Table Of Contentmrm Revenu
«^™J; Rapportstechniquesdurecensementde1991
•^ SCtaanraedtiaquaCSlaanlatsdBacs fV^1d1l*->l«c-»H/-IJdW.
Pournousjoindre
Desdonneessousplusieursformes...
StatistiqueCanadadiffuselesdonneessousformesdiverses.Outrelespublications,destotalisationshabituellesetspecialessont
offertes. Lesdonneessontdisponiblessurdisquecompact,disquette,imprimed'ordinateur,microficheetmicrofilm,etbande
magnetique. Descartesetd'autresdocumentsdereferencegeographiquessontdisponiblespourcertainessortesdedonnees.
dL''eaxctcreasctdiiornecdteaStdaetsisdtoiqnuneeCeasnaagdrae.geesestpossibleparletruchementdeCANSIM,labasededonneesordinolingueetlesysteme
Commentobtenird'autresrenseignements
Touteslesdemandesderenseignementsausujetdesproduitsetservicesdoiventetreadresseesaucentredeconsultationde
StatistiqueCanadadevotreregion:
Halifax (902)426-5331 Regina (306)780-5405
Montreal (514)283-5725 Edmonton (403)495-3027
Ottawa (613)951-8116 Calgary (403)292-6717
Toronto (416)973-6586 Vancouver (604)666-3691
Winnipeg (204)983-4020
Unserviced'appelinterurbainsansfraisestoffert,danstouteslesprovincesetdanslesterritoires,auxutilisateursquihabitenta
I'exterieurdeszonesdecommunicationlocaledescentresregionauxdeconsultation.
Terre-NeuveetLabrador,Nouvelle-Ecosse,
Nouveau-Brunswicketlle-du-Prince-Edouard 1-800-565-7192
Quebec 1-800-361-2831
Ontario 1-800-263-1136
Manitoba 1-800-661-7828
AlbertaetlesTerritoiresduNord-Ouest 1-800-563-7828
Saskatchewan 1-800-667-7164
Colombie-BritanniqueetleterritoireduYukon 1-800-663-1551
Appareildetelecommunicationspourmalentendants 1-800-363-7629
Numerosansfraispourcommanderseulement(Canadaet£tats-Unis) 1-800-267-6677
Commentcommanderlesproduits
OnpeutseprocurerlespublicationsdeStatistiqueCanadaaupresdesagentsautorisesetdesautreslibrairieslocales,parI'entremise
ducentreregionaldeconsultationdeStatistiqueCanadalepluspres,ouenecrivantalaDivisiondumarketing,VentesetService,
StatistiqueCanada,OttawaK1A0T6.Veuillezcommuniqueraveclecentreregionaldeconsultationleplusprespourdeplusamples
renseignementssurlesproduitsetserviceselectroniques.Voirlebondecommandealafindupresentproduitpourd'autresdetails.
StatistiqueCanada
Rapports techniques du
recensement de 1991
Revenu
Serie des produits de reference
PublicationautoriseeparleministreresponsabledeStatistiqueCanada
©MinistredeI'lndustrie,desSciencesetdelaTechnologie,1994
Tdpmuaoabgunlnssiecdutartnioiqiosutnyes,s,rsteroeseumepssrrvoqdeduseue.clrtqeIiIcuoeoensutfevloriernectmmteeerrndooitntu,idqpsueaear,nresqmpuerIec'olaaduquntuiioreqreiumseoao,tuyiopdenhenoettcqroruiagetnresacmppeehrteistoaqriluteae,b,leleenocrudoeenagsutitesrStneeru,revdomieeucnedltsaespduIrer'eesscmeuomnpnatpcgeoearsstsiinoenr
dCeasnadrdoaitKs1dAe0lTic6e.nce,Divisiondelacommercialisation,StatistiqueCanada,Ottawa,Ontario
Mars1994
AEPurtitaxtrse:-sCUapniansyasd:a2:42:8$2$0USU$S
Catalogue92-340F
ISBN0-660-93523-6
Ottawa
ThispublicationisavailableinEnglishuponrequest(92-340E)
Notedereconnaissance
acLCcoeatlnulseaaulbdcloeacrsea.etstiodlnaupesotypcuselttaettemisobnos,ntalnteeissvteoinqltuorenetpdir,uisiCleassenreaatdiltaeisrmaepdpomosissnieibssltuerradtueinopnprsaordctuaeinnraaedriidaeetnsnbesitsea.ntieSsttaaibnqluiseescnepttrrteeecSitsaetsisettique
DonnSesdecatalogageavantpublication(Canada)
Vedetteprincipaleautitre:
Revenu
(Rapportstechniquesdurecensementde1991)
(Seriedesproduitsdereference)
Publieaussienanglaissousletitre:Income.
