Table Of Content© 2013 - Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi
İçindekiler
Giriş............................................................................................................9
Gnome..................................................................................................13
Cinnamon.............................................................................................14
Kde.......................................................................................................15
Çalışma Alanı Ayarları..............................................................................17
Ekran Kenarı Davranışları....................................................................19
Masaüstü Tercihleri...............................................................................20
Izgara Masaüstü...............................................................................22
Gazete Yerleşimi...............................................................................23
Ara ve Çalıştır...................................................................................24
Klasör Görünümü.............................................................................26
Grup Masaüstü.................................................................................29
Masaüstü..........................................................................................31
Duvar Kağıdı Tercihleri.........................................................................31
Fare Eylemleri..................................................................................36
Birden Fazla Masaüstü İle Çalışmak....................................................37
Etkinlikler..............................................................................................42
Etkinlik Ayarları.................................................................................44
Paneller................................................................................................46
Programcıklar.......................................................................................47
Uygulama Başlatıcı (Kickoff)............................................................48
Görev Yöneticisi................................................................................51
Sistem Çekmecesi............................................................................53
Ara ve Çalıştır...................................................................................54
Pencere Davranışları............................................................................60
Başlık Çubuğu..................................................................................61
Araç Çubuğu.....................................................................................64
Pencere Panelleri.........................................................................68
Konumlar..................................................................................69
Klasörler....................................................................................69
Bilgi...........................................................................................69
Konum Araç Çubuğu....................................................................70
Pencere Araçları...........................................................................71
Uçbirim......................................................................................71
Filtreleme Araç Çubuğu............................................................71
Pardus Sistem Ayarları (KDE)..................................................................74
Genel Görünüm ve Davranış................................................................76
Dosya İlişkileri...................................................................................76
Hesap Detayları................................................................................77
Kişisel Bilgi.......................................................................................83
Kısayollar ve Hareketler...................................................................83
Uygulama Görünümü.......................................................................86
Uygulama ve Sistem Bildirimleri.......................................................90
Yerel..................................................................................................92
Donanım ve Çoklu Ortam.....................................................................94
Aygıt Eylemleri..................................................................................94
Bilgi Kaynakları.................................................................................95
Dijital Kamera...................................................................................96
Girdi Aygıtları....................................................................................97
Görüntü ve Ekran...........................................................................101
Güç Yönetimi..................................................................................103
Çıkarılabilir Aygıtlar.........................................................................105
Çoklu Ortam...................................................................................106
Yazıcılar..............................................................................................108
CUPS ile Yazıcı Yönetimi...............................................................111
Sistem Yönetimi..................................................................................113
Başlatma ve Kapatma....................................................................113
Giriş Ekranı.....................................................................................115
Tarih ve Saat...................................................................................117
Yazı Tipi Yönetimi...........................................................................119
Yetkiler............................................................................................120
Ağ ve Bağlanabilirlik...........................................................................121
Ağ Ayarları......................................................................................121
Bluetooth........................................................................................127
Paylaşım.........................................................................................129
SSL Tercihleri..................................................................................130
Uygulamalar ve Tanıtımları.....................................................................132
Dolphin...............................................................................................133
Dosya Seçme Yöntemleri...............................................................134
Dosya Kopyalama..........................................................................135
Dosya Taşıma.................................................................................136
Dosya/Klasör Adını Değiştirme.......................................................138
Dosya Silme...................................................................................138
Belge Özellikleri..............................................................................139
İnternet Uygulamaları.........................................................................141
Tarayıcılar.......................................................................................141
Mail Uygulamaları...........................................................................141
Thunderbird................................................................................141
Icedove.......................................................................................143
Kurulum..................................................................................143
Başlangıç ve E-posta Hesabı Ekleme....................................144
Icedove Ekran Arayüzü...........................................................149
E-posta Okuma.......................................................................150
E-posta Gönderme.................................................................152
Resim Ekleme.....................................................................155
Tablo Ekleme......................................................................156
Bağlantı Ekleme..................................................................157
Yatay Çizgi Ekleme.............................................................158
Karakter Ekleme.................................................................158
Süzgeç Ayarları.......................................................................159
E-posta Hesabı Ayarları..........................................................161
Sunucu Ayarları...................................................................162
Disk Alanı Ayarları...............................................................163
Alındı Onayı Ayarları...........................................................164
Gereksiz Posta Ayarları......................................................165
Giden Sunucusu Ayarları (SMTP).......................................165
E-posta Hesabı Kaldırma....................................................166
Adres Defteri...........................................................................167
Icedove Ajanda Eklentisi.........................................................169
Kmail...........................................................................................171
Anlık Mesajlaşma - Sohbet Uygulamaları......................................172
Skype..........................................................................................173
