaşılmayan bir alan. O bu zor ama zevkli problemin farklı yanları ile
nedenle mümkün mertebe farklı kategorilere bölerek ilgilenerek geçirdim. Dört ayaktan söz edebiliriz;
anlaşılabilir bir harita oluşturmaya çalışacağım. teknolojik ürün/fikir arzı, kamusal politikalarla
sağlanan uygun ortam, finansal destek
En temel ayrım kimin kaynağını kullandığınız. Eğer mekanizmaları ve girişimcilik.
kendi fonlarınızı kullanarak bu işleri yapıyorsanız
“yatırımcı” oluyorsunuz; çoğunluğu kendinizin İş hayatımın başında, üniversitede ve TÜBİTAK’ta
olmayan (bir veya daha çok) yatırımcının kaynaklarını araştırmacı olarak teknolojik ürün fikir/arzı
(fonu) onlar adına yönetiyorsanız da “fon yöneticisi” yönünde yoğun olarak çalıştım. Bu dönemde,
oluyorsunuz. O nedenle ben kendimi yatırımcıdan bugün fon yöneticisi olarak iş fikirlerini dinlediğim
ziyade, fon yöneticisi olarak niteliyorum. insanlar gibi, bir ürün fikrini hayata geçirme, fikri
mülkiyetle koruma altına alma, bunu lisanslama
İkinci temel ayrım da, yatırım miktarları bazında. gibi kavramlarla çok erken tanıştım. Türkiye’nin
Ülkelere göre boyutları değişmekle birlikte, genelde alanındaki en yetenekli insanları ile çalışıp, hem
250 bin ABD Dolarından küçük olan yatırımları melek savunma sanayiine hem de Türkiye sanayiinin önde
yatırımlar; 4 milyon ABD Dolarından küçük yatırımları kuruluşlarına mal ve hizmet ürettik. (27943 Norad
erken aşama yatırımlar; bu miktarın üstündeki ID ile halen yörüngede dönen Bilsat 1 uydusunda
rakamları da genel olarak sonraki aşama girişim/ adımın yazılı olduğu tasarımları da bu yetenekli
büyüme sermayesi yatırımları olarak sınıflandırmak dostlar ile yapmıştık.)
mümkündür.
ODTÜ ve TÜBİTAK’taki araştırmacı günlerimin
Ülkemiz için yeni olan kısımlar, bu yatırımların fon tamamında, kamusal ve kurumsal politikalar ve
yöneticileri tarafından yapılması ve fon yatırımları bu politikalarla sağlanması gereken özendirici,
içinde de erken aşama kısımlarıdır. yönlendirici ortam her daim ilgi alanım oldu.
3
Avrupa’nın ve Genişlemiş Avrupa’nın teknoloji
alanındaki “foresight” çalışmalarına aktif
olarak katıldım. Türkiye’de bu alanda yürütülen
iki önemli çalışma olan TUENA projesinin
koordinatörlüğünü yaptım. Vizyon 2023
projesinin de hemen hemen tüm aşamalarında
çalışıp, son raporu yazan ekipte görev aldım.
Bu çalışmalara katılmamın temel motivasyonu;
okuduğum ve gördüğüm dünya örneklerinin
tamamında, teknoloji temelli yüksek katma
değerli ürün ve hizmetler bazında ekonomilerini
dönüştüren tüm ülkelerin, bu işleri belirli bir
politika ve plan çerçevesinde yaptığını görmem
idi. Bu dönemde şimdi ortak olduğumuz Altan
Küçükçınar’la tanışma ve birlikte çalışma şansını
elde ettim.
Son 10 yılda ise, hep işin finansal destek
mekanizmaları tarafında; önce TTGV’de Teknoloji
Projeleri Geliştirme Koordinatörü olarak, sonra da
TTGV’nin vizyoner olarak kurduğu Erken Aşama
Fonu Teknoloji Yatırım A.Ş.’de Yönetici olarak
çalıştım. Bu dönemde de yine şimdi ortaklarım
olan A. Alper Karagöz ve Fırat Özpınar ile çalışma
şansını elde ettim. Altan’ın da olması nedeniyle
DCP ekibinin çekirdekleri bu günlerde atıldı.
