Okuma Kültürümüz

42 Pages·2015·9.22 MB·Turkish

Üç Aylık Dergi
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI YENİLİK VE EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DERGİSİ
13
Nisan 2015 & Sayı:
»
DOSYA KONUSU
Prof.Dr. Sedat SEVER
“Çocuklarımıza ve Gençlerimize
Okuma Kültürünü Nasıl Kazandırabiliriz?”
Yrd. Doç.Dr. Dursun Ali TÖKEL
“Yaratıcı Okuma”
Doç.Dr. Alparslan OKUR
“Edebî Eserlerin Ekranlara Taşınması
Okuma Kültürümüzü Nasıl Etkiliyor?”
»
RÖPORTAJLAR
"Okuma Kültürümüz"
Prof. Junko YOKOTA:
“Çocuk, Gözlerini Bir Şeye Odaklayabildiği
Andan İtibaren Kitaplarla Tanıştırılmalı”
Yazar Leyla İPEKÇİ:
“Gençlerin Merakını Yeniden Doğru Bilgiye Çekmeliyiz”
»
MÜLAKAT
Biz Sorduk Yazarlar Cevapladı
»
PORTRE
“Cemil MERİÇ”
»
KÜLTÜR-SANAT
“Galiz Ama Ne Galiz Kahraman”
“Atmaca Oscar’ı Kaptı!”
»
YEĞİTEK HABER
MEB, TELPA ile 700 Bin Kalemli Tablet Bilgisayar Seti
Dağıtımı İçin Sözleşme İmzaladı
EDİTÖRDEN
Merhaba…
Yeğitek e-dergimizin bu sayısında dosya konusu olarak “Okuma Kültürümüz” ü ele aldık. “Toplum olarak okuma
alışkanlığımızı nasıl geliştirebiliriz?”, “Çocuklarımızın daha fazla kitap okuması için neler yapabiliriz?” sorularına
cevap aradık. Gelişen teknolojiyle birlikte hayatımıza giren “e-kitap (elektronik kitap), sesli kitap, z-kitap (zenginleşti-
rilmiş kitap) ve z-kütüphanelerin okuma alışkanlığımız üzerindeki etkisini araştırdık.
Bu sayımızda: edebî eserlerin dizi filmler aracılığıyla ekranlara taşınmasında okuma oranlarımızdaki artışın veya
azalmanın etkisini değerlendirdik. Bugünlerde konuşulmaya başlanan “yaratıcı okurluk” kavramını, okul kütüpha-
necisinin taşıması gereken özellikleri, kitap okuma istatistiklerini, hızlı ve etkin okumanın faydalarını, yurt dışında
okumaya teşvik için yapılan projeleri bulacaksınız. Dergimizde, her okurun merak edebileceği yazarların okumaya
nasıl başladığı, kitap okuma tarzları, şimdi hangi kitapları okudukları gibi soruların cevaplarını kendi anlatımların-
dan öğreneceksiniz.
Kültür-Sanat bölümümüzde; yazar İhsan Oktay Anar’ın yeni romanı Galiz Kahraman üzerine bir incelemeyi ve
1929 yılından bu yana Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi tarafından verilen Oscar Ödüllerinin değerlendir-
mesini okuyacaksınız.
Portre bölümümüzde; kendisini, “Yazar ve hocayım. Başlıca işim düşünmek ve düşündüklerimi cemiyete sunmaktır”
diye tanımlayan özgün fikir adamı Cemil Meriç’e yer verdik.
Yeğitek Haber bölümümüzde; kurumumuzun katıldığı fuar etkinlikleriyle, Eğitimde Fatih Projesi’ndeki son gelişmele-
ri okuyacaksınız.
Yeni sayılarda buluşmak dileğiyle…
Esra BALLIM
[email protected]
T.C. Millî Eğitim Bakanlığı İÇİNDEKİLER
Yenilik ve Eğitim Teknolojileri
Genel Müdürlüğü Dergisi DOSYA KONUSU: OKUMA KÜLTÜRÜMÜZ
12 Çocuklarımıza ve Gençlerimize Okuma Kültürünü Nasıl Kazandırabiliriz? / Prof. Dr. Sedat SEVER 08
Üç Ayda Bir Yayımlanır Çocuklarımız Niçin Okumuyor: Çocuklarımız Niçin Okumuyor: Oğul Atadan Görmedikçe Sofra Kurmaz / Yrd. Doç. Dr. Dursun Ali TÖKEL 12
Nisan-Mayıs-Haziran 2015 Oğul Atadan Görmedikçe Sofra Kurmaz Ayşe Yüksel DURUKAN ile Röportaj / Esra BALLIM 16
Gençler, Kitaplar ve Kütüphaneler / Yrd. Doç. Dr. Coşkun TAŞTAN 20
Yönetim Yrd. Doç. Dr. Dursun Ali TÖKEL Bir Okuma Hikâyesi / Hüseyin SU 24
Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Geleceğin Dünyasında Kâğıtsız Okuryazarlık: Dijital Kitap / Hatice BİLDİRİCİ 28
Müdürlüğü Adına Sahibi Prof. Junko YOKOTA ile Röportaj / Esra BALLIM 30
Dinçer ATEŞ 30 Yurt dışından Okumaya Teşvik Projeleri / Doç. Dr. Ilgım VERYERİ ALACA 32
"Çocuk, Gözlerini Bir Şeye
Yaratıcı Okuma / Yrd. Doç. Dr. Dursun Ali TÖKEL 36
Genel Koordinatör Odaklayabildiği ve Onun İzini Edebî Eserlerin Ekranlara Taşınması Okumayı Artırıyor mu Engelliyor mu? / Doç. Dr. Alparslan OKUR 38
Muhammed Sadık ARSLAN Sürebildiği Andan İtibaren Hızlı ve Etkin Okuma / Adem KARAFİLİK 44
Kitaplarla Tanıştırılmalıdır" Yenilenen Yüzüyle Ferit Ragıp Tuncor Arşiv ve Dokümantasyon Kütüphanesi / Zeynep Tuba ÖTER 46
Editör Yazar Leyla İPEKÇİ ile Röportaj / Esra BALLIM 48
Esra BALLIM Prof. Junko YOKOTA ile Röportaj / Esra BALLIM Kitap Okumayla İlgili İstatistikler / Hacer YILDIZ 50
Okuma Kültürü ve Z- Kütüphane Çalıştayı’ndan Çıkan Sonuçlar 52
Yayın Kurulu 32 Mülakat / Biz Sorduk Yazarlar Cevapladı / Esra BALLIM, Zeynep Tuba ÖTER, Murat DOĞAN, Hatice BİLDİRİCİ 58
Zeynep Tuba ÖTER Yurt dışından
Murat DOĞAN Okumaya Teşvik Projeleri KÜLTÜR- SANAT
Ebru AKTAŞ Galiz Ama Ne Galiz Kahraman / Oya BAYRAK/ Ebru AKTAŞ 62
Oya BAYRAK Doç. Dr. Ilgım VERYERİ ALACA Sinema / Atmaca Oscar’ı Kaptı! / Hacer YILDIZ 64
Hatice BİLDİRİCİ
Hacer YILDIZ PORTRE
Ayten BAYTOK Cemil MERİÇ / Yrd. Doç. Dr. Oğuzhan KARABURGU 66
38
Grafik Tasarım Edebî Eserlerin Ekranlara Taşınması YEĞİTEK HABER
Tanzer ÖZDER Okumayı Artırıyor mu Engelliyor mu? Çukurova 8. Kitap Fuarı 68
9. Ankara Kitap Fuarı 68
Fotoğraf Doç. Dr. Alparslan OKUR CNR Kitap Fuarı 68
Ahmet İhsan CİHAN Bursa 13. Kitap Fuarı 69
Batı Koleji öğrencilerinden YEĞİTEK’e ziyaret 69
