TR4 Dogu Marmara Bölgesi Tarım Master Planı

315 Pages·2007·3.19 MB·Turkish

I
T.C.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
Strateji Geliştirme Başkanlığı

Vahdettin ÖZKAN
Başkan

Enver AKSOY
Proje Yönetimi ve Mali Kontrol Daire Başkanı

Koordinatörler
Bilal ZEYTİN, Ertan ÜŞÜMÜŞ, İhsan BİLİCİ, Kadriye USLU, Seher MUĞLA
Proje Yönetimi ve Mali Kontrol Daire Başkanlığı

TR4 Doğu Marmara Bölgesi Tarım Master Planı Hazırlama Ekibi

Murat DEMİRKIRAN, Atilla PEKİYİ,Özcan TAŞCI,K.Senan COŞKUNCU
(TR411 Bursa)
Abdullah KORKMAZ, Hayriye BAŞYİĞİT
(TR412 Eskişehir)
Mustafa AKSOLMAZ, Cemil ÖZOCAK
(TR413 Bilecik)
Suat BAYRAKTAR, Engin DAĞ, M. Hanifi ÖZCAN
(T421 Kocaeli)
Mustafa BAŞ, Arslan DEMİR, Birsen ALTINTAŞ GÜNAY
(TR422 Sakarya)
Necdet ÇİÇEK, Cumhur İNCEDERE, Şerafettin GÜZEL
Bölge Koordinatörü
(TR423 Düzce)
Hasan YILDIRIM, Ali ŞENTÜRK
(TR424 Bolu)
Salih KÖKSAL, Münevver BUĞDAY, Hasan SOYDAN, Nurettin GÜNGÖR
(TR425 Yalova)

II
İÇİNDEKİLER

Sunuş 1
BÖLÜM 1. GİRİŞ 2
1.1. Proje Gelişimi 2
1.2. Amaç 2
1.3. Planlama Yöntemi 2
1.4. Planlama Yaklaşımı 2
1.5. Plan İçeriği (Kapsam) 3
BÖLÜM 2 . BÖLGE TARIMINI ETKİLEYEN POLİTİKALAR 5
2.1. Ulusal Politikalar 5
2.1.1. Türk Tarım Politikasının Değişim Süreci 5
2.1.2. Tarım ve Destekleme Politikalarında Yeni Arayışlara Yol Açan Başlıca Nedenler ve Destekleme 6
Kapsamında Değişim
2.2. Uluslararası Tarım Politikasının Ulusal Tarım Politikalarına Etkileri 8
2.2.1. DTÖ Uruguay Turu Tarım Anlaşması 8
2.2.2. AB Gümrük Birliği Anlaşması 8
2.2.3. IMF – Dünya Bankası Anlaşmaları 8
2.2.4. Avrupa Birliği Süreci 10
2.2.4.1. Ulusal Program Hükümleri 10
2.2.4.2. İlerleme Raporu’nun Analizi 11
2.2.4.3. Dünya Ticaret Örgütü Cenevre Çerçeve Anlaşması ve Olası Etkileri 12
2.2.4.4. AB İle Türkiye İçin Müzakere Çerçeve Belgesi 15
2.2.4.5. Olası AB’ye Üyeliğin Türkiye Tarımına ve Dış Ticaretine Etkileri 18
2.3. Kalkınma Planı 21
2.3.1. Dokuzuncu Beş Yıllık Kalkınma Planında Kırsal Kalkınmaya Yönelik Düzenlemeler 21
2.3.2. Dokuzuncu Beş Yıllık Kalkınma Planında Tarımsal Yapının Etkinleştirilmesine Yönelik 22
Düzenlemeler
BÖLÜM 3 . BÖLGENİN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE MEVCUT DURUMU 24
3.1. Bölgenin Ana Özellikleri 24
3.1.1. Biyofiziksel Özellikler 24
3.1.1.1. Bölgenin Genel Tanımı 24
3.1.1.2. Alt Bölgeler 24
3.1.1.3. Topografya 24
3.1.1.4. İklim 26
3.1.1.5. Bitki Örtüsü 27
3.1.2. Sosyo-Ekonomik Yapı 28
3.1.2.1. Nüfus Yapısı 28
3.1.2.2. Sağlık 29
3.1.2.3. Eğitim 30
3.1.2.4. Ulaşım- Haberleşme 31
3.1.2.5. Ana Ekonomik Sektörler ve Faaliyetler 33
3.1.2.5.1. Tarım 33
3.1.2.5.2. Sanayi 34
3.1.2.5.3. Hizmetler (Turizm, Ticaret, vb.) 34
3.1.2.6. Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Göstergeleri 36
3.1.2.6.1. Gelişmişlik ve Büyüme 36
3.1.2.6.2. Kişi Başına Gelir 37
3.1.2.6.3. Sosyal Göstergeler 38
3.2. Doğal ve Tarımsal Kaynaklar 39
3.2.1. Doğal Enerji Kaynakları 39
3.2.2. Madenler 41
3.2.3. Su Kaynakları (Yüzey ve yeraltı su kaynakları) 42
3.2.4. Ormanlık, Fundalık 43
3.2.5. Flora, Fauna ve Yöreye Özgü Tarımsal Çeşitler 44
3.3. İnsan ve Kurumsal Kaynakları 46
3.3.1. İnsan Kaynakları 46
3.3.2. Kurumsal Kaynaklar 48
3.3.2.1.Tarıma Hizmet ve Girdi Sağlayan Kuruluşlar 48
3.4. Fiziki Sermaye Kaynakları 52
III
3.4.1. Tarımsal Araç Gereç Varlığı 52
3.4.2. Toprak Koruma ve Sulama Tesisleri 54
3.5. Finans Kaynakları 55
3.5.1. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri 55
3.5.2. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Fonu 55
