Türk-Arap Medya Forumu

172 Pages·2015·42.26 MB·Turkish

T.C. BAŞBAKANLIK BASIN - YAYIN VE
ENFORMASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Ceyhun Atıf Kansu Caddesi No:122
06520 Balgat / ANKARA / TÜRKİYE
Tel: [phone]
www.byegm.gov.tr
[email protected]
ISBN: 978-975-19-5858-7
ISBN :
ميدقت
SUNUŞ

BÜLENT ARINÇ
جنيرا تنلوب
BAŞBAKAN YARDIMCISI
ءارزولا سيئر بئان

Doğu Akdeniz, Kuzey Afrika, Yakın Doğu, Basra Körfezi ve Kızıldeniz ekseninde yerleşmiş Arap Ligi
رحبلا قرش روحم ىلع ةنئاكلا و ةيبرعلا ةعماجلا يف ءاضعüلاlkاe leةrيiب, رbعuلgا ünلüوnد لdاü nيyتaأ تs i y a s i ve ekonomik sahnesinin en önemli aktörleri arasında yer almaktadır.
Sahip oldukları doğal kaynaklar, bölge ülkeleri kadar uluslararası kamuoyunun da ilgi merkezini
مھا نيب ,رمحلاا رحبلاو يبرعلا جيلخلاو ىندلاا قرشلا و ايقيرفا لامشو طسوتملا ضيبلاا
oluşturmaktadır. Söz konusu bölge sadece ekonomik yapısıyla değil, sahip olduğu dini, tarihi ve
ةيعيبطلا اھتاورثب لودلا هذھو .ةيداصتقلااو اھنم ةيسايسلا ةيلودkلüا ltةüحreاlس zلeا nيgiفn liمkوleيrلiاy lنe يkبaعrdلاeلşاlik bağlarımızın kuvvetle hissedildiği bir coğrafyayı ifade etmektedir.
Doğal olarak geçmişimizi şekillendirdiği gibi bugünümüze de yön vermektedir. Bölgede tesis edi-
عوضوم انتقطنمو .طقف ةقطنملا لود سيلو يلودلا ماعلا يأرلlاe c eمkا مbتaھrıاşو v eر iاsظtikناr aطrınح, مdü يnyھamızın barış ve istikrarına da kaynaklık edeceği muhakkaktır.
اھنايكب ًارصح سيل هدلص ةيوخا جئاشوو رعاشمب اھب طبترن ةيفارغج ةعقب انل ينعت ثحبلا
Türkiye ise coğrafyanın kendisine sağladığı avantaj ile bahsedilen bölgenin Avrupa ve Kaf-
دھمي ,رملاا ةعيبطب اذھو .ينيدو يعيبطو يفاقث ءارث نم هب معنkتa اsمyبa -اAضsyيaا ’yاaم نoإوld uيğuدا kصadتaقلاr dاünyaya açılan bir penceresi konumunda olmuştur. Türk ve Arap halk-
larının tarih ve kültür birlikteliği, toplumsal değerlerdeki yakınlık yüzyıllara dayanmaktadır. Ve temelleri
هذھ يف رارقتسلااو ملسلا بابتتسا نا ورغ لاف اذل .انيضام دسج املثم انرضاحل ليبسلا
medeniyetlerin derinliklerine uzanan bir ilişki geçmişten bugüne taşınmıştır. Ayrıca Avrupa Birliği ile
.لكك انملاع يف رارقتسلااو ملاسلل iمliاşھkلilاe رr bدصaştمa oنlmوكaيkس ü zةeقطre,ن مTلüاrkiye’nin son yıllarda izlediği kararlı tutum ve politikalar, bölgesel ve
uluslararası sorunlara getirdiği çözüm önerileri bölge ülkeleriyle ilişkileri ve işbirliğini çok farklı boyut-
lara taşımaktadır.
