Sarı Zeybek

160 Pages·2016·4.38 MB·Turkish

by  Can Dündar

SARI ZEYBEK
Can DÜNDAR
SanZ eybekffariDhi zisi
C> Tüıidye'Ydaey ıHna klaMriıl:l iYyaeytı An. Ş.
1. BaskKıa:s ım199 4
ISBN9 75-506-1 73-8
YazanC:a nD ÜNDAR
YönetenY:a lvaçU RAL
SorumlMuü dürH:i kmeAtL TINKA YNAK
KapaDükz eniE:na n GôKEMRE
DüzelStüil:e ymGaÜnL
DizgiH:a yriKyAeY MAZ
BasıldYıerğ:Mı i lliYyaeytı An. Ş.
Doğan Medya C'.cn3t4e55r4 Bağcılar-ISTANBUL
Tel0:.2 12.505 61 11 Fax: 0.212.505 61 31
Can Dündar
SARIZ EYBEK
Atatürk'ün Son 300 Günü

Z>dd!e
...

ÖNSÖZ
"Sarı Zeybek" bir fikir olarak 80'1erin sonunda Savarona'da dOQ­
du. Bu güzelim yat. Ata!Ork ôldükten sonra bir yangın atlatmış ve
sonra kaderine terkedilmlştl. Yıllar yılı devlet. Ata!Ork'ün yatına bak­
mak için ôdenek ayıramamış. sonunda bir lşadamı yahn restorasyo­
nuna turistik amaçla talip olmuştu.
Savarona'yı o harap haliyle gezerken içim sızladı. Bakım sonrası.
içinde bir tarihin kol gezdiQi kamaralarında Arap şeyhlerinin Olem
düzGnleyeceQlnl düşündüQümde üzüntüm bir kat daha arttı.
Savarona'nın ôyküsünün aynntılanna girdikçe. orada yepyeni bir
Atatürk'le karşılaştım. Bize pek anlatmadıkları. ôQretmediklert bir Ato­
!Ork'IO bu ... Okulda anlatılanlar kadar güçlü ve heybetli deQlldi belki
ama sıcak ve yakındı. Hasta yataQında doktorlara küçük yalanlar
sôyleyecek kadar muzip. korumalarını atlatıp. Saray'dan kaçarak
sahil meyhanelerinde horon tepecek kadar yalnız. hayatını ortaya
koyup. yuıt gezisine çıkacak kadar gôzüpek, ôlüm dôşeQlnde nutuk
dlktlJ ettirecek kadar güçlü. Ankara·ya Başkentine gidemeyince
aQlayacak kadar insandı.
Bizim gibiydi.
Ama araştırmayı derinleştirdikçe farkettlm ki. O Ata!Ork' e ilişkin ne
varsa adeta üs!O ôıtülmüş!O. Ortalık hamaset yüklü klişe yayınlardan
geçilmezken. O'nun insancıl yônlerlnl anlatan kitapların son baskı ta­
rihi neredeyse benim doQumumdan ônceydl. Ölümü üzerine ciddi
bir tıbbi araştırma yok gibiydi. Müzelerde. 30'1an yaşamış yaşlı kuşak
emekli olduktan sonra. O'na alt bilgiler de adeta yokolmuş. genç
kuşak müzecilere sadece rivayetler ve hahralar kalmıştı. ÇocukluQu­
muza. gençllQlmize. hayatımıza damgasını vuran adamla adeta hiç
tanışmamış gibiydik.
Kütüphaneye girince O'na ilişkin renkli ayrıntılar birer ikişer dôkül­
dü tozlu ciltlerin satır aralarından. .. O'nun makyaj yapıp gittiQi son
9
balodan. kabus gecelerinde gôrdüQü ilginç rüyalara. Paris'ten gôn­
deıien golf çaraplan ve boyunbaQından. yakın çevresinin O'na aşk
derecesinde baQ�lıQına kadar yüzlerce ipucu çıkıverdi eski baskı ha­
tıratlardan ...
Okudukça. O'na ait eski bllgilerimln daha bir yerine oturduQunu.
biraz daha ete kemiQe büründüQünü hissettim.
Ve bu hisleri başkalanyfa da paylaşmak istedim.
Bu kitapta yaptıgım şey; yıllar Once basılıp. birer tarih parçası ol­
muş o eski anılan. Manaklan. günlükleri blraraya getirmekten ibaret­
tir ...
Bu küçük parçalarla örülen mozaiQln tümüne baktıQınızda orta­
ya çıkan Atatürk'ü sizin de benim kadar"seveceQlnlzden eminim.
. . .
"San Zeybek"ln hazır1ıQı sırasında bana destek olan bir dizi insana
şükran borcum var:
Öncelikle belgeseli izleyip faksla. mektupla. telefonla kutlayan,
öven. omuz veren dostlara sonsuz teşekkür ediyorum.
Savarona yatının. Yalova Terminall'nin ve Dolmabahçe Sara­
yı'nın yetkilileri araştırma aşamasında yarcimlarını esirgemeciler.
Meclis Kütüphanesi'nin deQer1i şefi Ali Rıza Cihan sabnyla, Hakan
Velidedeaglu da titizliQiyle çalışmaya destek oldular.
Sema(Yıldız) günlerce gôznuru dökerek "San Zeybek"in cizilmesi­
ne yardım etti.
Nazan (Degiş) her başımız sıkıştıQında yardıma koştu.
Kitabın içindeki bazı fotaQraf ve bilgileri CumhurbaşkanlıQı Genel
Sekreteri Hasan Rıza Soyak'ın aQlu Enver Soyak'tan aldım. Çagu ise.
artık bir "arşiv uzmanı"na dönüşen Bülent (Özkam)'ın yardımlarıyla
bulundu. Özge (Sevgilier). çalışmanın başından sonuna temel cireQi
oldu. Büyük bir özveriyle çalışarak bu zorlu işin altından başarıyla
kalktı.
Mehmet AH Birand'ın her aşamada büyük yardım ve desteQini
gördüm.
Son olarak eşim Dilek'e teşekkür borçluyum: Başta beni cesaret­
lendlrdlQI. metnimi gôzyaşlanyfa onayladıQı. uykusuz uzun gecelere
gôQüs gerdlQi için. ..
Sabn ve sevgisi için. ..
CanDOndar
Ekim 1994/Ankara
10