Arşiv 62 Hırvatistan Bilim, Eğitim ve Spor Bakanı Vedran Mornar’dan, Genel Müdürlüğümüze ziyaret 70
İhsan AKŞEHİRLİ YEĞİTEK’te 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kutlandı 70
Galiz Ama Ne Galiz Kahraman Engelliler İçin Dijital Eğitim İmkânları Çalıştayı Ankara’da yapıldı 71
Web Yayın 1. Eba Çizgi Karikatür Yarışmasının ödülleri verildi 72
Ertan KOCABAŞ Oya BAYRAK / Ebru AKTAŞ EBA e-içerik Geliştirme Çalıştayı yapıldı 73
"EBA e-içerik İngilizce Tercüme Çalıştayı” yapıldı 73
Katkıda Bulunanlar “EBA Film - 1. Kısa Film Yarışması” büyük ilgi gördü! 73
Zeynep KARATAŞ Genel Müdürümüz Dinçer Ateş, Paris’te Eğitimde FATİH Projesini tanıttı 74
Şeymanur DÜNDAR 66 Fatih Projesi’ne İTÜ’den destek 74
MEB, TELPA ile 700 bin kalemli tablet bilgisayar seti dağıtımı ihalesi için sözleşme imzaladı 75
Cemil MERİÇ
Adres MEB ile NETAŞ arasında imzalar atıldı 75
Yenilik ve Eğitim Teknolojileri
Yrd. Doç. Dr. Oğuzhan KARABURGU
Genel Müdürlüğü 06500 BASINDAN SEÇTİKLERİMİZ 76
Teknikokullar - ANKARA
İletişim
74
http://yegitek.meb.gov.tr/
Tel :[phone] Fatih Projesi’ne İTÜ’den destek
Faks:0 (312) 223 87 36
YEĞİTEK HABER
YEĞİTEK e-dergide yayınlanan tüm yazılar,
kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.
Nisan 2015 « YEĞİTEK « 5
"EBA ÇİZGİ 1.Karikatür Yarışması - Öğrenci Kategorisi - 2015
Sergileme - Arda YILMAZ"
6 » YEĞİTEK » Nisan 2015 Nisan 2015 « YEĞİTEK « 7
DOSYA KONUSU Çocuklarımıza ve Gençlerimize Okuma Kültürünü Nasıl Kazandırabiliriz?
Çocuklarımıza ve Gençlerimize
Okuma Kültürünü Nasıl Kazandırabiliriz?
Prof. Dr. Sedat SEVER
Ankara Üniversitesi Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Uygulama
ve Araştırma Merkezi Müdürü
Yazılı kültür ürünlerinin dünyasıyla ta- lumda okuma kültürüyle ilgili ola- birbiriyle ilişkili ve birbirini bütünleyen taşıyabileceği kitaplar, bir oyuncağı yacak özellikler taşımalıdır.
nışmış; tanıştığı bu dünyanın kendine rak edinilmiş yerleşik kültürden söz "Okuma eyleminden birçok beceriyi içeren bir süreçtir. gibi çocuğun yaşam alanına katılma- 4. Kitaplarda, birer anlatım aracı ola-
sunduğu iletileri paylaşma, sınama, edebilmek için, o kültürün öznesinin lıdır. rak resmin ve dilin yarattığı uyum, ço-
uzaklaşan çocukla-
sorgulama yeterliğine ulaşmış; bun- birey olmaktan çıkarılıp toplumsal En güzel oyuncağım cuklarda resim yapma isteği uyandır-
ların sunduğu olanaklarla yaşamayı düzeyde temsil yeteneği kazanması rın, gittikçe görselliğe kitaplarım… Okul öncesi dönemde malı; onlara, dillerini bilinçli ve özenli
alışkanlık haline getirmiş bireylerin gerekir. Bunun için, dizgesel bir an- bağımlı olmaya baş- Okuma kültürü edindirmenin temelle- kitapların çocukların geli- kullanmalarına yönelik bir duyarlık
edinmiş olduğu kültürdür okuma kül- layışla eğitsel, ekonomik, kültürel ve ri 1 yaşında atılmaya başlanır. Görsel şimine istenilen katkıları edindirmelidir. Çocukların kendilerini
laması ve o bağımlılık
türü. Kitap, gazete, dergi vb. yayınları siyasal içerikli uygulamaların yaşama okuma döneminde, başlangıçta, ço- sağlayabilmesi için bazı çizgiyle, sözcüklerle anlatmalarına
okumayı yaşamının temel alışkanlığı geçirilmesi beklenir. ilişkisiyle yaşama ve cukla kitap arasında ilk iletişimi sağ- temel özellikleri taşıması katkı sağlamalıdır.
kılmış; yazılı kültürle dost olmuş bi- Çocuklarımıza, gençlerimize okuma layan oyuncak ya da özel kesimli re- gerekir. Bu özellikler, şöyle Okul öncesinde, ailenin ve okulun
insana yönelik değerler
reylerdir, okuma kültürü edinmiş ki- kültürü kazandırabilmek için ailele- simli kitaplar çocuğun yaşam alanına özetlenebilir: duyarlı çabalarıyla kitaplarla tanışan
oluşturması, günümüz-
şiler. Okuma kültürü edinmiş insan, re, öğretmenlere büyük sorumluluk sokulmalıdır. Kitaplardaki resimler, 1. Çocuğun el yapısına uygun olmalı; çocuklar için, “kitap sevgisi” edinme
kavramsal yönden gelişmiş; kendi düşmektedir. Ardışık bir süreç olan de, üzerinde durulması renk ve çizginin anlatım gücüyle ço- çocuk, kitabını bir oyuncağı gibi iste- sürecinin ilk duyarlı evresi de tamam-
duygu ve düşünce gücünün kılavuz- okuma kültürü edindirme, birbiriyle cuğun ilgisini çekebilecek özellikler diği yere kolayca taşıyabilmelidir. lanmış olur. Kitap sevgisi edinmiş
gereken kültürel içerikli
luğunda yaşamını yönetme yeterliği bağımlı çeşitli basamaklardan oluş- taşımalı, özgün kurgularla çocuğun 2. Kitaplardaki resimler, başlangıç- çocuklara, ilköğretimin ilk yıllarından
edinmiş, duyarlı insandır. İnsan sev- maktadır. Bu sürecin ilk basamağı önemli bir sorundur." algısını resimlere yöneltebilmelidir. ta çocuğun çevresindeki nesneleri başlayarak ilgi ve gereksinmelerine
gisi, doğa sevgisi, hayvan sevgisi, görsel okuryazarlık, ikincisi okuma- Bisiklete binen ayılar, tavşanlar; kitap tanıtmalı; gittikçe yazıyla anlatılan- seslenen yapıtlarla okuma alışkanlığı
yaşama sevgisi, yurt sevgisi gibi tüm yazma becerisi edinme, üçüncüsü okuyan fareler, aslanlar; top oynayan lara, renk ve çizgilerle yeni anlamlar becerisi kazandırılmalıdır.
