Seydisehir Yerel Dinamikler On Raporu

147 Pages·2013·3.18 MB·Turkish

0
1
1

ÖNSÖZ

Seydişehir’imizi sağlıklı ve huzurlu yaşamın merkezi, saklı kalmış cennetin
simgesi ve pek çok üstün nitelikleri bünyesinde barındıran, "Marka Şehir, Seydişehir"
olarak geleceğe hazırlama vizyonu ile çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Memleketimizi
cazibe merkezi haline getirme kararlılığımızı, insan odaklı hizmet anlayışımızla
birleştirerek, öncelik sırasına göre belirlediğimiz sorunları çözüme kavuşturuyoruz.
İlçemize yaptığımız her hizmette, şeffaflık, hak, hukuk, adalet ölçütleri dâhilinde bir
yönetim anlayışı sergiliyoruz. Doğru yer ve doğru zamanlama ile etkin projeler
sunmak en büyük hedefimiz.
Tüm bu çalışmalarımızı yaparken Seydişehir’de olası projelere yön veren,
bilimsel temelli, yol göstericisi nitelikte Seydişehir’imizin yerel dinamiklerini harekete
geçirebilecek çalışmalara yön verici yerel dinamiklerimize ilişkin bir ön rapor ihtiyacını
hissettik. Bölgemiz kalkınmasında önemli bir yeri olan Mevlana Kalkınma Ajansı bu
anlamda bizim için en doğru otorite idi. MEVKA Teknik Destek kapsamında bu
projemizi sunduk. Projemizin kabulü bizlere heyecan ve mutluluk verdi. Projemizin
bilimsel bir özellik taşıması için TÜBİKAM (Tüm Bilimsel Kültürel Araştırmalar
Merkezi) ile bu projeyi çalıştık. Sizlerle paylaştığımız bu rapor umuyor ve diliyoruz ki
bundan sonra yapılacak ve/veya yapılmakta olan tüm girişimlerde, projelerde
Seydişehir halkı için çok önemli bir kaynak olacak, birçok sektörel alan için de ivme
etkisi yaratacaktır.
Vatandaşlarımızdan aldığımız güç ve güven doğrultusunda hedefimize doğru
emin adımlarla yürüyoruz. Seydişehir sevdalısı olarak doğup büyüdüğümüz bu
topraklarla özdeşleşiyor ve kültürel, doğal mirasımıza sahip çıkarak bu kapsamda
projemizin Seydişehir’imize hayırlı olmasını diliyoruz.
Seydişehir Belediye Başkanı
Abdulkadir ÇAT
1
YÜKLENİCİ FİRMA ÖNSÖZÜ
Küreselleşme ve Kültür Varlıklarımız
İletişim ve ulaşım teknolojisinin bu derece gelişmiş olması, geçmişe ait değer
yargılarının önemli bir kısmının değişmesine sebep oldu. Bunların başında turizm,
pazarlama, iletişim ve kültürle ilgili temel değer yargıları gelmektedir. Elbette
küreselleşme, bu değer yargılarından bir kısmı üzerinde olumlu bir yandan da
olumsuz etkiler yapmakta ve yapmaya da devam etmektedir.
Olumlu etkilerinden kısaca söz etmek gerekirse; artık insanlar kendilerini çok
daha kolay ve dünyanın her yerinde tanıtabilme imkanlarına ulaştılar. Ulaşımın
kolaylaşması ile birlikte dünyanın her yerine daha kolay gidebilmektedirler. Bu durum
farklılıkların, değişik tatların, değişik kültür varlıklarının, değişik yaşam biçimlerinin
daha yakından görülmesi imkânını getirdi. Öyle görülüyor ki önümüzdeki 100 yıl
içinde çok olağanüstü durumlar olmazsa bu süreç daha da etkin bir biçimde
gelişecek.
Bu olumlu gelişmelerden ülkemizin yeterince, etkili bir biçimde yararlanması
gerekmektedir. Bunun için görev yalnız kamu kurumlarından beklenilmemeli,
olabildiği kadar çok sivil toplum örgütü ve sivil inisiyatifin devreye girerek çağın
iletişim ve ulaşım imkânlarından yararlanarak ülkemize iş, parasal girdi ve istihdam
sağlanmalıdır.
Bunun için de bize ait olan, dünyanın başka yörelerinde olmayan, bizde daha
farklı bir biçimde yaşayan bütün kültür varlıklarımızı sosyal bir dinamik haline
dönüştürmeliyiz. Ülkemiz konumu itibariyle doğu-batı; kuzey-güney ekseninde bir çok
kültürün kesiştiği önemli bir kavşak noktasında bulunmaktadır. Yalnız kültürlerin
açısından değil coğrafya ve bitki örtüsü itibariyle de dünyanın ender bölgelerinden
biridir. Ne var ki bu özellikleri yeterince bilinmemekte ve tanınmamaktadır. Sadece
dünya ülkeleri değil, bazen kendi insanımız bile kendisine ait değerleri tanımamakta
ve bundan nasıl yararlanılacağını bilememektedir. Hatta yıllarca bir ilimizde yaşayan
vatandaşlarımızın o ilin özelliklerini bilmediği, kullanmadığını yaptığımız onlarca alan
araştırmasında şaşkınlıkla gördüğümüz söyleyebiliriz.
TÜBİKAM 10 Üniversiteden 60’ı aşkın bilim adamı ile ülkemizin kendisine
özgü değerlerinin tümünü hem kendi insanımıza hem de bütün dünya ülkelerine
tanıtmak için çaba gösteren ve kar amacı gütmeyen bir sivil toplum örgütüdür.
Şimdiye kadar ulusal ve uluslararası birçok proje yaptığı gibi UNESCO, Avrupa Birliği
başta olmak üzere birçok uluslararası kurumla işbirliği yaparak çabasını uluslararası
2
platformlara taşımaktadır. Bu bakımdan ülkemizi yurt içinde ve yurt dışında saygıyla
anılmanın haklı gurunu yaşamaktadır.
Seydişehir’le ilgili böyle çalışmaya katılmamız bizim için özel bir zevk olmuştur.
Çünkü Seydişehir, kuruluşu, Türkiye ve dünya coğrafyasındaki konumu, tarihsel
zenginlikleri ile gerçekten ülkemizin en önemli yerleşim birimlerinden biridir. Sahip
olduğu zenginliklerin öncelikle belirlenmesi, bunların nasıl tanıtılacağının
planlanması, daha sonra bunun iş ve istihdam alanına yansıtılması konularında çok
şanslı ilçelerimizden biridir. Bir ilçenin hem sosyal, hem kültürel hem de ekonomik
bakımdan yükselebilmesi için sahip olduğu değerlerin belirlenmesi ve harekete
geçirilmesi gerekir. Bu konuda çok başarılı olmuş ilçelerimizin yanında Seydişehir’in
geç kalmış olması üzüntü vericidir. Bu yüzden bu çalışma bir an önce harekete
geçerek Seydişehir’i önce Konya ve çevresinde, daha sonra bütün Türkiye’de ve
dünyada etkin bir biçimde tanıtmak, sosyal kültürel ve ekonomik bakımdan bir
sıçrama yapabilmek için ilk önemli adım özelliği taşımaktadır.
Yukarıda globalleşmenin getirdiği olumlu etkilerden söz ettik. Bu olumlu etkileri
hızla kullanarak ülkemizi daha zengin, daha nitelikli ve çağın imkânlarından daha çok
yararlanan bir ülke haline getirme konusunda yılmadan çalışmalıyız. Ancak olumsuz
gelişmeleri de göz önünde tutarak ona karşı da önlemlerimizi almamız
gerekmektedir.
Bu olumsuzluksa iletişim teknolojisi ve ulaşım teknolojisinin getirdiği popüler
kültür unsurlarının yerel kültür unsurlarını yok etmesidir. Bu o kadar hızlı olmaktadır
ki bir on yıl içinde bizim öz kültür değerlerimizden birçoğunu kaybediyoruz. Onun
yerini, yoz, zevksiz ve bizi temsil etmeyen bir yaşam biçimi almaktadır.
Bu çalışmanın belki de en hayati boyutu bu kültür varlıklarımızı yok olmaktan
kurtarmak, yeniden kullanmak ve yeniden günlük yaşam biçimimiz içine yerleştirme
görevini yapmasıdır.
Seydişehir de kendisine ait birçok kültür değerini kaybetmiş ve her gün biraz
daha çok kaybetmeye devam etmektedir. Bu envanter çalışması sonucunda elde
edilen veriler etkin bir stratejik plan haline getirilebilirse, kısa zaman içinde,
Seydişehir bir çok alanda bu dinamiklerinden yararlanan daha kalkınmış, daha güzel
ve kendi kimliğini korumuş bir yerleşim yerimiz olarak ülkemizin gurur kaynağı
olacaktır.
Bu hedefe ulaştığımız zaman sadece bunun onuru bu çalışmaya emeği geçen
herkese yetecektir.
Prof. Dr. Alemdar YALÇIN
TÜBİKAM

