Table Of Content© 2014, Otto Harrassowitz GmbH & Co. KG, Wiesbaden
ISBN Print: 9783447064132 — ISBN E-Book: 9783447190442
Veröffentlichungen des Ostasien-Instituts
der Ruhr-Universität Bochum
Band 60
2011
Harrassowitz Verlag · Wiesbaden
© 2014, Otto Harrassowitz GmbH & Co. KG, Wiesbaden
ISBN Print: 9783447064132 — ISBN E-Book: 9783447190442
Sven Osterkamp
Nicht-monosyllabische
Phonogramme
im Altjapanischen
Kritische Bestandsaufnahme, Auswertung
und Systematisierung der Fälle vom Typ oñgana
2011
Harrassowitz Verlag · Wiesbaden
© 2014, Otto Harrassowitz GmbH & Co. KG, Wiesbaden
ISBN Print: 9783447064132 — ISBN E-Book: 9783447190442
Herausgegeben von der Fakultät für Ostasienwissenschaften
der Ruhr-Universität Bochum
Schriftleitung: zur Zeit Stefan Köck
Bibliografi sche Information der Deutschen Nationalbibliothek
Die Deutsche Nationalbibliothek verzeichnet diese Publikation in der Deutschen
Nationalbibliografi e; detaillierte bibliografi sche Daten sind im Internet
über http://dnb.d-nb.de abrufbar.
Bibliographic information published by the Deutsche Nationalbibliothek
The Deutsche Nationalbibliothek lists this publication in the Deutsche
Nationalbibliografi e; detailed bibliographic data are available in the internet
at http://dnb.d-nb.de.
Zugl. Diss., Fakultät für Ostasienwissenschaften, Ruhr-Universität Bochum, 2008
Informationen zum Verlagsprogramm fi nden Sie unter
http://www.harrassowitz-verlag.de
© Otto Harrassowitz GmbH & Co. KG, Wiesbaden 2011
Das Werk einschließlich aller seiner Teile ist urheberrechtlich geschützt.
Jede Verwertung außerhalb der engen Grenzen des Urheberrechtsgesetzes ist ohne
Zustimmung des Verlages unzulässig und strafbar. Das gilt insbesondere
für Vervielfältigungen jeder Art, Übersetzungen, Mikroverfi lmungen und
für die Einspeicherung in elektronische Systeme.
Gedruckt auf alterungsbeständigem Papier.
Druck und Verarbeitung: Hubert & Co., Göttingen
Printed in Germany
ISSN 0340-6687
ISBN 978-3-447-06413-2
e-ISBN PDF 978-3-447-19044-2
© 2014, Otto Harrassowitz GmbH & Co. KG, Wiesbaden
ISBN Print: 9783447064132 — ISBN E-Book: 9783447190442
V
Inhalt
Abkürzungsverzeichnis........................................................................................ VII
I. Grammatische Termini................................................................................ VII
II. Jahresdevisen.............................................................................................. VIII
III. Primärquellen............................................................................................ VIII
IV. Sonstiges................................................................................................... X
Zu den verwendeten Umschriften und Rekonstruktionen.................................... XIII
Chinesisch....................................................................................................... XIII
Japanisch......................................................................................................... XIV
Koreanisch...................................................................................................... XV
Danksagung..........................................................................................................XVII
Vorwort................................................................................................................ XIX
1. Zur bisherigen Forschung sowie Erfassung...................................................... 1
1.1. MOTOORI1800......................................................................................... 1
1.2. WENCK1954b.......................................................................................... 3
1.3. OONO1962, 1977a, 1977b....................................................................... 6
1.4. Sonstige Studien...................................................................................... 8
2. Zu den Primärquellen....................................................................................... 11
2.1. Inschriften................................................................................................ 11
2.2. Mañyoosyuu............................................................................................. 11
2.3. mokkañ..................................................................................................... 12
2.4. Wamyoo ruizyusyoo................................................................................. 16
