Savunuculuk Rehberi

44 Pages·2015·1.02 MB·Turkish

Savunuculuk Rehberi
Savunuculuk çevre politikalarını
nasıl etkiler?
Savunuculuk Rehberi
Savunuculuk çevre politikalarını
nasıl etkiler?
Bu kitapçık doğa koruma ve çevre alanında çalışan sivil toplum kuruluşları ve
bireyler için tasarlanmıştır. Savunuculuk stratejisi geliştirmek için iyi örnekleri sunar.
Yazarlar Margherita Tolotto, Mara Silina
Editörler Alison Abrahams, Joanna Sullivan
Türkçe yayına hazırlayan Duygu Kutluay
Ocak 2015
EEB: Boulevard de Waterloo 34 – 1000 Brussels – Belgium
Tel: [phone] | Fax: [phone] | Email: [email protected]
EEB: Boulevard de Waterloo 34 – 1000 Brussels – Belgium
Tel: [phone] | Fax: [phone] | Email: [email protected]
www.eeb.org – www.participate.org – www.springalliance.eu
www.zeromercury.org – www.ejolt.org – www.market-watch.eu
www.coolproducts.eu
Avrupa Birliği Sivil Toplum için IPA Fonları desteğiyle basılmıştır.
Bu yayın içeriğinin sorumluluğu tamamıyla yazarlara aittir.
Avrupa Çevre Bürosu (European Environmental Bureau) Avrupa
vatandaşlarının çevre için sesidir. Çevresel adalet, sürdürülebilir kalkınma ve
katılımcı demokrasi için çalışır. Avrupa Birliği’nin tüm insanlar için sağlıklı bir
çevre ve biyolojik çeşitliliğin garantisi olmasını ister. TEMA Vakfı, Avrupa Çevre
Bürosu Yönetim Kurulu üyesidir ve bu yayının Türkçe yayınından sorumludur.
İçindekiler
1. Bölüm: Etkin savunuculuk için adım adım metodoloji rehberi
2. Bölüm: Savunuculuk araçları, sözlük ve örnekler
1. Bölüm
ENV.NET Projesi .................................................................................................................4
Savunuculuk Nedir? ..........................................................................................................5
Stratejik Savunuculuk Planlaması için On Soru ........................................................6
1. Ne istiyoruz? ...................................................................................................................10
2. Mesajımızın kime ulaşmasını istiyoruz? .................................................................11
3. Hedef kitlenin ne duymaya ihtiyacı var? .............................................................15
4. Kimden duymak istiyorlar? .......................................................................................17
5. Nasıl duyuracağız? .....................................................................................................18
6. Elimizde ne var? ........................................................................................................23
7. Karşımızdakiler kim? ..................................................................................................24
8. Gelişmek için neye ihtiyacımız var? .....................................................................25
9. Nasıl başlayalım? .......................................................................................................26
10. İşe yaradığını nasıl anlayacağız? .........................................................................27
2. Bölüm
Ek 1 Sözlük ........................................................................................................................28
Ek 2 Örnekler ....................................................................................................................31
ENV.NET Projesi
Projenin amacı, Avrupa Birliği çevre ü Ulusal ve bölgesel düzeyde
müktesebatına uyum çalışmaları devlet-sivil toplum diyaloğunun
sürdüren ülkelerdeki Env.net güçlendirilmesi
ortaklarının kapasitesini geliştirerek, ü Devam eden reform süreçlerinin
ülke vatandaşlarının çevre alanındaki analiz edilmesi ve izlenmesi
kamu reform süreçlerine analiz, ü Çevresel reform süreci ve AB
izleme ve savunuculuk aracılığıyla entegrasyonunda vatandaşlara
etkin katılımını sağlamaktır. ve STK’lara söz hakkı tanınması
Env.net projesi, sivil toplum AB çevre müktesebatı hakkında
kapasitesi ve işbirliği olanaklarını bilginin yaygınlaştırılması
geliştirir. vatandaşlar arasında farkındalığı
artırarak, sivil toplum ve kamu
kurumları arasında iletişimin
güçlenmesini sağlayacaktır.