sevgi bileşenlerini içselleştiren; bun- de okuma alışkanlığı becerisi kazan- kediler, köpekler renk ve çizginin ilgi katmalıdır. Çocuklar, kitaplardaki
ları yaşamında uygulayabilen insan- madır. Okuma kültürünün yapılan- uyandıran anlatım etkisinden de ya- resimlerin kılavuzluğunda, duygu ve Kitaptan arkadaş
dır, okuma kültürü edinmiş insan. ması ise eleştirel okuma becerisinin rarlanılarak birkaç sözcüklük anlatım- düşünce birikimini harekete geçire- İkinci evrede çocuğun kitapla arka-
Okuma kültürünün toplum düzeyinde edinilmesiyle olanaklıdır. Bilişim tek- larla konu edilmelidir. bilmeli, düş kurabilmelidir. daşlık kurması sağlanmalı; kısa ve
yapılanması için, erken çocukluk ev- nolojilerinden etkilice yararlanma, Okuma kültürü edindirmenin ilk evre- 3. Kitaplardaki iki-üç sözcüklü kısa ve yalın anlatımlı resimli masal, öykü
resinden başlayarak okuma eylemini günümüzde okuma kültürünün uy- sinde, çocuğun kitapla tanıştırılması yalın anlatımlar, gittikçe, çocukların ve anlatılarla çocukların duyu algıla-
içselleştirmiş bireylerin yetiştirilmesi gulama alanı bulduğu bir beceridir. temel amaç olarak benimsenmeli; dillerini bir iletişim ve düşünme aracı rı uyarılmalıdır. Okulöncesi dönemin
gerekir. Başka bir söyleyişle bir top- Anlaşılacağı gibi, okuma kültürü, hacim ve ağırlık yönünden kolayca olarak kullanmalarına olanak sağla- son yıllarında bilmece, tekerleme,
8 » YEĞİTEK » Nisan 2015 Nisan 2015 « YEĞİTEK « 9
Çocuklarımıza ve Gençlerimize Okuma Kültürünü Nasıl Kazandırabiliriz?
sayışmaca gibi dilsel gereçlerle dü- den ilginç kesitler sunmalı; çocuklar, sanatçılarının gerçekleştirdikleri söy-
şünme alıştırmaları yapan, anadilinin (gerektiğinde) kitaplardaki kahra- leşilere götürmeleri; belirli aralıklarla
söyleyiş özelliklerini duyumsayan manlarla düşsel ve düşünsel serü- kitapçılardan çocuklarla birlikte kitap
çocuklara; merak öğeleriyle yapılan- venlerine çıkabilmelidir. seçmeleri/almaları, yaşama geçiril-
dırılmış öykülerin dilsel ve görsel me- mesi gereken etkinlikler olarak görül-
tinlerinin kılavuzluğunda kitap sevgisi Eleştirel okuma melidir.
edindirilmeli; dilin yaratıcı anlatım becerisi edinmek Okul türü öğrenme-öğretme süreç-
olanaklarını yansıtan, çocuğa göre Çocuklarımızın ve gençlerimizin oku- lerinde, yalnızca ders kitaplarına ba-
olan şiirlerle de dil bilinci ve duyarlığı mayı bir yaşam biçimine dönüştüre- ğımlı kalınması aşılması gereken so-
kazandırılmalıdır. bilmesi okuma alışkanlığını, eleştirel runlu ve geleneksel bir yaklaşımdır.
İlkokulun ilk aylarında okuma yazma okuma becerisine dönüştürmesiyle Öte yandan, çocukların, bilişim tek- "EBA Çizgi 1.Karikatür Yarışması - 2015
becerisi edinmeye başlayan çocuk olanaklıdır. Eleştirel okuma, çocukla- nolojilerini (bilgisayar, bilgisunar vb.) Öğretmen Kategorisi, Üçüncülük Ödülü, Kaan SAATÇİ"
için, görsel okumadan dilsel oku- rın ve gençlerin bilişim teknolojisinin eğlenme ve oyun amaçlı kullanma
maya geçiş dönemi de başlamış olanaklarından etkilice ve amaca uy- tutkusu çözülmesi gereken bir so-
demektir. Bu dönemde ailenin ve gun olarak yaralanabilmeleri için de run olarak görülmelidir. Bu engelleri
okulun duyarlı, bilinçli ve dizgeli ça- edinmeleri gereken bir beceridir. aşmanın yolu, çocuklar için, çocuğa
baları, çocukların okuma alışkanlığı Yapılan araştırmalar, yazılı kültürün göre olan seçenekler oluşturabilmek-
kazanmalarında belirleyici etkendir. olanaklarından yeterince yararlan- tir. Anne-baba ve eğitimcilerin baş-
Bu dönemde çocukları dil ve anlam mamış, okuma alışkanlığını ve eleş- vurabileceği en etkili seçeneklerden
evrenine uygun nitelikli yazınsal (ma- tirel okuma becerisini edinememiş biri; çocukları yaş ve gelişimlerine uy-
sal, şiir, öykü, roman vb.) ve öğretici kişilerin, bilgisayarı genellikle oyun/ gun, sanatçı duyarlığı ile hazırlanmış
metinlerle (makale, deneme, söyleşi eğlence aracı olarak kullandığını edebiyat yapıtlarıyla buluşturmaktır.
vb.) sanatsal özellikler taşıyan re- göstermektedir. Okuma eyleminden Bilinmelidir ki çocukların düşünen
simler, fotoğraflar, karikatürler, çocuk uzaklaşan çocukların, gittikçe gör- duyarlı bireyler olarak yetiştirilme-
şarkıları ve kısa filmlerle buluşturmak selliğe bağımlı olmaya başlaması lerinde; yaşamı ve insanı duyarak,
temel bir ilke olarak benimsenmelidir. ve o bağımlılık ilişkisiyle yaşama ve düşünerek algılayabilmelerinde bu
Çocuklar, kitaplar ve sanatsal uya- insana yönelik değerler oluşturma- seçeneğin yaşamsal bir önemi vardır.