ISBN0-660-93523-6
CS92-340F
1.Revenu-Canada~Statistiques.
2.Canada~Recensement,1991.1.StatistiqueCanada.
II.Titre.III.Collection.
HA741.5.1991152141994 339.2'2'0971021
C94-988045-0
Pourcitercedocument
StatistiqueCanada.Revenu.
Rl'aipnpduosrttrise,tedcehsniscqiueenscdesuertedceenlsaetmeecnhntodloegi1e9,911;9S964r.iedesproduitsdereference.Ottawa :Ministrede
Numero92-340Faucatalogue.
SLceipeanpcieesr-utPileisremdaannesncleaporfePsaepneterfpourblPircianttieodnLriebpraornydMaautexrieaxlisg,eAnNceSsImZi3n9i.m4a8l-e1s98d4e.I'AmericanNationalStandardforInformation
1
Preface
A6mcuoodfnielodmdeeisqvauinees.,dLleeestroeduecsceinlsesiseomCneasnnpatrdidisueensCsaa.nlaadlaumeisetrdeevdeencueslarpernisneciigpanleemesnoturscoendteurneensienicgidneenmceentdsirseucrtelessuCralnaavdiieesnoscieatlleeuert
Atitred'organisme responsabledel'elaboration deces donnees, StatistiqueCanadasedoitd'informerles
uuttiilliisseasteauurxsfsiunrsldaeqluaacloiltlyecdteesedtodnuntereasitoebmteenntuedse.sIdIoinnneceosm,baeinasuiBquureetaouutde'seaxuptorseesrclaersaccotnecnespttiqsueetsldaemsSdtohnondeoelsogqiuei
peuventavoiruneincidencesurl'utilisationouInterpretationdecelles-ci.
Aspquurrii6mvsdaeodnntente6nsdeee:scuuornnuisrDaefipoceltrarimqcoueunatndleeiaxstiterudeeildvdleeesurosrdueeosgcnreenatnepesehpesiemqsdeudenue,tr,sleaudcrraeelnnaassltielesemraqemtuniientolonolddnoeugti1rre9oe9duc1uve,enrsdSeetecmaelten'insistent;fmioqeeruntemtau;CtniLaeoennsarecdreoiacneceaidnseseeleReamatbepofnparctoeirldleteesas1cpt9oue9mbc1plhirenceinanqtbduirreoeesnf!,s\
cqauriacptreersiesnttiqeunets,decofmacmoenlpelruesveanpup,rodfoonntdiileesdtesqureestnisoenigdnaenmsenletsprseusrenltadqoucaulimteyntd.esdonneesrelativesacertaines
IIestessentielquelesutilisateursdisposentderenseignementssurlaqualitedesdonnees.Cesrenseignementsleur
permettentdedeterminersilesdonneesdurecensementpeuventleuretreutilesetd'evaluerlesrisquesauxquels
aailleuss<§sltr'eoSensuxugnpledotseaetenlsnattorceebopnltrletienicsurteasencetsotodmidepeuslntectoxrenaenictetlateucmsdheie6nostgnrsddaeuonsunddeeeonecnenpnrvreteeearnsiganupneroteeudrreretesr,uedrbs.eipceeincstiqeournesdedasepsnaoreftrfimorerdtsesdcceoesnqsudaioldinetnree"aeb6sll.eevsLeeaeisr,eenictlee6snttseeidnmeeepvnlitotaydbeelse1tq9ou9uet
LesrenseignementssurlaqualitydesdonneesrevetentegalementunegrandeimportancepourStatistiqueCanada.
Lacollectedecesrenseignementsfaitpartieintegrantedel'elaborationetdumaintiendeprogrammesstatistiques
pertinentsetfiables.
