Table Of ContentPOETİKA DERSLERİ
M. Orhan Okay
Dergâh Yayınları: 471
Sertifika No: 14420
Türk Edebiyatı - İnceleme: 65
Orhan Okay Bütün Eserleri: 7
ISBN: 978-975-995-381-2
1-3. baskılar Hece Yayınlan
Dergâh Yayınlan 1. Baskı: Ekim 2011
2. b. Mart 2013
3. Baskı: Eylül 2014
Dizi Kapak Tasannu: Işıl Döneray
Kapak Uygulama: Ercan Patlak
Sayfa Düzeni: E. Gökçe Aksoy
Basım Yeri: Ana Basın Yayın Gıda İnş. Tic. A.Ş.
B.O.S.B. Mermerciler Sanayi Sitesi 10. Cad. No: 15
Beylikdüzü / İstanbul
Tel: [212] 422 79 29
Matbaa Sertifika No: 20699
Kapak Basım Yeri: Hanlar Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.
Tel: [212] 324 08 82
Cilt: Güven Mücellit & Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.
Tel: [212] 445 00 04
Dağıtım ve Satış: Ana Yayın Dağıtım
Molla Fenari Sokak Yıldız Han No: 28 Giriş Kat
Tel: [212] 526 99 41 (3 hat) Faks: [212] 519 04 21
Cağaloğlu / İstanbul
M. Orhan Okay
POETİKA DERSLERİ
DERGÂH YAYINLARI
Klodfarer Cad. Altan İş Merkezi No: 3/20 34122 Sultanahmet / İstanbul
Tel: [212] 518 95 79-80 Fax: [212] 518 95 81
www.dergahyayinlari.com / [email protected]
#1III' I".....................
iiiiiii
İçindekiler
ÖNSÖZ, 7
GİRİŞ, 9
Kelimeler... Kelimeler, 11
Poetika, 15
Kategoryalar, 21
CUMHURİYET DÖNEMİNİN ÜÇ POETİKASI, 27
1 ORHAN VELİ VE GARİP ÖNSÖZÜ, 29
Pozitivist, Fakat Negatif Bir Poetika, 31
Sadece Bir Metod Mu?, 41
Şiir Dili, 55
Şiir Kime Hitap Edecektir?, 63
Resimle Müzik Arasında Şiir, 70
Sürrealizm Karşısında, 73
Şiirde Bütünlük, 77
Haşim’in Ve Poetikasınm Karşısında, 79
2 AHMET HAŞİM VE PİYALE ÖNSÖZÜ, 89
Tenkitçi Karşısında Ahmet Haşim, 91
Şiir... Şu Bilinmeyen, 101
Ruhun Sesi, 110
Şiirde Mâna, 115
Okuyucu, Tenkitçi ve Ötesi..., 119
Resûllerin Sözü Gibi, 124
3 NECİP FAZIL VE POETİKA’SI, 131
Ütopya Düzeni İçinde Bir Poetika, 133
Poetika Öncesinde Şiir Üzerine, 139
Mahkemelerde ve Akademya’da Şairler Sorgulanıyor, 149
Piramidin Zirvesine Doğru, 161
Tarifler, 171
Davulcular, 181
Şiirin İç Piramidi, 187
Şiirde Form Estetiği, 192
Şiir Ve Toplum İlişkileri, 196
DİZİN, 199
ÖNSÖZ
Poetika Dersleri, adından da tahmin edileceği gibi bir
inceleme ve araştırma mahsûlü olmaktan çok şiir üzerine teo
rik birtakım bahislerin kürsülerde takrir edilmesinden oluşu
yor. Bunlar, Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde belki yirmi yıl
boyunca lisans ve yüksek lisans öğrencilerine verilen ders ve
seminerlerin ürünüdür. Bu takrirlerin metin hâline getirilmesi
önce çalışkan öğrencilerimin tuttukları ders notlarının birleştiril
mesiyle ortaya çıkmış, bir süre teksir edilerek kullanılmış, daha
sonra biraz daha geliştirilerek Erzurum’da birkaç defa basılmış
tı. Son olarak 1987-1993 yıllan arasında Yedi İklim dergisinde
“Poetika Denemeleri” genel başlığı altında kısmen yayımlandı.
Şimdi bütün metinler bir daha gözden geçirilerek gerekli dipnot
ları ve kaynaklar da belirtilmek suretiyle bir kitap bütünlüğüne
kavuşturulmuş oluyor. Kitabın adının Poetika Dersleri oluşu,
konulann didaktik ve tahlilî bir şekilde işlenmesinin bahanesidir.
Bu sebeple bazı meselelerde kavramların birkaç kelimeyle karşı
lanması, parantez içi açıklamalara yer verilmesi, belki tekrarlara
da düşülmesi bu ders notlan özelliğinden ve didaktik karakterin
den gelmektedir. Derslerde öğrencilerin sorduğu sorular dikkate
alınarak birtakım çağnşımlarla hatırlatmalar veya ayrıntılı açık
lamalar da bu sebeptendir.
Bu derslerin mahiyeti ve adı “Cumhuriyet Devri Poetika-
ları” idi. 1921’de Dergâh dergisinde yayınlanmış, 1926’da şiir
kitabı Piyale’nin önsözünü teşkil etmiş olan Ahmet Haşim’in
yazısını da -tesiri Cumhuriyet döneminin özellikle ilk yirmi
yılında devam ettiğinden- Cumhuriyet devri poetikaları arasında
saymakta bir mahzur görmedim. Şüphesiz bu dönemin poeti-
kaları bu kitapta üzerinde durulduğu gibi üç metinden ibaret
değildir. Bu derslere başlarken, başka yazarların ve şairlerin de
deneme yazıları arasında dağınık veya sistemli şekilde şiir teori
si üzerine ifade ettikleri pek çok meseleyi daha kategorik bir
şekilde geliştirmeyi düşünüyordum. Çalışma tempom ve araya
giren çeşitli meşguliyetler hep ileriki yıllara atılan bu niyetimi
gerçekleştirmeye imkân vermedi. Eğer editör, bu hâliyle de olsa
yazıları kitap hâlinde gün ışığına çıkarmak istemeseydi yine
ders notları ve tefrikalar olarak kalacaktı. Bu durumda poetika
değerindeki başka yazı ve kitaplar üzerinde çalışmak ve konuyu
bütünlemek, benden daha gayretli araştırmacılara kalmaktadır.
M. ORHAN OKAY
Levent, Ekim 2004
GİRİŞ