3.5.3. İl Özel idareleri ve Köylere Hizmet Götürme Birlikleri 55
3.5.4. Sivil Toplum Örgütleri 55
3.5.5. Diğer Kredi Kaynakları 55
BÖLÜM 4 . BÖLGENİN MEVCUT TARIMSAL DURUMU 56
4.1. Arazi Dağılımı 56
4.1.1. Arazinin Kullanım Biçimlerine Göre Dağılımı 57
4.1.2. Toprak Yapısı ve Arazinin Kullanım Kabiliyetlerine Göre Dağılımı 57
4.2. Sulama Potansiyeli 58
4.3. Tarımsal Yapı ve Üretim Sistemi 60
4.3.1. Örtü-altı Alanları 63
4.4. Tarımsal Üretim 64
4.4.1. Bitkisel Üretim 64
4.4.1.1. Tarla Bitkileri Üretimi 64
4.4.1.2. Sebze Üretimi 68
4.4.1.3. Meyve Üretimi 70
4.4.1.4. Yem Bitkileri Üretimi 73
4.4.1.5. Süs Bitkileri Üretimi 75
4.4.2. Hayvansal Üretim 78
4.4.3. Su Ürünleri Üretimi 82
4.4.4. Diğer Uygulamalar 83
4.4.4.1. Organik Tarım Uygulamaları 83
4.4.4.2. İyi Tarım Uygulamaları (İTU) 87
4.4.4.3. Kültür Mantarı Yetiştiriciliği 88
4.4.4.4. İpek Böcekçiliği 89
4.4.4.5. Sebze Fide ve Tohumculuk Çalışmaları, Sertifikalı Fidan ve Tohumluk 91
4.5. Üretim Trendleri 93
4.5.1. Tarla Bitkileri Üretim Trendleri 93
4.5.2. Sebze Üretim Trendi 99
4.5.3. Meyve Üretim Trendi 105
4.5.4. Yem Bitkileri Üretim Trendi 111
4.5.5. Süs Bitkileri Üretim Trendi 112
4.5.6. Hayvansal Üretim Trendleri 115
4.5.7. Örtü Altı Üretim Sistemleri Trendleri 126
4.6. Üretim Projeksiyonları 128
4.6.1. Tarla Bitkileri ve Yem Bitkileri Üretimi 128
4.6.2. Sebze Üretimi 129
4.6.3. Meyve Üretimi 129
4.6.4. Hayvansal Ürünler Üretimi 130
4.7.Üretim Değerleri 130
4.7.1. TR4 Doğu Marmara Bölgesi Tarla Bitkileri Tarımsal Üretim Değerleri (2003) 130
4.7.2. TR4 Doğu Marmara Bölgesi Sebze Tarımsal Üretim Değerleri (2003) 131
4.7.3. TR4 Doğu Marmara Bölgesi Meyve Tarımsal Üretim Değerleri (2003) 132
4.7.4. TR4 Doğu Marmara Bölgesi Hayvansal Ürünler Tarımsal Üretim Değerleri (2003) 133
4.8. Tarımsal Ürünlerin Üretim Tüketim Analizi ve Pazarlanması 134
4.8.1. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Buğday Üretimi ve Pazarlaması 134
4.8.1.1. Buğday Üretimi ve Tüketimi 134
4.8.1.2. Buğday İhracatı ve İthalatı 136
4.8.1.3. Buğday Pazarlama Kanalları 138
4.8.1.4. Buğday Üretim ve Pazarlaması (SWOT Analizi) 139
4.8.2. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Dane Mısır Üretimi ve Pazarlaması 139
4.8.2.1. Dane Mısır Üretimi 139
4.8.2.2. Dane Mısır Pazarlama Kanalları 142
4.8.2.3. Dane Mısır Üretimi ve Pazarlaması ( SWOT Analizi ) 143
4.8.3. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Şerbetçi Otu Üretimi ve Pazarlanması 143
4.8.3.1. Şerbetçi Otu Üretimi 143
IV
4.8.3.2. Şerbetçi otu Pazarlama Kanalları 145
4.8.3.3. Şerbetçi Otu Üretimi ve Pazarlaması ( SWOT Analizi ) 146
4.8.4. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Patates Üretimi ve Pazarlaması 146
4.8.4.1. Patates Üretimi 146
4.8.4.2. Patates Pazarlama Kanalları 148
4.8.4.3. Patates Üretimi ve Pazarlaması (SWOT Analizi) 149
4.8.5. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Domates Üretimi ve Pazarlaması 149
4.8.5.1. Domates Üretimi 149
4.8.5.2. Domates Pazarlama 150
4.8.5.3.Domates Pazarlama Kanalları 151
4.8.5.4. Domates Üretimi ve Pazarlaması (SWOT Analizi) 152
4.8.6. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Kiraz Üretimi ve Pazarlaması 152
4.8.6.1. Kiraz üretimi 152
4.8.6.2. Dünyadaki Kiraz Üretiminde Türkiye’nin Yeri 153
4.8.6.3. Kiraz İthalatı ve İhracatı 153
4.8.6.4 Kirazda Pazarlama Kanalları 155
4.8.6.5. Kiraz Pazarlama Kanalları ve SWOT Analizi 156
4.8.7. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde İncir Üretimi ve Pazarlaması 157