ranların kılavuzluğunda kendini insan sı, günümüzde, üzerinde durulması Okul türü öğrenme ve öğretme sü-
kılan duyma ve düşünme yetisini kul- gereken kültürel içerikli önemli bir reçleri, demokratik toplumun ge-
lanarak düş ve düşünce serüvenleri- sorundur. reksinim duyduğu, okuma kültürü
ne çıkmalıdır. edinmiş düşünen duyarlı bireylerin
Okuma eylemini önce siz yetiştirilmesi için, bütün değişken-
İlköğretim döneminde- hayatınıza geçirmelisiniz leriyle yeniden değerlendirilmelidir.
ki çocukların gelişimine Okulöncesinden başlayarak sanat- Bilinmelidir ki demokratik bir top-
istenilen katkıları sağlaya- çıların çocuk gerçekliğini önceleye- lum; anlama ve anlatma becerileri
bilmesi için, kitapların bazı rek kurguladıkları yazınsal ve nitelikli gelişmiş, düşünen duyarlı bireylerin
temel özellikleri taşıması öğretici metinler; çocukların okuma kavrayabileceği ilişkilerle yapılanır.
gerekir. Bu özellikler, şöyle kültürünü yapılandıran her evrenin te- Çocuk ve gençlerin anlama ve an-
özetlenebilir: mel araçları olmalı; çocuklar, yaşam latma becerilerini geliştirmek, onlara
1. Kitaplar, çocuklara, Türkçenin ve insan gerçekliğini duyumsatan duyarlık kazandırmak öğüt vererek,
sözvarlığını ve anlatım olanaklarını, bu araçlarla birlikte güzel sanatların ders vererek gerçekleştirilemez. Du-
yazınsal kurgular içinde duyumsat- diğer olanaklarıyla da sürekli beslen- yuların eğitilmesi, düşüncenin gelişti-
malıdır. melidir. Bunun için, ailelerin günde- rilmesi sürecinde sanatçı duyarlığıyla
2. Yazınsal kurgular, yaş ve gelişimle- lik yaşamına kitabı, gazeteyi, dergiyi oluşturulmuş ürünlere gereksinim
rine uygun olarak çocukları da duygu katması gerekir. Çocuğun yaşam vardır. Edebiyata, resme, müziğe, ti-
ve düşünce birikimlerini kullanarak alanında, çevresindekilerin kitap vb. yatroya gereksinim vardır. Çocukların
anlamın oluşturulmasına ortak etme- okuduğuna, bunun için zaman ayır- erken dönemden başlayarak öğren-
lidir. dığına tanık olması; onun da benzer me, bilme; yaşamı ve insanı anlama
3. Kitaplar, çocuklara, yaşamda kar- eylemleri yinelemesinde önemli bir gereksinmelerinin nitelikli yapıtlarla
şılaşabilecekleri sorunların çözümü- etken olduğu bilinmektedir. Ailelerin karşılanması, onların okuma kültürü
ne yönelik, yazınsal nitelikli ipuçları ve eğitim kurumlarının, olanaklar öl- edinmelerine de önemli katkılar sağ-
sunmalıdır. çüsünde çocukları kitap fuarlarına, layacaktır.
4. Kitaplar, değişik kişilik özelliklerin- çocuk ve gençlik edebiyatının usta
10 » YEĞİTEK » Nisan 2015 Nisan 2015 « YEĞİTEK « 11
Çocuklarımız Niçin Okumuyor: Oğul Atadan Görmedikçe Sofra Kurmaz
görmedikçe sofra kurmaz!” Bu sofra leyen saatlerde baba eline televizyon şısında yahut da yatakta, koltukta
sadece yemek sofrası değildi şüphe- kumandasını alarak ekranın karşısına istirahattadır. Evlerimizin büyük kıs-
siz. Demek ki çocuk atadan-anadan geçmektedir. Anne ya mutfakta, ya mında ebeveynlerin okuma alışkan-
Çocuklarımız Niçin Okumuyor:
görmeyince olumlu davranışları ge- yorgunluk atmanın telaşında babayla lığını pekiştirecek okuma faaliyetleri,
liştirme alışkanlığı oluşmuyor, oluşsa birlikte vakit harcamaktadır. Çocuklar anları, seansları yoktur. Çocuk ders
Oğul Atadan Görmedikçe Sofra Kurmaz
bile çok istisnai durumlarda oluyor. okul çağındaysa ders çalışmalıdır. çalışması için odasına gönderilmek-
Hele hele bugünkü dünyada aile pro- Anne babanın örnekliği olmadan te, ne yaptığıyla da fazla ilgilenilme-
fili göz önüne alınırsa; ailenin örnek sağlıklı bir gelişim olmayacağına mekte, onunla çok ihtiyacı olduğu
Yrd. Doç. Dr. Dursun Ali TÖKEL olmaklığının ne anlama geldiği daha göre; böylesi bir dünyada anne-ba- değerli zamanlar paylaşılmamakta,
19 Mayıs Üniversitesi iyi anlaşılacaktır. banın örnekliğinin hangi alanlarda hele hele de okuma gibi zor bir sü-
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Anne baba eve yorgun gelmekte, ak- olacağı malum... Ebeveynler, tele- rece destek verilmemektedir. Böyle-
şam yemek telaşıyla geçmekte, iler- vizyon başında yahut bilgisayar kar- si bir aile ortamında örnek alınacak
“Niçin okumuyoruz?”, “Okuma oran-
larını nasıl artırırız?”, “Çocuklarımızın
okuması için neler yapmalıyız?” gibi " Kardeşlerimin hemen hepsinin kendi çapında bir
sorularla muhatap olunca; akşam
okur olduğunu görünce o atalar sözü kulaklarımda
vakti erkenden eve gelen, önüne ye-
mek olarak ne sunulmuşsa itirazsız her zaman çınlayıp durmuştur: “Oğul atadan görme-
ondan bir şeyler yiyen ve sonra da dikçe sofra kurmaz!” Bu sofra sadece yemek sofrası
eline bir kitap alarak mutfaktaki sedi-
değildi şüphesiz. Demek ki çocuk atadan-anadan
rin bir köşesine çekilen, yatma vakti
görmeyince olumlu davranışları geliştirme alışkan-
gelinceye kadar orada kitap okuyan
babam beliriyor gözlerimin önünde. lığı oluşmuyor, oluşsa bile çok istisnai durumlarda
Ve ben babamı hep bu manzara ile
oluyor."
hatırlıyorum.
Çok fazla konuşmayan, çocukları-
na pek karışmayan, hele hele asla
akıl vermeyen, yaşantısı ile örnek
olmayı seçmiş bir insandı babam.
