Table Of ContentNova Mediaevalia
Quellen und Studien zum europäischen Mittelalter
Band 19
Begründet von Nikolaus Henkel und Jürgen Sarnowsky
Herausgegeben von Martin Baisch, Christoph Dartmann,
Philippe Depreux und Jürgen Sarnowsky
Till Hennings
Ostfränkische Sammlungen von
Dichtung im 9. Jahrhundert
MiteinerAbbildung
V&R unipress
BibliografischeInformationderDeutschenNationalbibliothek
DieDeutscheNationalbibliothekverzeichnetdiesePublikationinderDeutschen
Nationalbibliografie;detailliertebibliografischeDatensindimInternetüber
https://dnb.deabrufbar.
DievorliegendeDissertationentstandimRahmendesSonderforschungsbereichs950»Manuskript-
kultureninAsien,AfrikaundEuropa«,CentrefortheStudyofManuscriptCultures,gefördert
durchdieDeutscheForschungsgemeinschaft(DFG).DerDruckwurdegroßzügigunterstütztvom
Exzellenzcluster2176»UnderstandingWrittenArtefacts:Material,InteractionandTransmissionin
ManuscriptCultures«,Projektnr.390893796,gefördertdurchdieDFGimRahmenderExzellenz-
strategiedesBundesundderLänder,undvomFachbereichGeschichte(ArbeitsbereichMittelalter-
licheGeschichte)derUniversitätHamburg.
©2021,Vandenhoeck&RuprechtGmbH&Co.KG,Theaterstraße13,D-37073Göttingen
DiesesWerkistalsOpen-Access-PublikationimSinnederCreative-Commons-LizenzBY
International4.0(»Namensnennung«)unterdemDOI10.14220/9783737012317abzurufen.
UmeineKopiedieserLizenzzusehen,besuchenSiehttps://creativecommons.org/licenses/by/4.0/.
JedeVerwertunginanderenalsdendurchdieseLizenzzugelassenenFällenbedarfdervorherigen
schriftlichenEinwilligungdesVerlages.
Umschlagabbildung:BurgerbibliothekBern,Cod.264,S.236.SammlungderGedichtedes
PrudentiusmitPrachtinitialeundalthochdeutschenGlossen.Foto:CodicesElectroniciAG,
www.e-codices.ch.
Vandenhoeck&RuprechtVerlage|www.vandenhoeck-ruprecht-verlage.com
ISSN2198-6231
ISBN978-3-7370-1231-7
ParentibusAmicisque,
Alexae,Ralph,
Hanae,Henri
AtqueMuri,
ComitiFidelissimae.
Inhalt
Danksagung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
I. Einleitung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
I.1 DichtungundGesellschaft . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
I.2 SammlungenvonDichtung–BegriffsklärungundZiele . . . . . 18
I.3 AspektederForschung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
I.3.a DichtungimKarolingerreich . . . . . . . . . . . . . . . . 20
I.3.b TextkritikundTextgeschichte . . . . . . . . . . . . . . . 23
I.3.c Kodikologie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
I.3.d Bibliotheksgeschichte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
I.3.e Anthologien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
I.3.f SchuleundDichtung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
I.4 EingrenzungdesbehandeltenMaterials . . . . . . . . . . . . . . 31
I.4.a Untersuchungszeitraumund-gebiet . . . . . . . . . . . . 31
I.4.b DichtungaußerhalbvonSammlungen . . . . . . . . . . 35
I.5 ZurStrukturderArbeit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
II. DieHandschriftenlandschaft. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
II.1 ErzbistumMainz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
II.1.a Mainz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
II.1.b Würzburg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50
II.1.c Fulda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
II.1.d St.Gallen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
II.1.e Reichenau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153
II.1.f Weißenburg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180
II.1.g Murbach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197
II.2 ErzbistumKöln . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218
II.2.a Köln . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218
II.2.b Corvey . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225
II.2.c Lüttich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229
8 Inhalt
II.3 ErzbistumTrier . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232
II.3.a Trier . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232
II.3.b Lorsch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236
II.3.c Prüm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258
II.4 ErzbistumSalzburg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262
II.4.a Salzburg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262
II.4.b Freising . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277
II.4.c Tegernsee . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293
II.4.d Regensburg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295
II.4.e Passau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301
III.AnalysenundErgebnisse. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 315
III.1HerkunftderTexte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 315
III.1.a WestfrankenreichundandereRegionen . . . . . . . . . 315
III.1.b Ostfrankenreich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 317
III.1.c AuseigenerBibliothek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 318
III.2DichtunginBibliothekundKatalogen . . . . . . . . . . . . . . 319
III.2.a OrdnungderBibliotheken . . . . . . . . . . . . . . . . . 319
III.2.b Separatbibliotheken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 320
III.2.b.1Schulbibliotheken . . . . . . . . . . . . . . . . . 320
III.2.b.2PersönlicheSammlungen . . . . . . . . . . . . . 321
III.3PersönlicheEinflüsseaufdieSammlungvonDichtung . . . . . 322
III.4DichtungindenHandschriften . . . . . . . . . . . . . . . . . . 324
III.4.a Ausstattung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 324
III.4.b SchreiberundWachstumderHandschriften . . . . . . . 325
III.4.c Textgesellschaften . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327
III.4.d Auxiliartexte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 328
III.4.e DichtungalsNachtrag . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 329
III.5TypologiederSammlungen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 330
III.5.a AutorenhandschriftenundAutoren-Sammelkodizes . . . 330
III.5.a.1 ChristlicheDichter. . . . . . . . . . . . . . . . . 330
III.5.a.2 HeidnischeDichter . . . . . . . . . . . . . . . . 333
III.5.a.3 ZeitgenössischeDichter . . . . . . . . . . . . . . 335
III.5.b Schulhandschriften . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 338
III.5.c Vademecum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 339
III.5.d Anthologien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 340
III.5.e KleinereSammlungenundGenres . . . . . . . . . . . . . 342
III.5.e.1 Hagiographie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 342
III.5.e.2 Inschriften,Tituli,Epitaphien . . . . . . . . . . 342
III.5.e.3 Briefdichtung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 343