4.8.7.1.Dünya, Türkiye ve Doğu Marmara Bölgesinde İncir Üretim-Tüketim Analizi ve Pazarlaması 157
4.8.7.2. Dünya Yaş İncir İhracatı 157
4.8.7.3. Siyah İncir Pazarlama Kanalları 159
4.8.7.4 İncir Üretimi ve Pazarlaması (SWOT Analizi) 159
4.8.8. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Fındık Üretimi ve Pazarlaması 160
4.8.8.1. Fındık Üretimi 160
4.8.8.2.Dünyadaki Fındık Üretim Durum 160
4.8.8.3.Fındık Pazarlama Kanalları 162
4.8.8.4. Fındık Üretimi ve Pazarlaması (SWOT Analizi) 163
4.8.9. TR4 Doğu Marmara Bölgesi Şeftali Üretimi ve Pazarlaması 163
4.8.9.1 TR4 Doğu Marmara Bölgesinden Şeftali İhracatı 166
4.8.9.2.Şeftali Pazarlama Kanalları 167
4.8.9.3. Şeftali Üretimi ve Pazarlaması (SWOT Analizi) 168
4.8.10. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Elma Üretimi ve Pazarlama 168
4.8.10.1.Elma Pazarlama Kanalları 170
4.8.10.2.Elma Üretimi ve Pazarlaması (SWOT) 171
4.8.11. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Kivi Üretim ve Pazarlaması 171
4.8.11.1.Kivi Pazarlama Kanalları 172
4.8.11.2.Kivi Üretim ve Pazarlaması (SWOT Analizi) 173
4.8.12. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Zeytinyağı Üretim ve Pazarlaması 173
4.8.12.1. Türkiye ve Bursa ilinde Zeytin Üretim-Tüketim ve Pazarlaması 175
4.8.12.2. Sofralık Zeytin Üretimi ve Pazarlama 178
4.8.12.3. Zeytin Pazarlama Kanalları 181
4.8.12.4. Zeytin Üretim ve Pazarlaması (SWOT Analizi) 182
4.8.13. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Süs Bitkilerinde Üretimi ve Pazarlama Kanalları 183
4.8.13.1. Süs Bitkileri Üretimi 183
4.8.13.2. Dünya, Türkiye ve TR4 Doğu Marmara Bölgesi Kesme Çiçek Üretimi 184
4.8.13.3. Kesme Çiçek Ihracatı 185
4.8.13.4. Süs Bitkilerinde Pazarlama Kanalları 186
4.8.13.5. Süs Bitkileri Üretim ve Pazarlaması (SWOT Analizi) 187
4.8.14. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Kırmızı Et Üretimi ve Pazarlaması 188
4.8.14.1.Kırmızı Et Üretimi ve Pazarlaması 188
4.8.14.2.Dünyada ve Türkiye de Kırmızı Et İthalatı ve İhracatı 193
4.8.14.3. Kırmızı Et Pazarlama Kanalları 194
4.8.15. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Etlik Tavuk Yetiştiriciliği ve Pazarlaması 195
4.8.15.1. Dünya Tavuk Eti Üretimi 198
4.8.15.2. Tavuk Etinde Dış Ticaret 198
4.8.15.3. Türkiye’nin Tavuk Eti Dış Ticareti 200
4.8.15.4. Kanatlı İthalatı 201
4.8.15.5. Beyaz Et Pazarlama Kanalları 202
4.8.15.6. Beyaz Et Üretimi ve Pazarlanması (SWOT Analizi) 203
4.8.16. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Süt Üretimi ve Süt Pazarlanması 203
V
4.8.16.1.Süt üretimi 203
4.8.16.2.Türkiye’de Süt ve Süt Mamulleri Pazarlama Kanalları 211
4.8.16.3. Süt Üretim ve Pazarlaması (SWOT Analizi) 212
4.9. Tarımsal Sanayi 212
4.9.1.Türkiye Tarım ve Gıda Sanayi 212
4.9.1.1.Gıda Sanayi 213
4.9.1.2.Yem Sanayi 218
4.9.1.3. Tekstil ve Deri Sanayi 219
4.9.1.4.Tarıma Girdi Sağlayan İşletmeler 219
4.9.1.4.1.Tarımsal Mekanizasyon İmalat Sanayi 220
4.9.1.4.2.Gübre Sanayi 220
4.9.1.4.3.Tarımsal İlaç Sanayi 220
4.9.1.4.4. Tohumluk ve Fidan Üretim Sanayi 220
4.10. Tarımsal Örgütlenme 222
4.10.1. Tarımda Kamusal Örgütlenme 222
4.10.2. Tarımda Özel Örgütlenme 223
4.10.2.1. Tarımda Meslek Örgütleri (Odalar ve Dernekler) 223
4.10.3. Tarımda Ekonomik ve Sosyal Amaçlı Örgütlenme 224
4.10.3.1. Tarımda Ekonomik Örgütlenme 224
4.10.3.1.1. Tarımsal Amaçlı Kooperatifler 224
4.10.3.1.2. Birlikler 225
4.10.3.2. Tarımda Sosyal Amaçlı Örgütlenme 228
4.10.3.2.1.Vakıflar 228
4.10.3.2.2. Mahalli İdare Birlikleri 228