Eski zamanlarda kaç-göç arasın-
da mekteplerde okumuş, kendisini
geliştirmek için nerede bir âlim duy-
muşsa rahle-i tedrisine oturmaktan
çekinmemiş, dini ilimleri fevkalade
bilen, ama onunla yetinmeyip okuma
profilini sürekli geniş tutmaya çalışan
biri olmuştu. Upuzun sakalları masa-
ya dayanmış bir halde bir gün onu
Flaubert’in Madam Bovary’sini okur-
ken görmüştüm. Şaşırınca da “siz
okuyorsanız bir bildiğiniz vardır, ben
niye okumayayım ki?” demişti gü-
lümseyerek. Rahmetli olduktan son-
ra kitaplığını karıştırırken ne kitaplar
bulmamıştık ki... Bir ara İngilizce de
çalışmış olmalı ki, kitaplığındaki Mis-
takes in English (İngilizcede Yapılan
Yaygın Yanlışlar) adlı kitap gözlerimin
önünden hiç gitmiyor.
Kardeşlerimin hemen hepsinin kendi
çapında bir okur olduğunu görünce o
atalar sözü kulaklarımda her zaman
çınlayıp durmuştur: “Oğul atadan
12 » YEĞİTEK » Nisan 2015 Nisan 2015 « YEĞİTEK « 13
Çocuklarımız Niçin Okumuyor: Oğul Atadan Görmedikçe Sofra Kurmaz Çocuklarımız Niçin Okumuyor: Oğul Atadan Görmedikçe Sofra Kurmaz
anların okuma sürecine kaynak teşkil aktivitelerinizde önemli bir yer tuttu- celerinde, mangal başında masallar, yazımın başından beri anlatmaya Şöyle: "Aşağıdaki cevapların soru- tinler ortaya koyma çabasının bir par-
etmesi düşünülemez. ğunu görsün. Aynı eylemleri baba tekerlemeler, bilmeceler dinleyerek çalıştığım ilkelere uyduğumuzu söy- larını yazınınız." Cevapları yazmış ve çası olmamışlardı.
Yerel bir televizyon kanalında okuma da yapsın. Bir mizansen gibi değil büyütüldük. Sadece okuma için lemekten ibaret olacaktır. bunların hangi soruların cevapları Çekirdeği ailede atılmayan bir fidan
üzerine konuşurken, bir hanımefendi ama bunlar doğal olsun. Annesinin değil, insan olmanın bütün erdemli İnsan azabını çekmediği şeyin sefa- olabileceğini sormuştum. Öğrenci- asla büyümüyor, büyümüyor ama
çocuğunun okumamasından şikâyet babasının bu kadar değer verdiği basamakları için öncelikle aile orta- sını süremez. Çocuklarımızın olumlu ler önce şaşırdılar, sonra sevindiler, belki şişiyor. Şişen de sonunda pat-
etmişti. Ona, “peki siz okuyor musu- bir eylem biçimine zamanla çocuk mının bütünüyle bu muazzam niyeti davranışlar geliştirmesini istiyorsak yazmaya kalkıştılar ve biraz sonra lar. Okuma veya yazma yahut da
nuz?” diye sormuştum. Mahcup bir da değer verecek ve muhakkak oku- gerçekleştirecek bir donanıma ka- bizler de o davranışların buyurgan da isyan ettiler: Çünkü onlardan hep gelişmesini istediğimiz her olumlu
edayla susmuştu. “Peki, eşiniz beye- ma faaliyetine yönelecektir. Zaman- vuşması şart. âmirleri değil, o süreçlerin çilekeş cevaplar istemiştik, soru belliydi ve ahlakî, insanî, kültürel veya sosyal
fendi okuyor mu?” diye tekraren sor- la onun da bir kitaplığının olmasına Bendeniz okuyup yazan kimi görsem hizmetçileri olmalıyız: Freud, küçük- onların cevapları da... Ama onlara varlık alanlarımızın temeli ailede atıl-
duğumda “hayır” cevabını vermişti. dikkat edin ve zaman zaman onunla veya okusam hep bunu müşahede ken babasının onlara resimli dergiler "soru sorun" dediğimiz zaman şaşırıp dığı müddetçe okul kademelerinde
“Evinizde küçük de olsa bir kitaplık beraber okuma seansları düzenleyin. etmişimdir: Yakup Kadri’nin kuca- aldığını, beraber bu dergilerdeki re- kalmışlardı, zira bilmeyen soramazdı, üstlenilecek görevler daha fayda-
var mı?” diye bir başka soru daha Aksi halde çocuğunuzun şikâyetleri ğına alıp ona sürekli kitaplar okuyan simli yerleri kesip biriktirdiklerini, bu özgün düşünmeyen, yaratıcı bir oku- lı sonuçlanacaktır. Bu yüzden aile
yönelttiğimde ona da “hayır” demişti. sürer gider.” bir annesi vardır; Yahya Kemal, an- alışkanlığın zamanla onda kitap top- ma süreci geçirmeyen soramazdı! üzerinde ısrarla duruyorum. Temeli
“O zaman çocuğunuzun okumasını Bu hanımefendi dediklerimi harfiyen nesinin sabah namazlarından sonra lama merakı uyandırdığını önemli bir Aynı deneyi, aynı öğrencilerimle bil- çürük atılmış bina üzerine istediğiniz
neye istinaden bekliyorsunuz?” de- yaptığını ve bir müddet sonra istenen nasıl Muhammediye okuduğunu bir vurguyla anlatıyor. Her anne baba, mece kurmada da denedim: Onlara kuramsal veya bilimsel yöntemlerle
dim. Sonuçta ataların dediği çıkar: sonuca yavaş yavaş ulaştığını söy- film netliğiyle hatırlar; Jean Paul her çocuğuyla adeta yeniden büyü- bilmece sormadım, aksine cevapları yaklaşın sonuç bir felaket olmak-
“Armut dibine düşer!” Sonra bu ha- lemişti. Zaten aksi de olamaz. Anne Sartre’nin ona tümüyle kitaplardan melidir. Kişi geliştiremediği olumlu "bilgisayar", "CD", "çanak anten", "cep tan öteye gitmeyecektir. Bu yüzden,
nımefendiye aklımın erdiğince şunları babanın hayatında hemen hiç değer bir dünya ören annesi vardır, Tan- davranışların çocuğunda gelişmesini telefonu" gibi teknolojik araçlar olan MEB, çocuklarımızı okutma telaşı-
söylemiştim: vermediği bir işe çocuk niye değer pınar ona sürekli masallar anlatan istiyorsa bizzat kendisi de o sürecin bilmeceler üretmelerini istedim. So- nın yanında asıl anne-baba eğitimi-
“Evlerimizde özellikle hanımların çok versin! Kendi okuma maceramda, ninesini büyük özlemle anlatır. İn- izleyicisi değil aksine paydaşı, aktö- nuç tam bir fiyaskoydu, zira bütün ne daha da önem vermeli; okul aile
değer verdiği bir çok eşya var. Çocuk- evde babamın okuma biçimi bana sanların okuma serüvenlerinde an- rü, figüranı, katılımcısı olmalıdır. Ben- sınıfta gerçekten bilmece formuna birlikleriyle temasa geçip yukarıda