3
İÇİNDEKİLER

Sayfa

ÖNSÖZ i
YÜKLENİCİ FİRMA ÖNSÖZÜ ii
TABLOLAR 8
SEYDİŞEHİR YEREL DİNAMİKLER ÖN RAPORU 14
PROJENİN TARAFLARI
1. MEVLANA KALKINMA AJANSI 14
2. YARARLANICI: SEYDİŞEHİR BELEDİYESİ 15
3. YÜKLENİCİ FİRMA: TÜBİKAM 18
SEYDİŞEHİR YEREL DİNAMİKLER ÖN RAPORUNU HAZIRLAYANLAR 19
PROJE ÖZET TANITIMI 20
1. PROJE’NİN ÜÇ EKSENİ 21
2. PROJE’NİN ÇARPAN ETKİSİ 21
3. HEDEF KİTLE 21
4. NİHAİ FAYDALANICILAR 22
5. PROJE’NİN ÇIKTILARI 22
BÖLÜM 1
SEYDİŞEHİR’İN COĞRAFİ KONUMU, DEMOGRAFİK YAPISI 23
SEYDİŞEHİR’İN DEMOGRAFİK YAPISI 25
SEYDİŞEHİR TARİHİ 27
İLK ÇAĞLARDA SEYDİŞEHİR BÖLGESİ