4.10.4. Diğer Tarımsal Amaçlı Organizasyonlar 228
4.10.4.1. Üniversiteler 228
4.10.4.2. Meslek Yüksek Okulları 229
4.10.4.3. Araştırma Enstitüleri 230
4.10.4.4. Sanayi ve Ticaret Alanında Tarımla İlgili Örgütlenme 230
4.11. Diğer Sektörlerle Etkileşim 230
4.11.1. Tarım ve Çevre 230
4.11.2. Tarım ve Sanayi 231
4.11.3. Tarım ve Ulaşım 231
4.11.4. Tarım ve Sağlık 231
4.11.5. Tarım ve Eğitim 231
4.11.6. Tarım ve Teknoloji 231
4.11.7. Tarım ve Turizm 232
4.12.Tarımın Bölge Ekonomisine Katkısı 232
4.13.Bölgenin Ülke Tarımındaki Yeri ve Diğer Bölgelerle Kıyaslama 235
BÖLÜM 5. BÖLGE PROBLEMLERİNİN VE POTANSİYELLERİNİN ANALİZİ 238
5.1. Problemlerin ve Kısıtların Tespiti 238
5.1.1. Sosyo ekonomik Problemler 238
5.1.2. Çevre ve Doğal Kaynak Problemleri 238
5.1.3. Tarımda Sektörel Problemler 239
5.1.3.1.Bitkisel Üretim Problemleri 239
5.1.3.2.Hayvansal Üretim Problemleri 239
5.1.4. Pazarlama Problemleri 240
5.2. Potansiyellerin ve Fırsatların Tespiti 241
BÖLÜM 6. BÖLGENİN TARIMSAL KALKINMA AMAÇLARININ VE STRATEJİLERİNİN 243
OLUŞTURULMASI
6.1. Bölgesel Master Plan Amaçlarının Belirlenmesi 243
6.2. Stratejilerin Belirlenmesi 243
BÖLÜM 7. BÖLGE PROGRAM - PROJE ALANLARI VE YENİ PROJE ÖNERİLERİ 246
BÖLÜM 8 EKLER 253
8.1. TR4 Doğu Marmara Bölgesi İllerine Ait Doğal Kaynak Envanteri 253
8.1.1. TR411 – Bursa ili Doğal Kaynak Envanteri 253
8.1.2. TR412 – Eskişehir ili Doğal Kaynak Envanteri 255
8.1.3. TR413 – Bilecik ili Doğal Kaynak Envanteri 258
8.1.4. TR421 – Kocaeli ili Doğal Kaynak Envanteri 259
8.1.5. TR422 – Sakarya ili Doğal Kaynak Envanteri 261
VI
8.1.6. TR423 – Düzce ili Doğal Kaynak Envanteri 265
8.1.7. TR424 – Bolu ili Doğal Kaynak Envanteri 266
8.1.8. TR425 – Yalova ili Doğal Kaynak Envanteri 268
8.2. TR4 Doğu Marmara Bölgesi İlleri Yeraltı ve Yerüstü Su Kaynakları ile Su Yüzeyleri 270
8.2.1. Su Yüzeyleri 270
8.2.1.1. TR411 – Bursa ili Su Yüzeyleri 270
8.2.1.2. TR412 – Eskişehir ili Su Yüzeyleri 271
8.2.1.3. TR413 – Bilecik ili Su Yüzeyleri 272
8.2.1.4. TR421 – Kocaeli ili Su Yüzeyleri 272
8.2.1.5. TR422 – Sakarya ili Su Yüzeyleri 274
8.2.1.6. TR423 – Düzce ili Su Yüzeyleri 275
8.2.1.7. TR424 – Bolu ili Su Yüzeyleri 275
8.2.1.8. TR425 – Yalova ili Su Yüzeyleri 275
8.3. Rüzgar 276
8.4. Jeotermal 276
8.4.1. TR411 – Bursa 276
8.4.2. TR412 – Eskişehir 276
8.4.3. TR413 – Bilecik 276
8.4.4. TR421 – Kocaeli 276
8.4.5. TR422 – Sakarya 276
8.4.6. TR423 – Düzce 276
8.4.7. TR424 – Bolu 277
8.4.8. TR425 – Yalova 277
8.5. TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Yer Alan İllere Ait Organik Tarım Üretim Verileri 277
8.5.1. TR411 – Bursa 277
8.5.2. TR412 – Eskişehir 278
8.5.3. TR413 – Bilecik 278
8.5.4. TR421 – Kocaeli 279
8.5.5. TR422 – Sakarya 279
8.5.6. TR423 – Düzce 279
8.5.7. TR424 – Bolu 279
8.5.8. TR425 – Yalova 280
8.6. Türkiye İller Bazında Tarımsal Üretim Değerleri 281
8.7. TR4 Doğu Marmara Bölgesi İlleri Tarımsal Hizmetler - Organizasyonların Fonksiyonları ve 283
Sorumlulukları
8.7.1. TR411 – Bursa ili Tarımsal Hizmetler – Organizasyonların Fonksiyonları ve Sorumlulukları 283
8.7.2. TR412 – Eskişehir ili Tarımsal Hizmetler – Organizasyonların Fonksiyonları ve Sorumlulukları 284
8.7.3. TR413 – Bilecik ili Tarımsal Hizmetler - Organizasyonların Fonksiyonları ve Sorumlulukları 285
8.7.4. TR421 – Kocaeli ili Tarımsal Hizmetler - Organizasyonların Fonksiyonları ve Sorumlulukları 286
8.7.5. TR422 – Sakarya ili Tarımsal Hizmetler - Organizasyonların Fonksiyonları ve Sorumlulukları 287