2.5. Sonstige Quellen...................................................................................... 19
3. Einige Vorüberlegungen und grundlegende Probleme..................................... 21
4. Darstellung nicht-monosyllabischer oñgananach Typen................................. 25
4.1. Phonogramme mit MC -p........................................................................ 25
4.2. Phonogramme mit MC -t......................................................................... 48
4.3. Phonogramme mit MC -k......................................................................... 74
4.4. Phonogramme mit MC -mfür AJ /CVmV/.............................................. 109
4.5. Phonogramme mit MC -mfür AJ /CVbV/............................................... 140
4.6. Phonogramme mit MC -nfür AJ /CVnV/................................................ 145
4.7. Phonogramme mit MC -nfür AJ /CVdV/................................................ 170
4.8. Phonogramme mit MC -nfür AJ /CVrV/................................................ 174
4.9. Phonogramme mit MC -ng...................................................................... 197
4.10. Phonogramme mit MC -w...................................................................... 217
4.11. Phonogramme mit MC -j....................................................................... 223
4.12. Zusammenfassung der herkömmlichen Typen...................................... 231
4.13. Phonogramme im MC qùshēng< AC *-s.............................................. 235
Fall I –Tusima (cid:5214)(cid:14655)....................................................................................... 235
Fall II –Muzasi (cid:7754)(cid:11805)...................................................................................... 237
4.14. Phonogramme mit *Cr-und *Cl-im AC............................................... 239
© 2014, Otto Harrassowitz GmbH & Co. KG, Wiesbaden
ISBN Print: 9783447064132 — ISBN E-Book: 9783447190442
VI
Fall I –Morosumi (cid:7829)(cid:14190)................................................................................... 240
Fall II –Koromo (cid:11207)(cid:7829)..................................................................................... 241
4.15. Die oñgana-Ligatur (cid:15330)........................................................................... 243
5. Zur Möglichkeit sesquisyllabischer oñgana..................................................... 245
6. Exkurs: Monosyllabisch verwendete kuñganamit ursprünglich
disyllabischem Lautwert /°VCV/.......................................................................... 257
Einleitendes..................................................................................................... 257
Zur kuñgana(cid:12967)(cid:2285)(cid:13280)/to/................................................................................. 259
7. Literaturverzeichniss......................................................................................... 263
Internetquellen................................................................................................. 271
© 2014, Otto Harrassowitz GmbH & Co. KG, Wiesbaden
ISBN Print: 9783447064132 — ISBN E-Book: 9783447190442
VII
Abkürzungsverzeichnis
I. Grammatische Termini
Kürzel ausgeschriebene Bezeichnung gemeinte Morpheme
Adn. Adnominal A+ki
Adn.Präs. Adnominales Präsens V+URu
Adn.Prät. Adnominales Präteritum V+si
Attr. Attributiv =no
BF Basisform
Dat. Dativ =ni
Des. Desiderativ V+Anamu, V+Ana
Dub. Dubitativ =ram-, =rasi
El. Elativ =si, =so
El./Min. Elativ/Minimum =dani
Emph. Emphase =koso
Ess. Essiv A+kar-
Exkl. Exklamativ =ka=mo, =na
Fin.Präs. Finites Präsens V+Ru
Fut. Futur V+Am-, A+kyem-
Inkl. Inklusiv =mo
IR Interrogativ =ka, =ya
Kond.Präs. Konditionales Präsens V+URe
Kond.Prät. Konditionales Präteritum V+sika
Lim. Limitativ =nomwi
Nom. Nominal V+URaku
Obj. Objektiv A+gar-
Part. Partizip V+te ~ V+Te
Pass. Passiv V+Ay-
Perf. Perfekt V+t-, V+n-
Pot. Potentialis V+°u
Präs. siehe Finites bzw. Adnominales Präsens
Prät. Präteritum -kyer-(-kyeri)
Prät.-Fut. Präteritumfutur V+kyem-
Quot. Quotativ =to
Res. Resultativ V+yer-
Resp. Respektiv V+as-(Vc)
RF Rechtsfokus =pa
© 2014, Otto Harrassowitz GmbH & Co. KG, Wiesbaden
ISBN Print: 9783447064132 — ISBN E-Book: 9783447190442
VIII Abkürzungsverzeichnis
II. Jahresdevisen
Kürzel ausgeschriebene Form Zeitraum
KA Taika(cid:4785)(cid:3820) 645.06.19 –650.02.15
HT Hakuti (cid:9425)(cid:14241) 650.02.15 –654.10.?? / 655.01.??