1.1 Prehistolojik (Tarih Öncesi) Devirler 27
1.2 Hititler ve Sonrası 34
1.3 Klasik Çağ Yerleşmeleri 34

SELÇUKLULAR VE ORTAÇAĞ’DA SEYDİŞEHİR 35
1. SELÇUKLULAR DEVRİNDE SEYDİŞEHİR YÖRESİ 35
2. EŞREFOĞLU DÖNEMİ 37
SEYİD HARUN VELİ 39
1. Seydişehir’in Kuruluşu 42
2. Dini Kanat Önderi 43
3. Seyyid Harun’dan Sonrası 45
4. Seyyid Harun Türbesi 45
3. BEYLİKLER DÖNEMİ 49
4
3.1 Hamidoğulları Döneminde Seydişehir 49
3.2 Karamanoğulları Döneminde Seydişehir 49
3.3 Karamanoğulları Devrinde Seydişehir’de Turgutoğulları Soyu 51
YENİ VE YAKIN ÇAĞLAR 52
1 Osmanlılar Devrinde Seydişehir 52
1.1 Celali İsyanlarının Başlaması İle Seydişehir’in Durumu 53
1.2 Sultan Ahmet I. Devrinde Seydişehir Ve Bu Devrin Zorbaları 53
XVIII. YÜZYILDA SEYDİŞEHİR’DE ALTIN, GÜMÜŞ, KURŞUN
MADENLERİNİN İŞLETİLMESİ 54
XIX YÜZYILDA SEYDİŞEHİR 55
1. Seydişehir’de Redif Taburu 55
2. Seydişehir’de İlk Rüştüye’nin Açılması (1867) 55
3. Seydişehir’de İlk Milli Banka (1892) 55
4. Seydişehir’de İlk Belediye (1871) 56
XX. YÜZYIL BAŞINDA SEYDİŞEHİR 56
1. Sulama Faaliyetleri 56
2. Milli Mücadele Yılları 56
3. Cumhuriyet Döneminde Seydişehir 57
3.1 Seydişehir’de İlk Elektrik 58
3.2 Seydişehir’de İlk Telefon 58
3.3 İlk Hükümet Konağı 58
3.4 İlk Kütüphane 58
3.5 Türk Ocağı 58

GÜNÜMÜZDE SEYDİŞEHİR 59
1. EĞİTİM 60
2. SANAYİ 62
2.1 Madencilik 62
2.2 Tarıma Dayalı İmalat Sanayi 62
2.3 Tarıma Bağlı İmalat Sanayi 62
2.4 Diğer İmalat Sanayi 62
2.5 Alüminyum Tesislerinin Kısa Tarihçesi ve Bugünkü Yapısı 62
5
3. SAĞLIK 64
4. KONAKLAMA 64
GÜNÜMÜZDE SEYDİŞEHİR BELEDİYESİ 65
BÖLÜM II
SEYDİŞEHİR’DE POTANSİYEL TURİZM 83
1. Yayla Turizmi 86
2. Turizme Elverişli Alanlar 87
3. Jeotermal Potansiyel 87
4. Seydişehir Suğla Gölü (Trogitis Lucis) Çevresindeki Höyükler 88
4.1 Gökhüyük Höyüğü 89
5. Seydişehir Civarındaki Antik Kentler 89
5.1 Amblada-Amlada (Asar Tepe) Antik Kenti: 89
5.2 Vasada Antik Kenti: 89
5.3 Dalisantos : 90
5.4 Kilistra: 90
5.5 Misthia (Fasıllar): 90
5.6 Arvana: 90
5.7 Gökhüyük Dümdüm Taşı 90
5.8 Deve Taşı 91
5.9 Antik Yollar (Via Sebaste) 91

6. Doğa ve Doğa Sporları 92
6.1 Tınaztepe Mağarası 93
6.2 Ferzene Mağarası 94
6.3 Susuz Güvercinlik Mağarası 95
6.4 Boynuzcu Mağarası 96
7. Av Turizmi 96
7.1 Seydişehir’de Bulunan Barajlar ve Balıklar 97
7.2 Avlanma Zamanları 97
7.3 Memeli hayvanların Avlanma Süreleri 98
7.4 Kuşların Avlanma Limiti 98
7.5 Memeli Av Hayvanları 98
7.6 Yaban Hayatı ve Yaban Hayatını Koruma Sahalar 99
8. Mesire Yerleri 99
9. Seydişehir Kültürü, El Sanatları ve Mutfak Kültürü 99
10. Seydişehir’in El Sanatları 100
6