ların onlara dokunmasını bile yasaklı- model olmuştu. Annem de okuma nelerinin rolü bir araştırılsa sonucun deniz öyle yaptım ve dört çocuğum- uyan bir tane bile metin çıkmamıştı. anlatmaya çalıştığımız hususlarda
yoruz. Şu odaya girme, şuna dokun- yazma bilmez, ama babam ne za- okuma alışkanlığı edinmede annenin da da bunun inkâr ve reddedilemez Sebebi belliydi: Öğrencilerimizin ka- aileleri bilgilendirmeli ve sağlıklı ne-
ma... gibi talimatlar veriyoruz. Çocuk man önemli bir konuyu sesli olarak vazgeçilmezliği üzerine kurulaca- faydalarını gördüm. fası cevaplar vermeye kodlanmıştı, siller için, önce anne-babanın sağlıklı
doğal olarak evde değerli şeylerin okuyacak olsa annem muhakkak ba- ğından bütün kalbimle eminim. Dört Bir seferinde ara sınav zamanı öğren- sorular üretmeye değil! Aile orta- davranışlar içinde olmasına özel vur-
olduğunu, bunlara dokunulmaması bamın yanına gelir ve onu çok büyük çocuğum var, dördü de nitelikli kitap cilerime "küçük" bir sürpriz hazırla- mında soru üretme mekanizmasının, gu yapılması gerektiği bilincini sürekli
gerektiğini görüyor. Çocuğun dünya- bir dikkatle dinlerdi. Öyle bir dikkat ki: okurları. Bunu nasıl başardığımız so- mıştım. Onlara dağıttığım kâğıtlarda okullarda cevap bulma yanında ara canlı tutmalıdır.
sında değerli olanlar hanesi öylesine Babam zaman zaman evin içinde rusunun cevabı, eşimle el ele verip "soru" değil de "cevaplar" vermiştim. sıra da olsa sorular sorarak yeni me-
süfli şeylerle doluyor ki: Masa, tabak, çoşar çok güzel ilahiler, türküler, ka-
elektronik eşya, süs eşyaları vb. Oy- sideler okurdu. Dilinden düşürmediği
saki değer anlamında diğer eşyalarla şiirlerden biri de Şeyh Galip’in “Ted-
kıyaslanamayacak zenginlikte olan birini terk eyle takdir Hudânındır /
"Bir hanımefendi çocu-
kitapları bazen hiç görmeden bazen Sen yoksun o benlikle hep vehm
ğunun okumamasından
görse bile dokunmadan büyüyor ço- ü gümânındır” beytiyle başlayan
cuklarımız. Anne ve babalarını bir kez şiiriydi. Babam bir gün yine bu şiiri şikâyet etmişti. Ona,
olsun kitap okurken görmeden yeti- okurken bir ara duraklamıştı. Bak- “peki siz okuyor musu-
şip serpilip yaşlanıyorlar. tım annem şiire devam ediyordu. nuz?” diye sormuştum.
Yaşken eğilmeyen ağaç, ileri zaman- Bugün birilerine anlatsak insanlara
Mahcup bir edayla
larda eğilmez, ancak kırılır! Bu yüz- saçma gelir: Benim okuma yazma
susmuştu. “Peki, eşiniz
den evinizde muhakkak bir kitaplık bilmeyen, dağ başlarındaki köyler-
bulundurun, bu kitaplığı da kıyıya de büyüyen annem Şeyh Galip’ten beyefendi okuyor mu?”
köşeye değil, oturma odasının en müseddes okuyordu! Nasıl mı? İşte diye tekraren sordu-
kıymetli yerine yerleştirin. Sadece yıllardır kocasını dinleye dinleye o da ğumda “hayır” cevabını
bununla değil, evin hemen her oda- ezberlemişti! Bir müddet sonra bizler
vermişti. “Evinizde küçük
sında, masaların, koltukların, kane- de o müseddesi okumaya başla-
de olsa bir kitaplık var
pelerin üzerine gelişigüzel kitaplar dık. Fakirdik, çok kalabalıktık (on iki
bırakın. Yani çocuk nereye girerse kardeşiz), sobanın olmadığı evlerde mı?” diye bir başka soru
orada kitap görsün ve onun görsel büyüdük ama... Anne babamız tara- daha yönelttiğimde ona
varlık alanlarında kitap muhakkak yer fından büyük bir saygınlıkla, kültürel da “hayır” demişti. “O
alsın. Siz de mutfakta veya otururken atmosferin fevkalade yoğun olduğu
zaman çocuğunuzun
elinizde bir kitap bulundurun. Oku- odalarda, aşağılanmadan, takdir
okumasını neye istinaden
masanız bile okuyormuş gibi yapın. ve iltifat görerek, kusurlarımız değil
Yani çocuk sizin kitaba değer verdi- marifetlerimiz ön planda tutularak; bekliyorsunuz?” dedim"
ğinizi, kitabın hayatınızda ve gündelik ablamızdan karanlık, soğuk kış ge-
14 » YEĞİTEK » Nisan 2015 Nisan 2015 « YEĞİTEK « 15
Ayşe Yüksel DURUKAN ile Röportaj
birliği yapabilir? Veya akademik dü- Peki, okumayan çocuklar için na- rinde Shakespeare’in Macbeth’ini
rüstlük konusu gibi. Hangi branştan sıl bir yol izliyorsunuz? okumuşlar. Öğretmenleri, “Hadi bu-
"Her çocuğu ilgilendiren bir kitap öğretmen olursa olsun ama bir öğ- nun bir videosunu çekelim!” demiş.
retmene nasıl yaklaşacağız? Onunla Meselâ, öğretmenler kütüphaneye İşte biz video yapacağız. Nasıl yapa-
vardır. Yeter ki, onları doğru ki- nasıl iş birliği yapacağız? sınıflarını getirdikleri zaman arabaya lım? Ne yapalım? falan derken basit
yeni çıkan ve onların ilgisini çekebi- fakat bir o kadar da güzel bir video
taplarla buluşturalım" Anladığım kadarıyla okul kütüp- lecek kitapları dolduruyorum. Bunlar; çekmişler ki, bana getirip gösterdiler.
hanecisinin müfredatı da takip gençlik romanları, aşk romanları, ar- Ben şaşkına döndüm ve öğretme-
etmesi gerekiyor. kadaşlık romanları, macera romanla- nine de söyledim. ‘’İnşallah tam not
Esra BALLIM rı, çizgi romanları veya gezi roman- vermişsinizdir?’' ‘’Evet, verdim, çok
Tabii, müfredatı bilmesi lazım okul ları olabilir. Mesela, yalnızlık üzerine güzeldi’’ dedi. Kendisini yazıyla ifade
kütüphanecisinin. “Okul Kütüpha- kitaplar ilgilerini çeker. ‘‘Ben niye edemeyen öğrenci gitmiş o görüntü-
ne Öğretmeni’’ dememin nedeni o. yalnızım? Niye arkadaşım yok?’’ der lerle ifade etmiş. Her çocuk bambaş-
Kütüphane Öğretmeni olacak ve o yaş çocukları. Bu sorulara cevap ka bir hayattır yani.