Pidgin..........................................................................................174
Kmess.........................................................................................178
Emesene.....................................................................................180
FTP (File Transfer Protocol)...........................................................181
FTP'nin Kullanımı.......................................................................182
Filezilla........................................................................................183
Transmission-Bittorent İstemcisi.....................................................185
Kwrite..................................................................................................186
LibreOffice Uygulamaları....................................................................187
Sistem Uygulamaları..........................................................................192
Kuser-KDE Kullanıcı Yöneticisi......................................................192
Sistem İzleyici.................................................................................193
Sistem Günlüğü İzleyici - KSystemLog...........................................194
Kinfocenter-Kde Bilgi Merkezi........................................................196
Kwallet – Kde Cüzdanı...................................................................196
Ağ Araçları..........................................................................................200
Ağ Paylaşımları..............................................................................201
Samba Ağ Sunucusu..................................................................201
Samba Ağ Sunucu Kurulumu.....................................................202
Smb4k.........................................................................................202
Putty............................................................................................202
Dosya Paylaşım Uygulamaları (Krfb, Krdc)....................................205
KRFB Uygulaması......................................................................205
KRDC Uygulaması.....................................................................209
Medya Araçları....................................................................................211
VLC Ortam Oynatıcısı....................................................................211
Amarok...........................................................................................212
Disk Yazma Araçları...........................................................................213
Brasero...........................................................................................213
K3b.................................................................................................214
Iso to USB......................................................................................216
UnetBootin......................................................................................217
Grafik Uygulamaları............................................................................218
GIMP - Görüntü Düzenleyici...........................................................218
Pinta...............................................................................................219
DraftSight........................................................................................220
Inkscape.........................................................................................221
DNG Dönüştürücü..........................................................................222
Shotwell..........................................................................................223
Görüntü Yakalama Araçları.................................................................225
Ksnapshot.......................................................................................225
RecordMyDesktop..........................................................................227
Panorama.......................................................................................228
Digikam...........................................................................................229
Peynir.............................................................................................230
Gwenview.......................................................................................231
Yardımcı Uygulamalar........................................................................231
Belge Gösterici – Okular.................................................................231
Orca - Ekran Okuyucu Uygulama...................................................232
Orca Uygulamasının Kurulumu..................................................232
Uygulama Yükleme................................................................................236
Yazılım Merkezi..................................................................................236
Synaptic Paket Yöneticisi...................................................................240
Synaptic ile Sistem Güncelleme.....................................................241
Synaptic ile Program Yükleme.......................................................243
Synaptic Üzerine Yeni Depolar Ekleme..........................................244
APT (Advanced Package Tool)...........................................................246
Paket Listelerinin Güncellenmesi...................................................246
Paket Kurma...................................................................................247
Paket Kaldırma...............................................................................248
Paketleri Yükseltme........................................................................248
Kullanılmayan Paket Dosyalarını Temizleme.................................249
APT ve Aptitude Arasındaki Farklar................................................249
Wine...................................................................................................250
PlayOnLinux.......................................................................................251
Depolama Ortamları ve İnternet.........................................................254
Jar Uygulamaları ve Çalıştırılması.....................................................257
Kullanıcılar ve Gruplar............................................................................260
Kullanıcı Ekleme.................................................................................260
Kullanıcı Yetkileri................................................................................262
Grup Oluşturma..................................................................................264
Grup Kullanıcılarını Düzenleme.........................................................264
Süreçler (Processes)..............................................................................265
Çalışan Uygulamalar ve Hafıza Kullanımları......................................265
Uygulama Sonlandırma (Kill Processes)............................................267
Uçbirim (Konsole)...................................................................................270
Konsole Kullanımı...............................................................................270
Uçbirim Komutları...............................................................................272
Komutlarda Parametreler...............................................................287
Komutlarda Yol Tanımı....................................................................288
Linux (Pardus) Dosya Hiyerarşisi...........................................................290
Dosyalar.............................................................................................290
Klasörler.............................................................................................291
Depolama Üniteleri.............................................................................293
Hiyerarşi.............................................................................................293
Dosya ve Klasör İzinleri......................................................................294
Yedekleme ve Senkronizasyon..............................................................301
KBackup Uygulaması ile Yedekleme..................................................301
Gadmin - Rsync Uygulaması..............................................................303
Yedekleme......................................................................................304
Yedeklenmiş Dosyaların Senkronizasyonu....................................307
Görev Zamanlama (Cron-Crontab)....................................................311
Kurulum..................................................................................................315
Çalışan DVD/USB..............................................................................329
Disk Bölümleme (Gparted).................................................................329
Grub(Grub Customizer)......................................................................333
İkinci İşletim Sistemi Olarak Kurulum.................................................337
Sanal Makine Üzerine Kurulum......................................................338
Aynı PC'ye ikinci işletim sistemi olarak kurulum.............................350
Harici disk'e taşınabilir işletim sistemi kurulumu.............................353
Sık Sorulan Sorular................................................................................356
Kısayol Tuşları........................................................................................360
Başlarken
Özgür yazılım dünyasına hoş geldiniz!
Bu kitapta sizlerle milli bir Linux dağıtımı
olan Pardus'u inceleyeceğiz. Pardus'a giriş
yapmadan önce özgür yazılım
felsefesinden ve bazı temel kavramlardan
bahsedelim.
