okul öncesi öğretmen adaylarının okuma alışkanlıklarının incelenmesi

201 Pages·2015·2.09 MB·Turkish

I

T. C.
TRAKYA ÜNİVERSİTESİ
SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
İLKÖĞRETİM ANABİLİM DALI
OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ BİLİM DALI
YÜKSEK LİSANS TEZİ

OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ
OKUMA ALIŞKANLIKLARININ İNCELENMESİ

ALİ BİÇER

TEZ DANIŞMANI
YRD. DOÇ. DR. ZÜLFİYE GÜL ERCAN

EDİRNE 2015

I

Tezin Adı: Okul öncesi öğretmen adaylarının okuma alışkanlıklarının incelenmesi
Hazırlayan: Ali BİÇER
ÖZET

Bu araştırmada Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümünde okuyan öğretmen
adaylarının kitap okuma alışkanlıklarının ve okuma alışkanlığını etkileyen faktörlerin
incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmaya Trakya üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Okul
Öncesi Öğretmenliği I. ve II. öğretimine devam eden 538 öğretmen adayı dâhil
edilmiştir. Araştırmanın örneklemini araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul
eden 389 öğretmen adayı oluşturmuştur.
Araştırmada öğretmen adaylarına; demografik bilgileri elde etmek amacıyla
araştırmacı tarafından hazırlanan “Genel Bilgi Formu” ile öğretmen adaylarının
okuma alışkanlığına yönelik tutumlarını incelemek amacıyla Susar Kırmızı (2012)
tarafından geliştirilen “Öğretmen Adaylarının Kitap Okuma Alışkanlığına Yönelik
Tutum Ölçeği” uygulanmıştır.
Elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS (Statistical Package For Social
Sciences) istatistik programı kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda okul öncesi öğretmen adaylarının kitap okuma
alışkanlıklarının yaşa, cinsiyete, sınıf düzeyine, okuma için para ayırıp ayıramamaya,
kitap okuma sıklığına, günlük kitap okuma süresine, okuma zamanını yeterli bulup
bulmamaya, bugün okumaya ayrılan zamanının üniversite öncesine göre farklı bulup
bulmamaya ve en son kitap alma zamanına göre istatistiksel açıdan anlamlı faklılık
gösterdiği bulunmuştur( p< .001, p<.05).
Okul Öncesi öğretmen adaylarının kitap okumaya ilişkin tutumlarının
öğretim türü, sosyo-ekonomik seviye, anne ve babanın eğitim seviyesi ile okul öncesi
eğitim alıp almama değişkenlerine göre ise istatistikse açıdan anlamlı farklılık
göstermediği bulunmuştur.
II

Araştırma sonuçlarına göre kız öğrencilerin Kitap Okuma Alışkanlığına
Yönelik Tutum Ölçeğinden aldıkları puan ortalamalarının tüm alt boyutlarda ve
ölçeğin genelinde erkeklerden göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ölçeğinin
genelinden alınan puan ortalamalarına göre birinci sınıf ve ikinci sınıfın, üçüncü ve
dördüncü sınıflara göre daha olumlu tutuma (daha yüksek puana) sahip olduğu
bulunmuştur. Öğrencilerin okuma sıklıklarının da orta düzeyde olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitimi, Okuma alışkanlığı, Tutum,
Öğretmen Adayı
III

Name of the Thesis: Investigation of the reading habits of preschool teacher
candidates’.
Prepared by: Ali BİÇER

ABSTRACT

This research aims to determine the reading habit of preschool teacher
candidates and to investigate the factors that influence reading habit.
The population of research consists of 538 teacher candidates who are
enrolled in I. and II. Education of Preschool Education Department in School of
Education, Trakya University. The study sample was conducted with 389 teacher
candidates who are agreed to participate voluntarily.
“General Information Form”, which was prepared by researcher to obtain
demographic information about teacher candidates, and “Teacher Candidates’
Attitudes towards Reading Habit Scale”, which was developed by Susar Kirmizi
(2012) for investigation of teacher candidates’ attitudes toward reading habit, were
applied to participants.
SPSS (Statistical Package for Social Sciences) statistical software was
used to analyze obtained data.
Research results shows that teacher candidates’ attitudes towards reading
vary significantly with age, gender and class variables. Again, according to some
variables related to the reading habit, attitudes towards reading demonstrate
significant change statistically. These are depending on if one can save money for
book or not, daily reading time, the degree of satisfaction for independent reading
time, if one finds difference in reading time between before University and today or
not, and the last time one bought book. However, their attitudes towards reading did
not demonstrate significant change with type of education, socioeconomic status,
parents’ education level, and if one received preschool education or not.
IV

Based on research results, girls’ average scores that are obtained from
Attitudes towards Reading Scale are determined higher than men in all sub
dimensions. According to overall scale scores, compared to 3rd and 4th classes, 1st
and 2nd classes show more positive attitudes (higher scores). The study also found
that the frequency of reading is moderate. Activities which will influence attitudes
towards reading positively should be given at all levels of education.