دعت ام ردقب ملاعلا ىلع ةحوتفملا ةيفارغجلا ةقطنملا هذھ ةذفان ةباثمب تدغ دقف ايكرت امأ
Böyle bir ilişki örüntüsü kurulmuş bölge ülkelerinden gazeteci, akademisyen, kanaat önderi, sivil
ةيفارغجلا ةعقبلا هايا اھتحنم يتلا ةيصوصخلا مكحب ايسا-زاقوقلاو ابروا ىلا اھتذفان
toplum önderi ve siyasetçileri ortak bir platform etrafında buluşturmak amacıyla 30 Kasım – 1 Aralık
ةيبرعلا بوعشلا نيب ةيعامتجلاا ميقلا يف براقتلاو ةكرتشملا ة2فا0ق1ثل1او ta rخihيiرndاتeل,ا mنeا d.eةnرiyوeكtlذeمriلnا beşiği İstanbul’da “Türk-Arap Medya Forumu” toplanmıştır. Forum’un
müstesna katılımcıları, medyanın toplumsal yaşamımızdaki yeri dışında, özellikle dünya barışı ve
ىلا اھروذج دتمت ةقلاع رضاحلا ىلا يضاملا نم تلمحو .نينiسstiلkا raتrınائınم sىağلاl aدnتmميa sةınيكdرa تbلاüوyük öneme sahip bölge ülkeleri arasındaki ilişkilerin ileri boyuta taşın-
ması, hızlı bir gelişim gösteren iletişim sektöründe haber ağının zenginleştirilmesini detaylı şekilde
بناج ىلا يبرولاا داحتلاا عم ايكرت تاقلاع ناف كلذ ىلا ةفاضا .تاراضحلا قامعا
tartışmışlardır. Özellikle kamuoylarımızın doğru ve zamanında bilgilendirilmesi noktasında katılımcı
لكاشملل لولحلا حارتقلا ةريخلاا تاونسلا يف ايكرت اھتنبت يتلاs eةkتtبöاثr لtاe mفsقilاcوilمeلrاi وta rتafıاnسdاaيسn لgاetirilen öneri ve görüşler geleceğin daha sağlıklı kurgulanması konu-
sunda bizleri fazlasıyla ümitlendirmiştir.
.ادج ةفلتخم داعبا ىلا ةقطنملا لود عم ةيواعتلا اھتاقلاع لصوا ةيلودلاو ةيميلقلاا
Kabul edilen Sonuç Bildirgesi büyük bir uzlaşının meyvesi olarak ortaya çıkmış, Türk-Arap Medya
-11\30 ةرتفلل يبرعلا -يكرتلا يملاعلاا ىدتنملا دقعنPا latfقorلmطuنم üلاz erاinذھde yنapمıوs a l b ir mekanizma oluşturulması kararlılığının doğmasına vesile olmuştur.
Ülkelerimiz medya kuruluşları arasında hazırlanacak ortak projeler ve kurulacak işbirliği, bölgesel
نييفحص نيب ةكرتشم ةيضرا ىلع ءاقللا فدھب تاراضحلا دھمv eل uوlبuنsطlaسraاr aيsفı n2ite0li1kl1i ö\1rg2üt\l1enme bilinci, başta siyasi ve ekonomik ilişkiler olmak üzere, sosyal ve
kültürel ilişkilerin pozitif yönde gelişmesine zemin oluşturacaktır. En önemlisi toplumlarımız arasında-
اھضعبب طبترت ةقطنملا لود يف ةساسلاو يندملا عمتجملا داوkرi وa lgيı fأaرrkلاlı lıkةدlaاrقıوnı nن gيidيمeيrدilاmكeأوsine de önemli bir katkı sağlayacaktır.
انتايح يف ملاعلاا ةلزنم بناج ىلا ...نيكراشملا تارضح ىدتنملا اذھ شقان .ةنيتم طباور
Başarılı bir şekilde sonuçlandırılan ve somut işbirliği adımlarını beraberinde getiren Forum’a ait bu
نم اھل امل ماملاا وحن ًادعبو ًامخز ةقطنملا لود نيب ةمئاقلا yتayاıقnلا, عTüلاr kءçeاط vعe اA r,aةpيçعaم تoجlaمrلaاk hazırlanmıştır. İki gün süren toplantılar sonunda dile getirilen görüş
ve önerilerin geniş kitlelere aktarılmasını hedefleyen kitap; düşünce ve strateji kuruluşlarına, bilim ve
و لاصتلاا ةكبش ءارثإو ,صاخ هجوب يلودلا رارقتسلاا و ملاسلا قيقحت يف ماھ عقوم
siyaset adamlarına yeni bakış açıları oluşturabilecek niteliktedir.
ةكراشملا تاعاطق ولثمم همدقو هحرط ام نا ًاقحو .ً لاھذم روطت دھشي عاطق يف ملاعتسلاا
Bu duygu ve düşüncelerle, böylesine zengin bir altyapısı bulunan organizasyonu başarıyla
يف اننادلب يف ماعلا يأرلا ريونت ناشب ةصاخ ءارا و تاحرتقمg eنrçمe kىleقşتtلiمreلnا Bوaا şىbaدkتaنمnلlıاk يBaفsın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü ile birlikte Dışişleri Bakan-
lığımız başta olmak üzere destek veren tüm kurum ve kuruluşlara, emeği geçen herkese teşekkür
حيحص ساسا ىلع زكتري فوس لبقتسملا ناب ًلاما دادزن انلعج ,ةقداص ةروصبو اھنيح
ediyorum.