Bu dönemde, 2007’den 2015’e kadar
Türkiye’nin erken aşamalara yatırım yapan ilk
fonunu yönettik. Altı firmaya yatırım yaptık,
TTGV’nin doğrudan yatırım yaptığı bir firmayı
da yönetmeye başladık. Bu yedi firmadan
üçünü başarı ile sattık, ikisi başarılı olamadı
(ve kapandı), şu anda da iki firmayı halen
yönetiyoruz. Bir tanesi satılma aşamasında. Bu
dönemde ekosistem oluşma aşamasında idi,
biz de ekosistemin önemli bir aktörü olarak
Türkiye’de erken aşama girişim sermayesi
yatırımları konusunda bilgi birikimi ve ekosistemin
oluşmasında çok önemli rol oynadık.
CYBERPARK: DCP nasıl ortaya çıktı, biraz
da bundan söz eder misiniz?
Haluk Zontul: Fon yönetimi işinde çalışan
insanlar her zaman kendi fonlarını kurmak ve bu
fonu yönetmek isterler, biz de aynı istekteydik.
Erken aşama fonlarda ise genelde öncü
kurumların kaynakları olur. Biz Avrupa Yatırım
Fonu’nun böyle bir çağrıya çıkacağını biliyorduk.
Çağrı öncesi ekibe ekosistemden tanıdığımız
Ömer Hızıroğlu’nun da katılımıyla hazırlandık,
başvurumuzu yaptık. İlk değerlendirme sonrası
bize ayrıntılı değerlendirme için geleceklerini
söylediler, ayrıntılı değerlendirme sonrasında da
hukuki görüşmeleri tamamlayarak fonu kapama
aşamasına geldik. Bizim için hem zevkli hem de
heyecanlı bir süreç oldu.
4
Türkiye’de erken aşama
girişim sermayesi yatırımları
konusunda bilgi birikimi ve
ekosistemin oluşmasında çok
önemli rol oynadık.
5
CYBERPARK: Fon neden yurtdışında kuruldu,
Türkiye’de yapmak mümkün değil mi?
Haluk Zontul: Böylesi ortaklaşa yatırım araçları ile ilgili
düzenlemeler bazı Avrupa ülkelerinde çok esnek. Örneğin
Hollanda ve Lüksemburg. Bu ülkeler bu alanları kendilerine
iş edinmişler, hukuk ve vergi yapısını oluşturmuşlar. Bu
nedenle bu ülkelerde fon oluşturmak çok kolay. Türkiye’de
Türkiye için akıl ve
de yapılabilir. Ancak özellikle yabancı yatırımcıların
bilimden, ürün ve olduğu durumlarda; hukuki boyut ve yapı ile ilgili tercihleri
hizmete dönüşüm yatırımcılar belirlediğinden, yabancı coğrafyalar daha çok
oldukça yeni bir kavram, tercih ediliyor. Bu durum Almanya için de, Fransa için de
geçerli. Tüm Avrupa, ya İngiliz adalarını ya da Hollanda-
bazen emekliyoruz,
Lüksemburg yapılarını kullanıyor zaten.
bazen düşe kalka
yürüyoruz.
CYBERPARK: Erken aşama girişim sermayesi
alanındaki gelişmeleri nasıl görüyorsunuz?
Haluk Zontul: Türkiye’de teknoloji temelli girişimcilik
işinin daha başlarındayız. Tüm dünyada önce kolay işler
yapılır. Bilinen sanayi ve hizmet üretimi, var olan doğal
maden ve ürünlerin satımıyla işe başlarsınız. Bunun üzerine
daha sofistike ürün ve hizmetler eklenir. Ürün ve hizmetler
sofistike oldukça, arkasındaki teknolojiye hakim ve yenilikleri
yaratabilecek durumda olmanız gerekir. Bu gereklilikleri
yerine getirebilirseniz, “orta gelir tuzağı” denilen bu
ekonomik açmazdan çıkabilirsiniz. Türkiye birçok alanda bu
açmazla mücadele ediyor. Bu alanlardan biri de, teknoloji
temelli erken aşama girişimcilik. Türkiye için akıl ve bilimden,
ürün ve hizmete dönüşüm oldukça yeni bir kavram. Bazen
emekliyoruz, bazen düşe kalka yürüyoruz.
CYBERPARK: Melek yatırımcılık konusu da sizin ilgi
alanınızda mı?
Haluk Zontul: Yurtdışında teknolojinin ticarileşmesi
konusunda deneyim sahibi olmuş, bu süreçlerde başarılı
girişimciler, daha sonra çevresindeki girişimcilere yol
göstermek için böyle bir yola gidiyor. Ülkemizde ise,
erken aşama teknoloji ticarileşmesinde ciddi bir deneyim
eksikliğimiz var. Bu eksikliği gidermede melek yatırımcılara
önemli bir görev düşüyor. Ekosistem geliştikçe, melek
yatırımcılarımız ve şirketlere sağlayacağı getiriler de
artacaktır.