8.7.6. TR423 – Düzce ili Tarımsal Hizmetler - Organizasyonların Fonksiyonları ve Sorumlulukları 288
8.7.7. TR424 – Bolu ili Tarımsal Hizmetler - Organizasyonların Fonksiyonları ve Sorumlulukları 289
8.7.8. TR425 – Yalova ili Tarımsal Hizmetler – Organizasyonların Fonksiyonları ve Sorumlulukları 289
Kaynaklar 301

VII
TABLOLAR

Tablo
Tablo Sayfa
No
1 Ulusal Tarım Stratejisi Destekleme Araçları ve Destekleme Bütçesindeki Payları 7
2 TR4 Doğu Marmara Bölgesindeki Alt Bölgeler ve Kapsadığı İller 24
3 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Uzun Yıllar İklim Verileri 27
4 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Nüfus Verileri 28
5 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Şehir ve Köy Nüfusu İle Yıllık Nüfus Artış Hızı 28
6 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Sağlık Verileri 29
7 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Sağlık Kuruluşlarında Çalışan Personel Verileri 30
8 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Öğrenim İstatistikleri 30
9 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Öğrenim İstatistikleri 31
10 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Yol Durumu 32
11 İBBS’na Göre İstihdam Edilenlerin Sektörel Dağılımı 33
12 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Bazı Tarımsal Göstergeler 33
13 TR4 Doğu Marmara Bölgesine Ait Bazı Sanayi Göstergeleri 34
14 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Bazı Turizm Göstergeleri 36
15 TR4 Doğu Marmara Bölgesi İlleri Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması 36
16 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Kişi Başına Gelir ($) (Gsyih) 37
17 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Bazı Mali Göstergeler, Kişi Başına Düşen İhracat ve İthalat Miktarı 37
18 TR4 Doğu Marmara Bölgesine Ait Bazı Sosyal Göstergeler Türkiye Kıyaslaması 38
19 TR4 Doğu Marmara Bölgesine Ait Bazı Sosyal Göstergeler Türkiye Kıyaslaması (Devam) 38
20 TR4 Doğu Marmara Bölgesine Ait Bazı Sosyal Göstergeler Türkiye Kıyaslaması (Devam) 39
21 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Maden Rezervleri 41
22 TR4 Doğu Marmara Bölgesinin Su Kaynakları 42
23 TR4 Doğu Marmara Bölgesinin Su Yüzeyleri 42
24 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Nüfus Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfus Dağılımı 46
25 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Ekonomik Faaliyet ve Cinsiyetlere Göre İstihdam Edilen Nüfus 47
26 TR41 Bursa Alt Bölgesi Ekonomik Faaliyete Göre İstihdam Edilen Nüfus 47
27 TR41 Bursa Alt Bölgesi İşgücü Durumu 47
28 TR4 Doğu Marmara Bölgesi İllerinde Kamu ve Özel Sektördeki Tarımsal Hizmet Veren Personel 48
29 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Tarımsal Organizasyon Fonksiyonları ve Sorumlulukları 51
30 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Traktör ve Bazı Tarımsal Araç Gereç Sayıları 52
31 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Traktör ve Bazı Tarımsal Araç Gereç Sayıları (Devamı) 53
32 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Traktör Verileri 54
33 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde DSİ ve KHGM Tarafından Yapılan Toprak ve Sulama Tesisleri 54
34 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Arazinin Kullanım Biçimlerine Göre Dağılımı 56
35 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Arazinin Kullanım Biçimine Göre Dağılımı 57