Env.net ortaklarının
1. Döngü ENV. net deneyimlerinden faydalanarak
ortak kuruluşlarının oluşturulan bu kitapçığın, ulusal
çevresel konuları ve yerel düzeyde karar verme
analiz etme, izleme
süreçlerini etkilemek için iyi
ve savunma
örneklerin derlendiği bir rehber
kapasitelerinin
olması amaçlanmaktadır.
güçlendirilmesi
Env.net ortakları: Co-Plan-
Institute for Habitat Development
(Arnavutluk), EEB (Belçika), punto.
sud (İtalya), ATRC- Advocacy
Training and Resource Centre
(Kosova), 4x4x4 Balkan Bridges
(Makedonya), EASD-Environmental
Ambassadors for Sustainable
Development (Sırbistan) ve TEMA
Vakfı (Türkiye)
Proje hakkında detaylı bilgi için:
www.env-net.org
2. Döngü 3. Döngü STK’lar
Ülkelerindeki diğer toplum içinde çevre
Çevre STK’ları konuları hakkında
ile bilgi ve deneyimlerin farkındalık yaratarak,
paylaşılması. Bu sürecin halkın ulusal süreçleri,
eğitim programları, AB kurumlarını ve ilgili
interaktif websitesi paydaşları etkilemesini
ve yardım masası ile sağlaması
desteklenmesi
4 Savunuculuk Rehberi
Savunuculuk nedir?
Savunuculuk karar alıcıları Savunuculuğu, karar verme sürecini
etkileyen organize bir süreçtir. somut olarak etkilemeye yönelik
Savunuculuk, politikaların eylemler bütünü olarak tanımlamak
oluşturulmasını, değiştirilmesini, mümkündür.
uygulanmasını ve yürütülmesini
ilgilendirebilir. “Politika” terimi Araştırma ve Analiz
hükümet tarafından çıkarılan ü Başlangıç noktası olarak sağlam
mevzuatı içermekle birlikte, daha bir temel tanımlamak
kapsamlı bir anlama da sahip
olabilir. Aynı hedefe ulaşmaya çalışan kişi
ve kurumların tanımlanması ve ağ
“Savunuculuk” toplulukların oluşturma
haklarına saygı gösterilmesinin ve ü Bu kişi ve kurumların
bu hakların hayata geçirilmesinin uzmanlıklarından yararlanmak
sağlanması sürecidir. Herkes, ve beraber çalışmak
savunuculuk eylemi başlatabilir.
Bu eylem ne kadar düzenli ve Kampanya
yapılandırılmış olursa, somut ü Geniş kitlelere ulaşarak
sonuçlara ulaşma şansı da o kadar farkındalık yaratmak ve onları
yüksektir. Lobicilik ve kampanyacılık harekete geçirmek
savunuculuğun parçalarıdır.
Lobicilik
Lobicilik belirli bir konuda uzman ü Eyleminizin desteklediği
olan az sayıdaki kişi tarafından faydaların önemini vurgulamak
yürütülür. için karar vericilerle iletişim
halinde olmak
Kampanyacılık ise belirli bir konuda
kamu oyunun ilgisini artırmayı
amaçlayan bir dizi girişimdir.
Savunuculuk Rehberi 5
Savunuculuk
planlaması için on soru:
1. 2. 3.
Ne istiyoruz? Mesajımızın Hedef kitlenin
kime ne duymaya
ulaşmasını ihtiyacı var?
istiyoruz?
Hedefler Hedef kitle Mesajlar
6. 7. 8.
Elimizde Karşımızdakiler Gelişmek
ne var? kimdir? için neye
ihtiyacımız
var?
Kaynaklar Gerekçeler Zorluklar
6 Savunuculuk Rehberi
4. 5.
Bunu kimden Bunu onlara
duymak nasıl
istiyorlar? duyuracağız?
Aracılar İletişim
9. 10.
Nasıl İşe yaradığını
başlayalım? nasıl
anlayacağız?
İlk adımlar Değerlendirme
Savunuculuk Rehberi 7
Sorun
belirlendi
Değiştirmek
istediğin
şeyi tanımla
Bunu
gerçekleştirebilecek
kişileri belirle
Mesajı
güçlendirmek
için ittifak
kur
Davanı
anlat
Mesajını
ilet
Plan ve
izleme Sorun
süreçlerini
çözüldü
birleştir
8 Savunuculuk Rehberi
Temelleri sağlam kurmak
Asgari standartlar için bazı öneriler:
• Dernek kurma ve toplanma özgürlüğü
İnsan Hakları
• STK’nızın hukuken tanınması
yükümlülüklerinin
• İfade özgürlüğü hakkı
yerine getirilmesi • Hukuki dayanağı olmayan devlet
müdahalesi olmadan faaliyette
bulunma hakkı
STK’ların
bağımsız • Bu hak, mevzuat, politika ve
aktörler olarak programlama temelinde hükümetler
tam katılımları ve bağışta bulunanlar tarafından
sağlanmalıdır.