Ayşe Yüksel DURUKAN mutlaka pedagojik formasyonu ola- veren kitapları veririm. Bir de öğren-
cak. Çocuk ve Gençlik Edebiyatını ciyle sohbet edip hoşlandığı konuları Anasınıfı çocukları ve okumaya
ile Röportaj
bilecek, bunu yakından takip edecek öğrenip “Bak! Bende de şu kitap var, yeni başlayan birinci sınıf çocuk-
ve öğretmenlerle devamlı ilişkide ola- bunu bir okusana’’ gibi yaklaşırım. ları kütüphaneye geldiklerinde
cak. Eğitimin bir parçası olacak. Eğer Aynı zamanda dediğim gibi sınıfta ki- nelere ilgi gösteriyorlardı?
bunu yapmazsa o kişi okul kütüpha- tapları tanıtarak. Mesela 25-30 kişilik
necisi olmuyor zaten! bir sınıf gelecek diyelim. Siz oraya 40 Mesela; anaokulu çocuklarını kü-
tane kitap doldurup hepsini tanıta- tüphanemize getirirlerdi. Grubun
Yıllarca Lise seviyesindeki öğren- mazsınız ama okuduğunuz kitapları başında bir öğretmen sonunda bir
cilere hizmet vermişsiniz. Göz- gösterip ‘’İşte bu böyle, şu şöyle” öğretmen bunları toplardık. Kütüp-
lemlerinize dayanarak Lise öğ- diye kısa kısa anlatırsanız ders so- hanemizin çok rahat bir oturma alanı
rencilerinin okuma alışkanlıkları nunda kim hangi kitapları seviyorsa vardı. "Hadi bakalım kitaplar burada,
hakkında neler söyleyebilirsiniz? onları alıp bir deneme yapabilir. Be- hepiniz seçin.’’ derdik. Ay onlarda bir
nim “Kankam kitabım” adında böyle heves, bir heves! Hepsi resimli kitap-
9. ve 12. Sınıflar arası gençlerimizin bir çalışmam da var. Öğrenciye bir ları almak isterlerdi tabii. “Kaç tane
en zor dönemleri. Gençler, bir yan- kitabın nasıl tanıtılacağı konusunu alalım, bunu mu alalım, şunu mu ala-
Bize kendinizi tanıtır mısınız? Federation of Library Associations) Kütüphanecilik mezunu olmalı ve Bil- dan ergenlik döneminin getirdiği de- içeren. Ya da sorular sorarak okul- lım?’’. Bazen de onlara kısa bir masal
ile de ilişkileri var. Aynı zamanda Ço- gi-Belge Yönetimi Bölümü mezunu ğişimlere adapte olmaya çalışırken daki öğrencilerin bir profilini çıkar- anlatırdık.
Adım Ayşe Yüksel DURUKAN. Ro- cuk ve Gençlik Yayınları Derneğinin olmalı. Ülkemizde 17 tane Bilgi-Bel- diğer yandan da üniversite sınav- tabilirsiniz. En çok hangi yazarları
bert Koleji mezunuyum. Daha sonra Yönetim Kurulunda da görev yapıyo- ge Yönetimi Bölümü var ama bu bö- larına hazırlık yaptıkları için gerçek- seviyorsunuz, hangi konular ilginizi Canlandırma yapar mıydınız?
Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sa- rum. Esas alanım Çocuk ve Gençlik lümlerde okutulan derslerden sade- ten çok zor durumdalar. Ama buna çekiyor? gibi. Ona göre de bir yazar
natlar Fakültesinde okudum. O ara- Edebiyatı’dır. Okul Kütüphaneciliği ce bir tanesi seçmeli ders olarak okul rağmen onlara birçok kitap tavsiye çağırırsınız ve o yazara ‘’Yazmak için Evet. O öyküdeki kişinin şapkasını ya
da Robert Kolejinin Kütüphanesinde ise uzmanlık alanım. Bu konulara çok kütüphanecilerini ilgilendirebilecek edip okumalarını sağlayabildim. Fa- hangi basamaklardan geçtiniz?’’ gibi da pelerinini giyerdik. Biraz karakte-
çalışıyordum. Ardından Illinois’de değer veriyorum. konuları anlatıyor. kat şöyle bir durum var: O devrede sorular sorarsınız. Ben de ona ben- rin kılığına girerek öyküyü görselleş-
Dominican Üniversitesinde Okul Kü- çocuklar kendi akranlarına eğildikle- zeyebilir miyim acaba? diye içinden tirirdik. Bir de bizim atladığımız bir
tüphaneciliği eğitimi almak için çalış- Bir okul kütüphanecisi hangi Yeterli değil yani? ri için büyüklerinden çok da tavsiye geçer öğrencilerin. Bu hem okumayı nokta var. Bunun çok önemle üstün-
maya bir buçuk yıl ara verdim. Mas- özelliklere sahip olmalıdır? almak istemiyorlar. Ancak onlara ilgi- hem yazmayı teşvik etmek açısından de duruyorum. Anaokulundan liseye
tırımı yaptım ve kolejdeki görevime Evet, yeterli değil. Okul kütüphaneci- lendikleri konulara göre yaklaşırsak o yararlı olacaktır. gelinceye kadar çocuklarımıza bir ki-
geri döndüm. Uzun yıllar çalıştım ve Bir öğrenci Google’a girip bir şey sinin kendini yetiştirmesi lazım. Okul zaman ‘‘Aaa! Bak böyle bir kitap da tabı eleştirmeyi öğretmiyoruz. Çocuk
oradan emekli oldum. sorduğunda bir sürü cevap gelir kar- kütüphanecisi öğrencilerin hangi ko- varmış. Hadi bunu bir okuyalım, ne Çocukların ilgi alanlarına göre bir kitabı okudu tamam. Baştan sona
şısına. Ama donanımlı bir okul kütüp- nulara ilgi duyduğunu tespit etmeli- oluyor?’’ derken ondan sonra baş- yaklaşmak doğru sonuçlar veri- okuyacak ama bir metin okumasın-
Emekli olmuş gibi değilsiniz, hâlâ hanecisi ona sorusunun asıl cevabını dir. Öğretmeni ve velileri tanımalıdır. ka kitapları okumaya geçebiliyorlar. yor demek ki… dan bahsetmiyorum. “Sen bu kita-
faal olarak çalışıyorsunuz… verir. Okul kütüphanecisi, bilgi gü- Yakında bir halk kütüphanesi varsa Benim derdim okumayan çocuklarla. bı sevdin mi? Sevmediysen neden