AAdebnsd'uoelpneRpraaassthidioodnustaevdreu,clrlaeacpcreoSnlssleeanmbtoeernapttuiebotlnidcedasutimpo6entrshcooonndnteerslibddu'eeesrnaqDiulveaitrsegiseosnmosecnidtaelaels'l.a'naattleyisnetededseecneqsuoebtjeesctdiefss.mEelnleagaeest6etredaulitsreadvapialr,
qEunefisnt,iojn'naaiimreersaidsuexrperciemnesremmeantrelceo4nnjauiisnsa1n9c9e1aeutxamuixllpieornssodneneCsanquaidioenntsaeitdedeStCaatniastdiiqeunenCesanqaudiaonatprlaenmipfliierleeutras
realiserlerecensement.
IvanP.Fellegi
StatisticienenchefduCanada
StatistiqueCanada-n°92-340Faucat.
Revenu
Tabledesmatieres
Page
Listedestableaux
jj
Listedesfigures ;j
I. Introduction 1
II. Conceptsetdefinitions 2
III. ColJectedesdonn6esetcouverture 13
IV. Assimilationdesdonn^es 20
V. Controleetimputation 24
VI. Evaluationdesdonn6es 34
VII. Comparabilityhistorique 33
VIII. Produitsetservices 41
IX. Conclusion 45
Autresproduitsconnexesdurecensement 45
CentresnSgionauxdeconsultation 43
Bibliothequesded6pot 49
StatistiqueCanada-n°92-340Faucat.
Revenu
..
(ii)
Listedestableaux
Page
1 Seuilsdefaiblerevenupourlesunitesfamiliales,1990 8
2. Valeursaberrantesrelativesaurevenu(chiffresdel'6chantillon),recensementde1991 22
3. Rreepcaerntsietmieonntdedela1p9o9p1ulationde15ansetplusselonlegenredereponseauxquestionssurlerevenu, 30
4. Effetducontroleetde1'imputationsurlenombredeb6n6ficiairesd'unrevenuetsurleurrevenu
agr6g6(statistiques),selonlasourcederevenu,recensementde1991 32
5. Comparaisonentrelesestimationsdurecensementrelativesaurevenuetlesestimationscorrigees
durevenupersonnel,Canada,1990 36
6. Repartitionenpourcentagedespersonnesag6esde15ansetplus,desb6n6ficiairesd'unrevenu,
deleurrevenuagrege'etdeleurrevenumoyen,selonlaprovince,recensementetEnquetesurles
financesdesconsommateurs,1990 37
Listedesfigures
1 Composantesdurevenu 4
2. Recensementde1991:questionsrelativesaurevenu 15
3. Guidedurecensementde1991:questionsrelativesaurevenu 16
4. ContenuetcouverturedurevenudesrecensementsduCanada 39
RSteavtiesntuiqueCanada-n°92-340Faucat.
-1
Recensementdelapopulation-Produitsdereference
Rapportstechniquesdurecensementde1991
I. Introduction
LerecensementduCanadafournitlabasededonneeslapluscompletesurlescaracteristiquesdesCanadiens,de
leurfamilleetdeleurmenage.Lesdonneesrecueilliesvontdelageetdusexedespersonnesjusqualeurorigine
ethnique,leurniveaudescolarite,leurprofessionetleurssourcesderevenu,enpassantparlescaracteristiquesde
leurfamilleetdeleurmanage.
Unrecensementnationalestuneentreprisedetresgrandeenvergurequicomportediversesetapestoutesaussi
complexeslesunesquelesautresetquiexigentchacunebeaucoupdetempsetderessources.L'informationvoulue
estrecueillieal'aidedunesenedequestionsetabliesalasuitedeconsultationsexhaustivesetd'essaisapprofondis.
Desrecenseursformesadministrentlequestionnaire.Lesreponsessontsoumisesauneverificationvisanta
eliminertouteincoherence,acorrigerleserreursetaimputerlesdonneesmanquantes.Lesresultatsdefinitifssont
versusdansunebasededonneesinformatis6epouretreensuiteanalysesetpubliesdansunes6riederapports.