• Farklı görüşlerin sistematik olarak dahil edilmesi
• Amaç ve karar verme sürecinin şeffaflık ve açıklığı
Demokratik
• Bilgiye erişim hakkı
diyalog
• Ülke dilinde mevcut olan belgelere erişim
• Kararları etkilemek için istişarelerin zamanlaması
Hesap
• Devlet planları ve eylemleri konusunda
verebilirlik ve şeffaflık ve hesap verebilirlik
• Karar verme sürecinde STK’ların
şeffaflık
rolünün net olarak tanımlanması
STK’ların
finansal açıdan
• Uzun vadeli sonuç odaklı bakış açısı
bağımsız
olmaları
Savunuculuk Rehberi 9
1. Ne istiyoruz?
Etkili bir savunuculuk stratejisi Savunuculuk stratejilerinde
oluşturmak için, ilk olarak problemi, genellikle bir ila üç özel hedef
kapsam ve arka planıyla açıkça bulunur. Daha fazla özel hedef
belirlemelisiniz. Daha sonra olması, stratejinizin yönetimini
temel hedef ve genel amacınızı olanaksız hale getirebilir.
belirlemelisiniz. Hedefinizi
belirledikten sonra, ulusal ve Kendize sorun: Görmek istediğiniz
uluslararası düzeyde amacınızla değişim ne?
bağlantılı olabilecek hukuki (ve
siyasi) altyapı konusunda yeterli Hedefleriniz, SMART olmalıdır:
bilgiye sahip olmak gerçekten
önemlidir. ü S Net
ü M Ölçülebilir
Genel ve özel hedefleri belirlemek ü A Ulaşılabilir
savunuculuk planlanma sürecinin ü R Gerçekci
temelini oluşturmaktadır. ü T Sürelendirilmiş
Ayrıca, belirlenen hedefler:
• Doğru bir dil kullanarak oluşturulmalıdır
(ikinci bölümdeki sözlüğe bakınız)
• “Ne, ne zaman, kim ve nerede”
STK’ların değer ve rolü, ulusal politika sorularının cevabını net bir şekilde
Statüko–Sorun: ve mevzuata yeterince aktarılmamıştır. içermelidir.
• Anlamlı bir şekilde dile getirilmelidir.
Özel hedeflerinizi belirledikten
sonra, bir sonraki adım bu
hedeflerin yerine getirilmesi için
somut eylemlerin belirlenmesidir.
Çevresel konularda STK’ların karar
verme sürecine katılımları aşağıdakiler
Genel hedef: vasıtasıyla desteklenmeli ve Planlama modeli
sağlanmalıdır.
Her savunuculuk kampanyası
temel hedef ve genel amaca göre
tasarlanmalıdır. Aşağıdakilerle ilgili
olabilir:
• Sağlıklı bir çevrede yaşama hakkınıza
zarar veren yürürlükteki bir kanun,
Çevresel STK faaliyetlerinin
konularda faaliyette Devlet ve STK daha iyi koordine • Karar verme sürecinin sonucu,
Özel rboulülunnüa tna nSıTmK’llaayraınn aratospınludlau skülarerık li savuenduiclmuleuski eveyl emi • Belirli bir konuda hükümetin tutumu
hedefler: ulusal kanunların bir bilgi alışverişi konusunda net bir (nükleer enerji, kömür enerjisi, iklim
uzun ve kısa dönem
değiştirilmesi görüş sunulması değişikliği, STK’ların katılım hakkı vb.)
• Belirli bir projeyle ilgili olarak hükümetin
tutumu (büyük yakma tesisleri, kömür
tesisleri, hidroelektrik santraller,
STK’lar, devlet temsilcisi
STK’lar arasında
ile toplantı yapılması STK temsilcileri yapılaşma vb)
bilgi alış verişinin
için kimin görüşeceğini arasında düzenli
kolaylaştırılması
Eylemler: ve bu toplantının ne olarak yapılacak
için kurum içi
zaman yapılacağını stratejik toplantılar
bir platform
gösteren bir takvim planlanmalıdır.
oluşturulabilir.
hazırlayabilirler.
10 Savunuculuk Rehberi