venliğine sahip olmalı, doğru bilgiyi mutlaka onlarla iletişim kurmalıdır. Okuyan çocuklara zaten Homeros’u Tabii. Bu konudaki çabalarımın so- sevmedin? Bu kitaptaki karakterler
Evet, öyle. 2012 yılından beri Ulus- sunmalı. Bilgi okuryazarlığı, medya Mesela, biz 2002 yılında İstanbul da, Dostoyevski’yi de verseniz oku- nuçlarını da aldım. Okumayı sevme- hoşuna gitti mi? Neden hoşuna git-
lararası Okul Kütüphaneciliği okuryazarlığı ve akademik dürüstlü- Okul Kütüphaneciliği Grubunu kur- yorlar ama asıl sorun okumayan ço- yen öğrencilerim için “Çizgi Roman, ti? Seni etkiledi mi?’’ Hani çocuk bir
Derneği’nde yönetici olarak bulunu- ğe sahip olmalı. muştuk. Bir ilkbaharda bir de sonba- cuklara nasıl yaklaşacağımız? Onlara Anime ve Manga Kulübü” kurmuş- hislerini anlatsın, istediği gibi anlatsın
yorum. Sorumlu olduğum bölüm Or- harda toplanıyorduk. Her seferinde kitabı sevdirmekten ziyade okumayı tum. Mesela; bu kulüpten bir öğ- ama. Böylece yavaş yavaş bunun
tadoğu ve Kuzey Afrika ülkeleri. Tabi Ülkemizde okul kütüphanecisi bir konuyu işliyorduk. Mesela; okul nasıl sevdireceğimiz. rencim şimdi mezun oldu. Çok iyi doğrusunu yapmayı öğrenir. Çocuk-
bu derneğin IFLA (The International hangi bölümlerden yetişiyor? kütüphanecileri öğretmenlerle nasıl iş kompozisyon yazamıyordu. Dersle- larımız hakikaten çok akıllı, çok zeki.
16 » YEĞİTEK » Nisan 2015 Nisan 2015 « YEĞİTEK « 17
Ayşe Yüksel DURUKAN ile Röportaj
Çocuğa sınıfının karşısında kendisini Yani bu öğrenciye “Boş saatim var dime kız arkadaş arıyorum." diyor.
böyle kitapla ifade ettirdiğiniz zaman kütüphaneye gideyim de bir şey ya- "Ben nereden bulacağım?" diyor
‘’Ya ben bir tane daha kitap okuya- payım.’’ dedirtecek bir ortam. Yoksa bana; ben tokat yemiş gibi oluyorum.
yım.’’ diyor. Yani hakikaten o güveni "Dur, sus, konuşma!" denilen yere bir Yani öyle tarafları da var ama bu ko-
vermemiz lazım çocuklara. Tepeden daha gelmez ki çocuk. Bilakis, biz nularda onlara dikkatli davranmaları
inme ‘’Sen bu kitabı oku, ha okudun çocuklarımızın her boş vaktinde kü- gerektiğini söylemek, rehber olmak
mu bakayım, peki orada ne olay olu- tüphaneye gelmesini istiyoruz. Onun gerek.
yordu?’’ bu yöntem hiç işe yaramıyor. için zenginleştirilmiş kütüphaneleri
destekliyorum. İnşallah bu sayede Siz kitap okurken nasıl bir teknik
Mutlaka her çocuğa uyan bir ki- çocuklarımıza birkaç tane daha kitap kullanıyorsunuz?
tap vardır değil mi? sevdireceğiz.
Ben her şekilde okuyorum ama en "EBA ÇİZGİ 1.Karikatür Yarışması - Öğretmen Kategorisi - 2015
Çok, çok güzel söylediniz. Her çocu- Basılı kitap mı dijital kitap mı? güzel okuma şekli tabii rahat bir or- Sergileme, Ahmet Nazif EGE"
ğu ilgilendiren bir kitap vardır. Yeter ki Gözlemlerinize dayanarak okuma tamda hani ya kanepenin üstünde
çocuğu doğru kitapla buluşturalım. zevki açısından çocuklar daha otururken istediğim gibi kitabın ka-
çok hangisini tercih ediyor? pağını açayım hatta ben not almayı
Şimdi çocukları okumaya sevk et- da severim kenarına. Önemsediğim
mek için zenginleştirilmiş kütüp- Ben, “Okuyun da nereden okursa- bir yeri çizmeyi çok severim. Kendi
haneler gündemde. Siz bir okul nız okuyun.’’ derim hep çocuklara. kitabımsa tabii. Dönüp dönüp tekrar
kütüphanecisi olarak Z kütüpha- Gerçi 2014 başına kadar e-kitaplar bakmak için. Artık e-kitaplarda da
neler hakkında ne düşünüyorsu- bir ivme kazandı. Fakat 2014 yılında not alma çıktı ama basılı kitabı tercih
nuz? Amerika’da ve İngiltere’de yapılmış ediyorum. O tarafa eğilimim hep ağır
bir araştırma var. Çocuklar ve genç- basıyor. Bir de o kitabı cebinde taşı-
Afyon Endüstri Meslek Lisesinde bir ler arasında basılı kitap öne çıkmaya mak çok güzel bir his, dokunmak, ki-
z-kütüphane açılışına gittik. Orada başladı nedense. Böyle bir durum tabın bir sayfasını açıp oradan oraya
okul aile birliğinin parasal desteğiy- var. İzliyoruz bakalım nereye varacak. dolaşmak.
le açılmış. Onlarla da tanıştık. Öğ- Tabii o kısa mesajlaşmalar, dostluk,
renciler gelmişler. Hem bir tarafta sosyal medyayı kullanma onlar için Bu güzel sohbet için çok teşekkür
bilgisayarlarla çalışıyorlar bir tarafta her zaman çekici. Çünkü kendi ya- ederiz.
satranç oynuyorlar bir tarafta kitaplar şıtlarıyla orada iyi arkadaşlıklar kuru-
daha yeni gelmiş kayda geçirecekler, yorlar. Mesela, bazen konuşuyorum Ben teşekkür ederim faydalı olabil-
çocuklara verecekler. Yani müthiş, çocuklarla. "Nedir bu, dakikalardır diysem ne mutlu bana.
rengârenk bir ortam, rahat bir yer. sosyal medyadasın?" diyorum. "Ken-
“Anaokulundan liseye
gelinceye kadar çocukları-
mıza bir kitabı eleştirme-
yi öğretmiyoruz”
18 » YEĞİTEK » Nisan 2015 Nisan 2015 « YEĞİTEK « 19