.ميلسو

4 /
SUNUŞ
SUNUŞ
Murat KARAKAYA
Genel Müdür
Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü, kuruluşundan günümüze
MURAT KARAKAYA
kadar geçen yaklaşık bir asırlık süre zarfında medya sektörünün ilerlemesine büyük
GENEL MÜDÜR
katkı sağlamıştır. Uluslararası gelişmeleri yakından takip ederek, karar vericilerin bil-
gisine sunmuş, aynı zamanda Türkiye’deki ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel geliş-
Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü geçmişten günümüze yaklaşık yüzyıllık meler konusunda da etkin tanıtım faaliyetlerinde bulunmuştur.
bir zaman diliminde medya sektörünün günün şartlarına uyumlu hale getirilmesi ve geliştirilmesi
noktasında önemli rol oynamıştır. Dış dünyadaki gelişmelerin yakından takip edilmesi, karar alıcı Genel Müdürlüğümüz, kendisine verilen görev ve sorumluluklar çerçevesinde yerli ba-
ve uygulayıcıların bilgisine sunulması, bunun yanı sıra Türkiye’de yaşanan ekonomik, siyasi, sosyal
sın mensuplarının yanı sıra yabancı gazetecilerle de çok yakın işbirliği kurmuş, ülkeler
ve kültürel olayların dünya kamuoyuna doğru ve etkin bir şekilde aktarılmasına da katkı sağlamıştır.
arasında enformasyon ve bilgi akışının sağlanmasında etkin rol oynamıştır.
Kuruluşumuz; Türkiye’deki medya kuruluşları ve temsilcilerinin yanı sıra ülkemizde bulunan veya
ziyaret eden yabancı basın mensuplarıyla da yakından ilgilenmiş ve uluslararası işbirlikleri yoluyla Bursa’da 2-3 Mayıs 2011 tarihlerinde toplanan Balkan Ülkeleri Medya Forumunda, iki
dünya geneline yayılan bir ilişki ağı oluşturmuştur. Bu sayede özellikle enformasyon ve bilgi akışının gün süren oturumlarda bölgede medya sektörünün durumu, ikili, bölgesel ve ulusla-
çok yönlü sağlanmasında etkin rol oynamıştır. rarası ilişkiler ve kültürel işbirliğinin kalıcı bir barış ve istikrar ortamına katkısı konuları
gazeteciler, akademisyenler ve kanaat önderleri tarafından detaylı bir şekilde değe-r
İstanbul’da 30 Kasım – 1 Aralık 2011 tarihinde yapılan ve iki gün süren Türk-Arap Medya Forumu’n-
lendirilmiştir.
da, bölgedeki medya ortamının yanı sıra özellikle ülkelerimiz arasındaki tarihi ve kültürel birlikteliğin
eski canlılığına kavuşturulması, halklarımız arasında zamanla ortaya çıkmış algı farklılıklarının gide-
rilmesi, bölgedeki son gelişmelerin daha sağlıklı ve barış yolunda ilerlemesi doğrultusunda medya Bursa’da 12 ülkeden çok değerli medya mensuplarının, akademisyenlerin ve si-
mensuplarının olumlu katkı sağlaması konuları etraflıca tartışılmıştır. vil toplum kuruluşu temsilcilerinin katılımlarıyla gerçekleştirilen bu etkinlik, Sonuç
Bildirgesi’nde de vurgulandığı gibi “Ortak Bir Gelecek İdeali” inşa etme yolunda çok
Türkiye’nin yanı sıra Arap Ligi’ne mensup 22 ülkeden gazeteci, akademisyen, kanaat önderi, sivil
önemli bir adım olmuştur.
toplum kuruluşu temsilcisi ve siyaset bilimcilerin katılımıyla gerçekleştirilen bu Forum, Sonuç Bildir-
gesi’nde de vurgulandığı gibi değişim ve süreklilik ekseninde medyanın konumunun geliştirilmesi,
Başbakan Yardımcısı Bülent ARINÇ’ın himayelerinde, Basın-Yayın ve Enformasyon
yeni imkân ve fırsatların değerlendirilmesi yolunda çok önemli bir adım olmuştur. Türk-Arap Medya
Genel Müdürlüğü ile Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanlığı ve
Platformu’nun kuruluşunun da gerçekleştirilmiş olması, söz konusu çalışmanın yapısal bir zemin
üzerinde gelecek perspektifi kazanmasına da vesile olmuştur. Bursa Valiliği’nin desteğinde gerçekleşen bu etkinliğe katılan tüm konuklarımıza ve
Forumun başarılı bir şekilde gerçekleşmesinde emeği geçen herkese Genel Müdürlü-
Başbakan Yardımcısı Sayın Bülent ARINÇ’ın himayelerinde, Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Mü- ğümüz adına teşekkür ediyoruz.