36 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Kullanım Kabiliyetine ve Toprak Sınıflarına Göre Arazi Dağılımı 58
37 TR4 Doğu Marmara Bölgesi’nde Arazilerin Sulanabilirlik Durumu 58
38 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Tarımsal Üretim ve Arazi Durumu 60
39 TR41 Bursa Alt Bölgesinde Tarımsal Üretim ve Arazi Durumu 61
40 TR42 Kocaeli Alt Bölgesinde Tarımsal Üretim ve Arazi Durumu 61
41 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Tarımsal Üretim ve Arazi Durumu İle Türkiye Kıyaslaması 62
42 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde İşletme Sayıları ve Büyüklüklerinin Oransal Mukayesesi 62
43 Yıllar İtibariyle Örtü Altı Alanların TR4 ve Türkiye Genelinde Dağılımı 63
44 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde İllere Göre Örtü-Altı Sebze Ekiliş Alanları ve Üretim Miktarları 63
45 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Tarım Arazilerinin Dağılımı 64
46 TR4 ve Türkiye Tarla Bitkileri Ekiliş Alanları 65
47 TR4 ve Türkiye Tarla Bitkileri Üretim Miktarları 65
Türkiye'de, AB Ülkelerinde ve Dünyada Önemli Bazı Tarla Bitkilerinin Ekiliş Alanlarının
48 66
Kıyaslaması
Türkiye'de, AB Ülkelerinde ve Dünyada Önemli Bazı Tarla Bitkilerinin Üretim Miktarlarının
49 66
Kıyaslaması
50 TR4 Doğu Marmara Bölgesi'nde Öncelikli Tarla Ürünleri Ekiliş Alanları 67
51 TR4 Doğu Marmara Bölgesi'nde Öncelikli Tarla Ürünleri Üretim Miktarları 67
52 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Sebze Ekiliş Alanları 68
53 TR4 Doğu Marmara Bölgesi ve Türkiye Sebze Üretim Miktarları 68
VIII
54 Türkiye'de, AB Ülkelerinde ve Dünyada Önemli Bazı Sebzelerin Üretim Miktarlarının 69
Kıyaslaması
55 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Öncelikli Açıkta Sebze Ürünlerinin Ekiliş Alanları 69
56 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Öncelikli Açıkta Sebze Ürünlerinin Üretim Miktarları 70
57 Türkiye’de, AB Ülkelerinde ve Dünyada Meyve Üretimi Bilgileri 71
58 TR4 Doğu Marmara Bölgesi ve Türkiye Meyve Ağaç Sayıları Ve Üretim Miktarları 72
59 TR4 Doğu Marmara Bölgesi ve Türkiye Yem Bitkileri Ekiliş Alanları 73
60 TR4 Doğu Marmara Bölgesi ve Türkiye Yem Bitkileri Üretim Miktarı 74
61 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Süs Bitkileri Ekiliş Alanları 75
62 Türkiye İç ve Dış Mekan Süs Bitkileri Üretim Alanları İller Sıralaması 75
63 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde En Fazla Üretimi Yapılan Kesme Çiçek Türleri 76
64 Yalova’dan İhraç Edilen Süs Bitkileri 77
65 Türkiye’den İhraç Edilen Süs Bitkileri Miktarları ve Değerleri 77
66 Türkiye'de, AB Ülkelerinde ve Dünyada Bazı Hayvan Varlıklarının Kıyaslaması 78
67 TR4 Doğu Marmara Bölgesi ve Türkiye Hayvan Sayıları 79
68 TR4 Doğu Marmara Bölgesi ve Türkiye Hayvansal Ürünler Üretim Miktarları Mukayesesi 80
69 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Tekne Sayısı ve Su Ürünleri Avcılık İstihsali 82
70 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Su Ürünleri Kültür Üretimi 83
71 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Su Ürünleri Potansiyeli Göstergeleri 83
72 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Lagün Bilgileri 83
73 AB ve Türkiye Organik Ürün Üretim Alanı ve İşletme Sayısı 84
74 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde İller Bazında Organik Tarım Uygulama Tablosu 86
75 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde İller Bazında Önemli Bitkisel Organik Tarım Üretim Miktarları 86
76 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Kültür Mantarı Üretim Alanı ve Miktarı 88