Unedescaracteristiquesimportantesausujetdesquellesonaposedesquestionsdanslecadredurecensementde
s61oc9n9otn1occmooinncqseuiredneardiestslcesCoasmnoamudreiceeenssssd.eentrLieaevlesmnauajoddreeistCynaondmaebdsrieeanunssa.elsyLseesfisrnses.nosLceeiiogr-ne6evcmeoennnuotmseissqtuurelsl'einr(depivoceratntaeunudrteslseupreplrudsseosnuntefiaslceetteduduressbifceanom-imelmtireees
l'appartenanceethniqueetleniveaudescolarite),revaluationdebonnombredeprogrammesetdepolitiques(par
peaxermepxleem,pllea,seaclu'roiutveedrteulraevdieeinloluevsseelleetslu'esgianleist,eddeesnocuhvaenlcleess),subcecauurscaoluepsdoeuddeecniosiuovnesaduexgdeesptoiionnt(scdelelevsenqtueiaountdettraaiilt),
etpresquetoutelarecherchesurlebien-etre(cellequiapourobjetl'accessibiliteaulogementetleschangements
touchantlesfamiliesafaiblerevenu,parexemple)exigentdesdonneespertinentessurlerevenu.
Bienqu'unequantiteconsiderabledestatistiquesdurecensementsurlerevenusoientdiffuseessousdiverses
formes, un tres grand nombre d'utilisateurs -- particuliers, etablissements de recherche, entreprises,
Aadcmeitniesgtarrda,tiloancsopnunbaliisqsueasn,ceetdc.es-cdoenmcaepntdsensutrdleessdquoenlnsereespsousrenlterleesvevnaruiqaubilessoideuntraedcaepntseeemseantleauirnssiprqouperedsesbelsiomiintse!s
etdelaqualitedecesdernieresaideraitlesutilisateursaapprederlesdonneespubli6esdisponibleseta6tablirdes
specificationsquiconviennentaleursbesoins.CeRapporttechniquedurecensementde1991surlerevenuvise
aservirdeguideauxutilisateursdesdonneesdurecensementsurlerevenu.
ANoluassedcetciroinvIoI,nsnoauussseixbprliieqvueomnesnltecqounelcqeupetsdvuarrieavbelneuseitmdpeofritnainstseosnsqudiivseornstesfsro6uqruceesmmdeenrtevuteinluiseetesvaarvieacblceeslldeesriqvueiess.e
dedreeagsppapoliouenrimstletelrnnuettcmtleaeinusotnqrsuedevpaesenntrsuit.oilnnLesesanstbsueeurscrltedeiauorunegxvIuIeirIndecuegoiqnautoliin'eafinunitxtgeuunernttaeiioaebnunrtdeebvssueurrdreeelaespcuoqrnuicdepeastnnttitirosoan.nld.nAeasOilrname6sdttecruhtooriudoevenecseIaVnd,selneacmooseulelnscettcdtideeoecnrd1ieV9sv9odun1osnnaeinlneessdeiesosqp;c'erour'inauptnytiietooxrnntosruaddviueet
vpruoecdeessluesurdedicfofnutsiroonl.eAetlda'siemcptuitoantiVIo,nnaoinussidqeuc'ruinvaopnserbcruiedevsemeetnatpelsedgeenlraeprde'eprarreautrisonqudiessedpornondeueissesnutrlaeurceovuernsudeun
erccdnyoeetcsucrlvedeeenordslnteeunusmerredeeeniscdtfefusdenuresrreeenl1mcte9ees9rnn1ertsveeqeecmunteieuln.nepstsoLereadmtteeesupnendutcteistsssiurorcerneeaalVlllueiIiisIsreedepseevosedr1neet9unpe8.u6vsi;uusreonl1de9esy61cqt.uhraaonLuntavgieefsrimeaeecrntnictooestnsadeVmerImrIneeIauntrctuso;rnaetncigoee6utnnsteergtlaraaalriedltiaosutnpnespeodercegtsoaemlsdpeiaamvuerenarcstiosndpoterneoldndauueqituetataisllaildtelueea
StatistiqueCanada-n°92-340FRaeuvecantu.
.