dürlüğü ile Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi, İslam İşbirliği Teşkilatı, İstanbul
Valiliği, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Türk-Arap Bilim,
Forum’da dile getirilen görüşlerin çok önemli olduğu düşüncesinden hareketle Kuru-
Kültür ve Sanat Derneği (TASCA) desteğinde gerçekleştirilen etkinliğe katılan tüm konuklarımıza ve
mumuz tarafından büyük özenle hazırlanan ve dikkatinize sunulan bu yayının, geniş
Forum’un başarılı bir şekilde sonuçlandırılmasında emeği geçen herkese Kurumumuz adına teşek-
kür ediyorum. katılımla dillendirilen ve tartışılan konuların geniş kitlelere ulaşmasına vesile olacağına
inanıyoruz.
Etkinlik çerçevesinde tartışılan konular, dile getirilen görüş ve önerilerin büyük önem taşıdığı
inancından hareketle Genel Müdürlüğümüz tarafından büyük titizlikle hazırlanan ve dikkatinize su-
nulan bu yayının, geniş katılımla dillendirilen ve tartışılan konuların büyük kitlelere ulaşmasına zemin
hazırlayacağına inanıyoruz.
İÇİNDEKİLER
BİRİNCİ GÜN
AÇILIŞ KONUŞMALARI ................................................................................................................................. 10
Murat KARAKAYA, BYEGM Genel Müdürü ................................................................................... 11
Makram Mohamed AHMED, Arap Gazeteciler Birliği Genel Sekreteri ........................................... 12
Doç. Dr. İbrahim KALIN, Kamu Diplomasisi Koordinatörü ........................................................... 14
Bülent ARINÇ, Başbakan Yardımcısı ......................................................................................... 16
ORTAK OTURUM ..............................................................................................................................................
Bölgesel ve Küresel Sorunlara Türk ve Arap Medyalarının Yaklaşımları ........................................ 23
Oturum Başkanı: İbrahim KALIN ................................................................................................ 24
Fahmy HOWEIDY ....................................................................................................................... 24
Ahmet Al SHEIKH ...................................................................................................................... 25
Azzam TAMİMİ........................................................................................................................... 27
Abdulaziz İbrahim BALİ .............................................................................................................. 28
Fehmi KORU .............................................................................................................................. 29
A SALONU - I. OTURUM ....................................................................................................................................
Türk Dış Politikasının Arap Ülkelerine Yansıması, Türkiye Algısı .................................................. 35
Oturum Başkanı: Erşad HÜRMÜZLÜ ........................................................................................... 36
Mahgoup Mohamed SALİH ........................................................................................................ 36
Refika FEJJARİ ......................................................................................................................... 38
Aida BUGHALİA ......................................................................................................................... 39
Qays Jumaah ABDULRAHEEM ................................................................................................... 39
Mete ÇUBUKÇU ......................................................................................................................... 40
B SALONU - I. OTURUM ............................................................................................................................... 45
Türk ve Arap Medya Kurumlarının Küresel Medya Düzeni İçindeki Konumu Oturum Başkanı:
Akif BEKİ ................................................................................................................................... 46
Abdulilah Es SADUN .................................................................................................................. 46
Abdullah TOURKMANİ ................................................................................................................ 47
Ghami OUKAZİ ........................................................................................................................... 48
A SALONU - II. OTURUM ...................................................................................................................................
Arap Dünyasında Yaşanan Değişim ve Türkiye’de Yeni Arap Algısı .............................................. 55
Oturum Başkanı: Taha AKYOL .................................................................................................... 56
Prof. Dr. Talip KÜÇÜKCAN .......................................................................................................... 56
Taha OUDA ................................................................................................................................ 57
Mohamed El ABASY .................................................................................................................. 59
Mohammed Adel Ahmad RADWAN ............................................................................................ 61
B SALONU - II. OTURUM ...................................................................................................................................