77 Dünya Ülkelerinde Yaş Koza ve Ham İpek Üretimleri ve Fiyatları 89
78 2000–2005 Türkiye İpekböcekçiliği 89
79 TR4 Doğu Marmara Bölgesi İpekböcekçiliği Verileri 90
80 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Sertifikalı Fidan Üretim Miktarları 91
81 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Sertifikalı Tohum Üretim Miktarları 92
82 TR4 Doğu Marmara Bölgesi İçin Önemli Görülen Tarla Ürünlerinin Üretim Miktarları 93
83 TR41 Bursa Alt Bölgesi İçin Önemli Görülen Tarla Ürünlerinin Üretim Miktarları 95
84 TR42 Kocaeli Alt Bölgesi İçin Önemli Görülen Tarla Ürünlerinin Üretim Miktarları 97
85 TR4 Doğu Marmara Bölgesi İçin Önemli Görülen Sebzelerin Üretim Miktarları 99
86 TR41 Bursa Alt Bölgesi İçin Önemli Görülen Sebzelerin Üretim Miktarları 101
87 TR42 Kocaeli Alt Bölgesi İçin Önemli Görülen Sebzelerin Üretim Miktarları 103
88 TR4 Doğu Marmara Bölgesi çin Önemli Görülen Meyvelerin Üretim Miktarları 105
89 TR41 Bursa Alt Bölgesi Önemli Görülen Meyvelerin Üretim Miktarları 107
90 TR42 Kocaeli Alt Bölgesi Önemli Görülen Meyvelerin Üretim Miktarları 109
91 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Yem Bitkileri Üretim Miktarları 111
92 TR41 Bursa Alt Bölgesi Yem Bitkileri Üretim Miktarları 112
93 TR42 Kocaeli Bölgesi Yem Bitkileri Üretim Miktarları 112
94 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Süs Bitkileri Üretim Miktarları 112
95 TR41 Bursa Alt Bölgesi Süs Bitkileri Üretim Miktarları 113
96 TR42 Kocaeli Alt Bölgesi Süs Bitkileri Üretim Miktarları 114
97 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Hayvan Varlığı 115
98 TR41 Bursa Alt Bölgesi Yıllar İtibari İle Hayvan Sayıları 116
99 TR42 Kocaeli Alt Bölgesi Yıllar İtibari İle Hayvan Sayıları 117
100 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Hayvansal Ürünler Üretim Miktarları (Ton) 122
101 TR41 Bursa Alt Bölgesi Hayvansal Ürünler Üretim Miktarları (Ton) 124
102 TR42 Kocaeli Alt Bölgesi Hayvansal Ürünler Üretim Miktarları (Ton) 125
103 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Yıllar Bazında Örtü Altı Alanlar 126
104 TR41 Bursa Alt Bölgesi Yıllar Bazında Örtü Altı Alanlar 127
105 TR42 Kocaeli Alt Bölgesi Yıllar Bazında Örtü Altı Alanlar 127
106 TR4 Doğu Marmara Bölgesi İçin Önemli Görülen Bazı Tarla Bitkileri İle Yem Bitkilerinin 128
(Mısır) Üretim Projeksiyonu
107 TR4 Doğu Marmara Bölgesi İçin Önemli Görülen Bazı Sebzelerin Üretim Projeksiyonu 129
108 TR4 Doğu Marmara Bölgesi İçin Önemli Görülen Bazı Meyvelerin Üretim Projeksiyonu 129
109 TR4 Doğu Marmara Bölgesi İçin Önemli Görülen Bazı Hayvansal Ürünlerin Üretim Projeksiyonu 130
110 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Tarla Bitkileri Tarımsal Üretim Değerleri 130
111 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Sebze Tarımsal Üretim Değerleri 131
IX
112 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Meyve Tarımsal Üretim Değerleri 132
113 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Hayvansal Ürünler Tarımsal Üretim Değerleri 133
114 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Tarımsal Üretim Değerleri Sıralaması 133
115 Dünya Toplam Buğday Üretimi ve Başlıca Üretici Ülkeler 134
116 Türkiye’de Buğday Ekim Alanı, Üretim ve Verimi 135
117 Dünyada Buğday Tüketimi ve Başlıca Tüketici Ülkeler 135
118 Türkiye’nin Yıllar İtibariyle Buğday Talebi 135
119 Doğu Marmara Bölgesi Buğday Ekiliş ve Üretimi 136
120 Türkiye ve Dünya Buğday Fiyatları 136