Melek yatırımcı kadar girişimci çalışan eksiği de bizim için
çok önemli. Yurtdışında bir dizi üst düzey çalışan, şirketlerde
göreceli olarak daha düşük ücret karşılığında, hisse alarak
çalışmayı tercih ediyorlar. Böylece bir startup, şirketinin
normalde çalışmasının mümkün olmadığı yetenekteki
insanları çalıştırma imkanına kavuşmuş oluyor.
CYBERPARK: DCP olarak Bilkent CYBERPARK ve
Bilkent TTO ile nasıl çalışıyorsunuz?
Haluk Zontul: Tüm TTO ve teknoparklardan gelen iş
fikirleri bizim için değerli. Hepsiyle yakın bir çalışma stilimiz
var. Ama sadece yatırımcımız olanlar bizim mutfağımıza
girebiliyor. Bazı işleri ortaklaşa olgunlaştırma fırsatını elde
edebiliyoruz. TTO ve teknoparklar bizim için sürekli iletişim
içinde olduğumuz, firma ve iş fikri baktığımız alanlar.
CYBERPARK’a da bizimle iş birliği konusunda gösterdiği
sıcak çalışma için çok teşekkür ederiz.
6
Ürün ve hizmetler sofistike oldukça, arkasındaki
teknolojiye hakim ve yenilikleri yaratabilecek
durumda olmanız gerekir. Bu gereklilikleri yerine
getirebilirseniz, “orta gelir tuzağı” denilen bu
ekonomik açmazdan çıkabilirsiniz.
7
SPOT DOSYA
BİLKENT CYBERPARK
Firmalarına Sorduk:
1.  Yatırımcınızla nasıl tanıştınız?  
2. Düzenlediğimiz yatırımcı görüşmelerinin bir etkisi
oldu mu? Nasıl?
3. Görüşmelere nasıl hazırlandınız?
4. Türkiye’deki yatırımcılık düzenini hangi açılardan
eleştirirsiniz?
ARTIBOYUT
Issız adaya düşseniz yanınıza yatırımcı alır mısınız? Klasik bir
soru vardır: “Issız adaya düşersen yanına alacağın üç şey nedir?”.
Girişimcilik yoluna çıktığınızda yanınızda olması gereken kritik
öneme sahip unsurlar vardır. Bize göre yatırımcılar kesinlikle bu
unsurlardan birisi değildir.
Issız ada örneği üzerinden devam edecek olursak öncelikle adaya,
fikrin başarıya ulaştığı nokta anlamını yüklememiz gerekiyor.
Gitmek istediğimiz başarı adasının gerçekten var olup olmadığını,
girişimcilik yoluna çıkmadan yapacağımız araştırmalar ile
fikrimize gerçekten ihtiyaç duyulup duyulmadığını anlayarak karar
Mustafa ÜŞENMEZ verebiliriz. Bu noktada bizi adaya götürecek olan kayık, girişimde
Kurucu Ortak ve bulunacağımız fikrimizdir.
Ar-Ge Sorumlusu
Başarı adasına giderken yanımıza almamız gereken kritik öneme
sahip unsurlardan bahsetmiştik. Bu unsurlardan en önemlisi yol
arkadaşlarınız, ortaklarınız ve bu kişileri doğru seçmenizdir. Bu
konuda söylenecek şeyler ayrı bir yazı dizisinin konusu olurdu.
Kısaca, kayığı farklı yönlere götürmek isteyen kişiler küreklerin
başına geçerse; kayık olduğu yerde döner. Aynı hedefe aynı
yoldan gitmek istediğiniz konusunda mutlaka ortaklarınızla
aynı fikirde olmanız gerekiyor. Ortaklardan bazıları adaya
giden daha güvenli suları tercih ederken bazıları daha riskli kısa
yolları seçecektir. Maalesef bazılarının canı kürek çekmek bile
istemeyecektir. Gerçekten yaptığınız işi seven kişilerle birlikte yola
çıkmanız hayati önem taşımaktadır.
Diğer kritik unsur ise, size bu riskli yolda yol gösterecek
danışmanlarınızdır. Ortaklarınızla yol konusunda fikir ayrılığına
8