Giriş
Özgür Yazılım; kullanıcıya çalıştırmanın yanı sıra sahipli
yazılımların aksine kopyalama, dağıtma, inceleme, değiştirme ve
geliştirme özgürlüklerini tanıyan yazılım türüdür. Özgür Yazılımlarla ilgili
genellikle yanlış anlaşılan konu özgürlüğün ekonomik boyutta
anlaşılması, tüm özgür yazılımların ücretsiz zannedilmesidir; oysa özgür
yazılım ile kastedilen özgürlük yazılımın kullanım hakları ile ilgilidir,
ekonomik boyutu ile ilgili değildir. Genellikle özgür yazılımlar ücretsiz
olmakla beraber, ücretli de olabilirler, fakat kaynak kodları
ücretlendirmelerinden bağımsız olarak açıktır. Bir yazılımın, ‘özgür
yazılım’ olarak değerlendirilebilmesi için yazılımın kullanıcısına neleri
sağlaması gerekir? Özgür Yazılım Vakfı'nın1 bu konuyla ilgili belirlediği
dört özgürlük unsuru vardır;
Özgürlük 0 : Her türlü amaç için yazılımı çalıştırma özgürlüğü.
Özgürlük 1 : Yazılımın nasıl çalıştığını inceleme ve kendi
gereksinimleri doğrultusunda değiştirme özgürlüğü. Yazılım kaynak
koduna erişim bunun için bir ön şarttır.
Özgürlük 2 : Kopyalarını dağıtma ve toplumla paylaşma özgürlüğü.
Bir özgür yazılım herkesçe istenilen sayıda makineye kurulabilir, kopyası
çıkarılabilir ve istenilen kimselere dağıtılabilir, hatta satılabilir.
Özgürlük 3 : Yazılımı tüm toplumun yarar sağlayabileceği şekilde
geliştirme ve geliştirilmiş haliyle yayınlama özgürlüğü. Yazılım kaynak
koduna erişim bunun için de bir ön şarttır.
Özgür yazılım, çoğu zaman açık kaynak kodlu yazılım kavramı
(Open Source) ile karıştırılmaktadır. Bütün özgür yazılımlar açık kaynak
kodludur ancak bütün açık kaynak kodlu yazılımlar özgür yazılım
olmayabilir. Açık kaynaklı yazılım Özgürlük 1 ve Özgürlük 3 maddeleri
çerçevesinde özgür yazılımların zorunluluğudur.
1 Özgür Yazılım Vakfı (Free Software Foundation; FSF), 1985 yılında Richard Stallman
tarafından ve özgür yazılım hareketi ve GNU projelerini desteklemek için kurulan bir sivil
toplum örgütüdür.
Özgür yazılımlar açık kaynak kodlu yapıları sayesinde, bünyesinde
zararlı bir amaç barındıran (gizli verileri çalma gibi) kodlara sahip olup
olmadığı, programlama bilen herkes tarafından denetlenebilir. Bu
durumun sağladığı güvenli yapısı sayesinde Dünya'da pek çok ülkede
güvenliğin çok daha önemli olduğu kurumlarda Linux işletim sistemleri
tercih edilmektedir.
Linux Sistemler özgür yazılımlar içinde büyük yere sahiptir. Peki
nedir Linux;
Linus Torvalds adında Finlandiya’lı bir bilgisayar mühendisinin 1991
yılında üniversitede öğrenci olduğu yıllarda kişisel bilgisayarında
kullanmak üzere geliştirmeye başladığı bir işletim sistemi çekirdeğidir
(işletim sisteminin çekirdeği, işletim sisteminin beyni diye tabir
edebileceğimiz kısmıdır). İşletim sistemi, bilgisayarın ana ve yan
belleklerinin en verimli biçimde kullanılması, çevre donanımla bilgisayar
arasındaki iletişimin sağlanması, işlemlerin ve iş akışının yönetilmesi,
dosya sistemlerinin oluşturulması ve yönetilmesi, çeşitli hizmet ve
uygulama programlarının çalıştırılmasını sağlayan bir programlar
topluluğu olarak tanımlanabilir. Tüm dünyadan bir çok programcının da
desteği ile hızla gelişmiş ve halen aynı destek ile gelişmekte olan açık
kaynak kodlu, özgür bir yazılımdır. Özgür Yazılım Vakfı’nın 1980’lerden bu
yana geliştirdiği yazılım geliştirme araçlarının varlığı da eklenince, çok
kısa süre içerisinde çok sayıda Linux çekirdeği temelli özgür yazılım
işletim sistemi (dağıtım) ortaya çıkmıştır. Son kullanıcıya dönük Linux
işletim sistemleri alanında günümüzde en çok bilinen Linux dağıtımlarının
bazıları şunlardır:
• Ubuntu (İngiltere / Güney Afrika)
• Mint (Fransa / İngiltere)
• Redhat / Fedora (ABD)
• Novell / OpenSUSE (ABD/ Almanya)
Description:nedir Linux;. Linus Torvalds adında Finlandiya'lı bir bilgisayar mühendisinin 1991 İki farklı klasör üzerinde çalışmayı kolaylaştıran ekran bölme özelliği ile kopyalama ve . üzerinde ileri-geri gezinti yapabilme, sekmeler ile çalışabilme, farklı birçok Taşınabilir pardus k