121 Türkiye'nin Buğday Dış Ticareti 137
122 Türkiye Unlu Mamuller İhracatı 137
123 TR4 Doğu Marmara Bölgesi ve Türkiye Dane Mısır Üretim Alanı 139
124 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Yıllara Göre Dane Mısır Üretim Miktarları 140
125 TR4 Doğu Marmara Bölgesi ve Türkiye Dane Mısır Üretim Miktarları 140
126 Türkiye’de Mısır Arz ve Kullanım Projeksiyonu 141
127 Şerbetçi Otu Dikim Alanı ve Üretim Miktarları 143
128 Yıllara Göre Şerbetçiotu Üretim Maliyeti ve Alım Fiyatı 144
129 Türkiye Şerbetci Otu Üretiminin Dünya Üretim Alanlarıyla Karşılaştırılması 145
130 Dünya Patates Üretim Durumu 146
131 Ülkeler Bazında Patates Üretim Verileri 147
132 Ülkemizde Yıllara Göre Patates Ekiliş, Üretim ve Verimleri 147
133 Türkiye ve TR4 Doğu Marmara Bölgesi Yıllara Göre Patates Üretim Miktarları 147
134 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Domates Üretim Miktarları 150
135 Yıllara Göre Türkiye’nin Domates Üretim ve İhracatı, Salça İhracatı 150
136 Türkiye ve TR4 Ege Bölgesi İlleri Kiraz Ağacı ve Kiraz Üretim Miktarları 152
137 Dünya, Türkiye ve TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Kiraz Üretimine Ait Bilgiler 153
138 Dünya Kiraz Üretimi, Ekim Alanı ve Verim 153
139 Dünyada ki Kiraz İthalat ve İhracatında Türkiye’nin Payı 154
140 Dünyada Kiraz İhracatı Yapan Ülkeler 154
141 Yıllar İtibarıyla İncir Ağaç Sayıları ve Üretim Miktarları 157
142 Yıllar İtibarıyla Dünya Yaş İncir İhracatı 157
143 Türkiye’nin Siyah İncir İhracatı Yaptığı Ülkeler ve İhracat Miktarları 158
144 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Siyah İncir Üretim Miktarları 158
145 Çeşitli Ülkelere Göre Dünyada Fındık Üretim Alanları, Üretim Miktarları ve Verim 160
146 Türkiye Fındık İhracatı (İç Fındık ) 161
147 Türkiye ve TR4 Doğu Marmara Bölgesi 2004 Yılı Fındık Üretim Miktarları 161
148 Dünyada Şeftali Üretimi 163
149 Türkiye Şeftali Üretimi Arz Projeksiyonu 165
150 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Şeftali Üretim Miktarları 165
151 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Şeftali İhracatı 166
152 Türkiye'de, AB’deve Dünyada Önemli Bazı Meyvelerin Üretim Miktarlarının Kıyaslaması 168
153 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Elma Üretim Trendi 169
154 Yıllara Göre Kivi İthalat ve İhracat Oranları 171
155 2004 Yılı Kivi Üretim Alanı ve Miktarı 172
156 Dünya Zeytinyağı Üretim, İhracat, Tüketim ve İthalatı 173
157 Yıllara Göre Türkiye Zeytinyağı Üretim ve İhracat Miktarları 173
158 Türkiye ve Bursa Sofralık Zeytin Arz Projeksiyonu 177
159 Marmarabirlik Zeytin İhracatı 177
160 Türkiye’de Zeytin Talep Projeksiyonu 178
161 Türkiye Sofralık Zeytin Ticareti 178
162 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Zeytin Ağaç Varlığı ve Zeytin Üretimi 179
163 Gemlik Zeytin Çeşidinin Bazı Çeşitlerle Karşılaştırılması 180
164 TR4 Doğu Marmara Bölgesi Süs Bitkileri Ekiliş Alanları 183
165 Türkiye İç ve Dış Mekan Süs Bitkileri Üretim Alanları İller Sıralaması 184
166 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde En Fazla Üretimi Yapılan Kesme Çiçek Türleri 184
167 Yalova’dan İhraç Edilen Süs Bitkileri 185
168 Türkiye’den İhraç Edilen Süs Bitkileri Miktarları ve Değerleri 186
169 Türkiye ve Doğu Marmara Bölgesi İlleri Büyükbaş, Küçükbaş ve Kırmızı Et Üretim Miktarları 188
170 TR4 Doğu Marmara Bölgesinde Kırmızı Et Üretim Miktarı 188
171 Türkiye’nin Küçükbaş, Büyükbaş Hayvan Varlığı ve Kırmızı Et Üretiminde Dünya’daki Yeri 189
X