Uluslararası Kurumlar, Bölgesel Barış Girişimleri ve Medya ........................................................ 65
Oturum Başkanı: Fikret Oğuz ATEŞ ............................................................................................. 66
Muhammed Jamal Mahmoud Abu KHADİR ............................................................................... 67
Mostafa Ali KHSBAK .................................................................................................................. 68
Chokri BACCOUCHE .................................................................................................................. 69
Nadia Al SAKKAF ....................................................................................................................... 70
Murat AKGÜN ............................................................................................................................ 71
A SALONU - III. OTURUM ..................................................................................................................................
Türk ve Arap Dünyasında Sosyal Medya .................................................................................... 77
Oturum Başkanı: Ünal TANIK ...................................................................................................... 78
Senussi BSAİKRİ ...................................................................................................................... 78
Sagal Ahmed Hassan ABDELKADER .......................................................................................... 79
Samir JUBRAN .......................................................................................................................... 80
Beşir Abdulfettah Elsayed AHMED .............................................................................................. 81
Fatih ÇEKİRGE ........................................................................................................................... 82
B SALONU - III. OTURUM ..................................................................................................................................
Bölgesel Sorunların Çözümüne Yönelik Stratejiler ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Yeri ................... 87
Oturum Başkanı: Muhammed ADİL ............................................................................................ 88
Prof. Dr. Yasin AKTAY ................................................................................................................. 88
Nabil Abdelfattah SAAD .............................................................................................................. 90
Adnan Jasim BUMETEA ............................................................................................................. 91
Ali Mohamed HÂLÂNE ............................................................................................................... 92
Mohamed Salem Oud Sid AHMED .............................................................................................. 93
İKİNCİ GÜN
A SALONU - I. OTURUM ....................................................................................................................................
Medya Mensuplarının Eğitimi ve Teknik İşbirliği İmkânları ........................................................... 99
Oturum Başkanı: İsmet BERKAN .............................................................................................. 100
Abbas GÜÇLÜ ......................................................................................................................... 100
Saad A. TAZİ ............................................................................................................................ 101
Hussein Al-WAJAEH ................................................................................................................ 101
Abdullah Al-RIFAİ ..................................................................................................................... 102
Samih Al-MAİTAH .................................................................................................................... 103
B SALONU - I. OTURUM ....................................................................................................................................
Türk ve Arap Ülkeleri Medya Kuruluşları Arasında İşbirliği İmkânları .......................................... 111
Oturum Başkanı: Kemal ÖZTÜRK .............................................................................................. 112
Adnan Al RASHED ................................................................................................................... 112
Qusseine Djaibeire IRSAD ........................................................................................................ 114
Omar KAŞRAM ........................................................................................................................ 114
Murat YETKİN .......................................................................................................................... 116
Awad Said BAQUWAİR............................................................................................................. 117
A SALONU - II. OTURUM ...................................................................................................................................
Kültürel İşbirliği: Türk Dizilerinin Bölgesel Yansımaları ............................................................... 119
Oturum Başkanı: İbrahim ŞAHİN .............................................................................................. 120
Cansel ELÇİN ........................................................................................................................... 120
Daniel ABDULFETTAH .............................................................................................................. 121
Hamoud Al TOUQI.................................................................................................................... 121
Songül ÖDEN ........................................................................................................................... 123
Prof. Moncef AYARİ ................................................................................................................ 124
B SALONU - II. OTURUM ...................................................................................................................................
Arap Baharı: Medya ve Gençlik ................................................................................................ 133
Oturum Başkanı: Elshad İSKANDAROV – Büyükelçi .................................................................. 134
Doç. Dr. Tahir ABBAS ............................................................................................................... 134
Turan KIŞLAKÇI ....................................................................................................................... 136
Mahmud ABDULAZİZ ............................................................................................................... 138
Ali Al HAMMADY ..................................................................................................................... 140
ORTAK OTURUM ...............................................................................................................................................
Geleceğin Kurgulanmasında Medyaya Düşen Sorumluluk: Türk-Arap Medya Platformu ............ 145
Oturum Başkanı: Muhammed ADİL .......................................................................................... 146
Riyadh Al-HASSAN .................................................................................................................. 146
Eyüp Can SAĞLIK .................................................................................................................... 147
Anwar Al-YASEEN .................................................................................................................... 149
Hesham Mohamed Mohamed YOUNES ................................................................................... 150
SONUÇ BILDIRGESI ................................................................................................................................... 157
KAPANIŞ KONUŞMALARI ........................................................................................................................ 159
FORUMA GELEN MESAJLAR .................................................................................................................... 162
BİRİNCİ GÜN • AÇILIŞ KONUŞMALARI / 09
30 KASIM / 2011
BİRİNCİ GÜN