Key words: Preschool education, Reading habit, Attitude, Teacher
candidate.
V

ÖNSÖZ

Okul öncesi öğretmen adaylarının okuma alışkanlıklarını ve bu
alışkanlıkları etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır.
Bu araştırma kapsamında araştırmanın veri toplama sürecinde gösterdikleri
hoşgörü ve samimiyet için Trakya Üniversitesi Okul Öncesi Öğretmenliği öğretmen
adaylarına ve araştırma boyunca tüm bilgi, beceri ve tecrübelerini esirgemeden,
sabırla yardımcı olan değerli danışman hocam Sayın Yrd. Doç. Dr. Zülfiye Gül
ERCAN’ a teşekkür ederim.
Araştırmanın istatistiksel analizlerinin gerçekleştirilmesinde büyük katkısını
gördüğüm Sayın Yrd. Doç. Dr. Demirali Yaşar ERGİN’e, görüşlerinden
yararlandığım değerli hocam Sayın Doç. Dr. Emine AHMETOĞLU’na ve yine
bölüm başkanı hocamız Sayın Prof. Dr. Yeşim FAZLIOĞLU’na çok teşekkür
ederim. Bu çalışmayı proje olarak destekleyen TÜBAP Birimine teşekkür ederim.
Hayatta olduğu gibi tez çalışması süresince beni yüreklendiren sevgili eşim
Mine BİÇER’e ve benim bu bölümde lisansüstü eğitim almamım yegane nedenleri
olan çocuklarım Almina-Alideniz BİÇER’e sonsuz sevgilerimi sunuyorum.

Ali BİÇER
Mart 2015
VI

İÇİNDEKİLER

ÖZET ....................................................................................................................... II
ABSTRACT ............................................................................................................ IV
ÖNSÖZ ...................................................................................................................... I
İÇİNDEKİLER ...................................................................................................... VI
TABLOLAR LİSTESİ .......................................................................................... IX
KISALTMALAR LİSTESİ ................................................................................... XI
1.BÖLÜM: GİRİŞ .................................................................................................... 1
1.1.Problem ......................................................................................................... 1
1.2. Amaç ............................................................................................................ 4
1.3. Önem............................................................................................................ 5
1.4. Sayıltılar ....................................................................................................... 8
1.5. Sınırlılıklar ................................................................................................... 8
1.6.Tanımlar ........................................................................................................ 9
2. BÖLÜM: GENEL BİLGİLER ......................................................................... 10
2.1.Okuma ve Önemi ........................................................................................ 11
2.2.Okuma Alışkanlığı ...................................................................................... 16
2.3. İlgi ve Okuma İlgisi ................................................................................... 27
2.4. Okuma Alışkanlığını Etkileyen Faktörler .................................................. 33
2.4.1. Kişisel Faktörler .............................................................................. 34
2.4.2. Çevresel Faktörler............................................................................ 39
2.5.Okuma Alışkanlığının Kazandırılmasında Ailenin Rolü ............................ 42
2.6. Okuma Alışkanlığının Kazandırılmasında Okulun Ve Öğretmenin Rolü . 50
2.7. Türkiye’de Okuma Alışkanlığı .................................................................. 55
2.7.1. Üniversite Öğrencilerinin Okuma Alışkanlığına Etki Eden
Faktörler .................................................................................................... 62
2.8. Dünyada Okuma Alışkanlığı ..................................................................... 66
2.9. Kaynak Özetleri ........................................................................................ 69
3. BÖLÜM: MATERYAL ve YÖNTEM ............................................................. 86
3.1. Araştırmanın Modeli .................................................................................. 86
VII

3.2. Evren ve Örneklem .................................................................................... 86
3.3. Verilerin Toplanması ................................................................................. 87
3.3.1.Veri Toplama Araçları ...................................................................... 87
3.4. Verilerin Çözümlenmesi ve Yorumlanması .............................................. 90
4. BÖLÜM: BULGULAR ve YORUMLAR ...................................................... .92
5. BÖLÜM: SONUÇ ve ÖNERİLER ................................................................. 147
5.1. Sonuç ....................................................................................................... 147
5.2. Öneriler .................................................................................................... 156
KAYNAKÇA ........................................................................................................ 160
EKLER
EK 1: Genel Bilgi Formu ....................................................................................... 185
EK-2 Öğretmen Adaylarının Kitap Okuma Alışkanlığına Yönelik Tutum
Ölçeği .................................................................................................................... 187