Recensementdelapopulation-Produitsdereference
Rapportstechniquesdurecensementde1991
II.Conceptsetdefinitions
LeDictionnairedurecensementde1991(n°92-301Faucatalogue)contientdesdefinitionsdetailleesdestermes,
desvariablesetdesconceptsdurecensement.Leslecteurssontinvitesaleconsulterpourobtenirdesdefinitions
completesetdesremarquessupplementairesaproposdeconceptsoudedefinitionsquinefigurentpasdansce
chapitre.
1 Conceptdurevenu
Mentionnerunrevenusansdonnerdeprecisionsquantalanaturedecedernier,c'estpr6sumerqueTonconnait
lsaonrerpeovnesneu,aellalequiensdtiiqouner:a«Qture'sesptr-ocebaqbuleemleenretvsenoun?s»a.laSiireTooundleesmparnofdietsaquunelelpeerrestiornenedequli'eaxpuloniteamtpilonoidedesadepcrloaprreer
entreprise,tandisqu'unepersonnequin'apasd'emploiouquiestalaretraiteindiqueravraisemblablementses
revenusdeplacementsouderetraite,etc.Danscertainscas,lestransfertsgouvernementauxcommelesprestations
d'assurance-chomageetlesallocationsfamilialesserontinclusdanslareponse.
Cquoemcmeertalainpelsupraercettdteesscnoenscoeipetnst,pcaelsuiindculurseevsednaunesstlegerneevernauleamuexntfientsabdleile'nimfpoontc,tliaonvadl'euunrodbejelc'teinfs.Peambrleexdeemsplbei,enbsieent
desservicesproduitsparl'economienationaleestinclusedanslamesuredurevenunational.Danslecontextedu
recensement,onentendparrevenutousrevenusenespecesavantimpot.
Unrevenuesthabituellementetaledansletemps.Enregiegenerale,onl'exprimeenindiquantunmontantpar
heure,parsemaine,parmoisouparan.IIestdoneegalementimportantdepreciserclairement,outreles
composantesdurevenu,l'unitedetempspourlaquellelerepondantdoitdeclarersonrevenu.
Enplusdescomposantesdurevenuetdelaperiodeviseeparcedernier,ilimporteaussidepr6ciserl'«unitede
revenu»,e'est-a-direl'unitequiareculerevenu,parexemple,unepersonneouunefamille.Lorsdurecensement,
onrecueilledesdonneessurlerevenuaupresdetouteslespersonnesageesde15ansetplusdansunechantillon
dd'eaumterneasguensi.teAs,pcarotimrmde'acuetlrueisdreesnsfaemiiglnieesm,endtessdme6cnlaagreesssouurldeesquceosntjiooinnntasi.re,onpeutfacilementcalculerlerevenu
ePtouprlulsespbeensdoainnstdlu'arnenc6eencsievmielentp,relecreedvaenntulienrcleuctetnosuesmleenstreevtepnruosveennaensptedc'eusnreecmupslopia,rldeesppelrascoenmneenstsa,gedeesdtrean1s5fearntss
gouvernementauxetd'autressourcesdiverses.IIexclutlerevenuennatureetlespaiementsforfaitaires.Pourdes
definitionsplusdetailleesdessourcesderevenuetdurevenutotal,voirlasection3ci-apres.
2. Composantesdurevenu
Lerevenuprovientdenombreusessources.Onpeutgroupercelles-cidanslesgrandescategoriessuivantes:
a) Revenud'emploi
Laprincipalesourcederevenuestl'emploiouletravailexecutepourd'autrespersonnesoupourson
proprecompte.Laremunerationenargentquerecoiventlessalariesestgeneralementappel6e«salaire»
ou«traitement»etcellequetouchentlespersonnesquitravaillentaleurcompte,«revenud'untravail
autonome»(profits/pertes).LesdeuxcomposantesreuniesconstituenthabituellementcequeTon
appellele«revenud'emploi»oules«gains».
b) Revenudeplacements
L'utilisationconjugueedutravailetd'uncapitalsetraduitparun«revenud'untravailautonome»,alors
queletravailseulneprocuregeneralementqu'unsalaireouuntraitement.Laseuleutilisationd'un
capitalprocureaussiunrevenu,lerevenudeplacements,quipeutprendrelaformed'interets,de
dividendes,d'unloyer,etc.
RSteavtiesntuiqueCanada-n°92-340Faucat.