TA Taihoo (cid:4785)(cid:5126) 701.03.21 –704.05.10
KU Keiuñ (cid:6110)(cid:14268) 704.05.10 –708.01.11
WD Wadoo (cid:4084)(cid:13729) 708.01.11 –715.09.02
RK Reiki (cid:14283)(cid:2975) 715.09.02 –717.11.17
YR Yooroo(cid:14580)(cid:10881) 717.11.17 –724.02.04
ZI Ziñki (cid:9860)(cid:2975) 724.02.04 –729.08.05
TP Teñpyoo (cid:4787)(cid:5561) 729.08.05 –749.04.14
TK Teñpyoo kañpoo (cid:4787)(cid:5561)(cid:6052)(cid:5126) 749.04.14 –749.07.02
TS Teñpyoo syoohoo (cid:4787)(cid:5561)(cid:3774)(cid:5126) 749.07.02 –757.08.18
TH Teñpyoo hoozi (cid:4787)(cid:5561)(cid:5126)(cid:5072) 757.08.18 –765.01.07
TZ Teñpyoo ziñgo (cid:4787)(cid:5561)(cid:9860)(cid:12708) 765.01.07 –767.08.16
ZK Ziñgo keiuñ (cid:9860)(cid:12708)(cid:6930)(cid:14268) 767.08.16 –770.10.01
HK Hooki (cid:5126)(cid:2975) 770.10.01 –781.01.01
TO Teñoo (cid:4787)(cid:5826) 781.01.01 –782.08.19
ER Eñryaku (cid:5647)(cid:6970) 782.08.19 –806.05.18
DD Daidoo (cid:4785)(cid:4000) 806.05.18 –810.09.19
KN Kooniñ (cid:5679)(cid:3019) 810.09.19 –824.01.05
ZW Zyoowa [Syoowa] (cid:6286)(cid:4084) 834.01.03 –848.06.13
NZ Niñzyu (cid:3019)(cid:5201) 851.04.28 –854.11.30
ZG Zyoogañ (cid:12806)(cid:12411) 859.04.15 –877.04.16
NN Niñna [Niñwa] (cid:3019)(cid:4084) 885.02.21 –889.04.27
GG Gañgyoo [Geñkei] (cid:3478)(cid:6110) 877.04.16 –885.02.21
III. Primärquellen
Sigel Titel zitiert nach
ADE Atuta daiziñguu eñgi(cid:8661)(cid:9187)(cid:4788)(cid:9860)(cid:5137)(cid:10645)(cid:12915) OONO1977b: 887–890
AHI Awa hudoki itubuñ(cid:14143)(cid:7996)(cid:14524)(cid:4469)(cid:12464)(cid:13331)(cid:6757) NKBT II
BH Buñgo hudoki(cid:12751)(cid:5771)(cid:14524)(cid:4469)(cid:12464) NKBT II
DNK Dai-Nihoñ komoñzyo(cid:4785)(cid:6821)(cid:7055)(cid:3970)(cid:6757)(cid:7017) TOOKYOO DAIGAKU SIRYOO
HEÑSAÑZYO 1968–1970
ES Eñgisiki(cid:5647)(cid:4240)(cid:5671)(927) KUROITA1937
GE Gañgoozi eñgi (cid:3478)(cid:11206)(cid:5198)(cid:10645)(cid:12915) OONO1977b: 871f.
HH(I) Harima hudoki (itubuñ)(cid:6619)(cid:9787)(cid:14524)(cid:4469)(cid:12464)((cid:13331)(cid:6757)) NKBT II
HI Heiañ ibuñ(cid:5561)(cid:5107)(cid:13383)(cid:6757) TAKEUTI1963–1965
HAT Zyooguu Syootoku Hoooo teisetu NAKADA1981
(cid:2902)(cid:5137)(cid:10935)(cid:5800)(cid:7986)(cid:8932)(cid:5511)(cid:12573)
HzH(I) Hizeñ hudoki(itubuñ) (cid:10983)(cid:3667)(cid:14524)(cid:4469)(cid:12464)((cid:13331)(cid:6757)) NKBT II
© 2014, Otto Harrassowitz GmbH & Co. KG, Wiesbaden
ISBN Print: 9783447064132 — ISBN E-Book: 9783447190442
Abkürzungsverzeichnis IX
IdHI [Idu=] Izu hudoki itubuñ(cid:3072)(cid:12747)(cid:14524)(cid:4469)(cid:12464)(cid:13331)(cid:6757) NKBT II
ICH Izumo hudoki(cid:3615)(cid:14268)(cid:14524)(cid:4469)(cid:12464) NKBT II
InHI Inabahudoki itubuñ(cid:4425)(cid:5549)(cid:14524)(cid:4469)(cid:12464)(cid:13331)(cid:6757) NKBT II
IsHI Ise hudoki itubuñ(cid:3072)(cid:3779)(cid:14524)(cid:4469)(cid:12464)(cid:13331)(cid:6757) NKBT II
KFS (Kaifūsō=) Kaihuusoo(cid:6172)(cid:14524)(cid:11828)(751) KOZIMA1964
KSB Kiñsekibuñ(cid:13600)(cid:9660)(cid:6757) OONO1977b: 829–831
# Bezeichnung Datierung entspricht
1 (cid:14190)(cid:9187)(cid:3509)(cid:5549)(cid:5137)(cid:13950)(cid:13741) guǐ-wèi(cid:9421)(cid:7053) (443 + 60x)
2 (cid:7986)(cid:14191)(cid:5198)(cid:2983)(cid:4787)(cid:3392)(cid:13312)(cid:3392)(cid:12464) HT1 650
3 (cid:5786)(cid:8768)(cid:12420)(cid:2913)(cid:14434)(cid:13741) HT2 651
4 (cid:12411)(cid:5808)(cid:5198)(cid:14143)(cid:5719)(cid:14144)(cid:3127)(cid:13741) (cid:6759)(cid:6850)4 658
5 (cid:12377)(cid:9029)(cid:5198)(cid:14143)(cid:5719)(cid:14144)(cid:3127)(cid:13741) (cid:6759)(cid:6850)5 659
6 (cid:11242)(cid:14643)(cid:8932)(cid:5771)(cid:4686)(cid:12549) (cid:4787)(cid:6939)7 674
7 (cid:5216)(cid:13597)(cid:7045)(cid:11175)(cid:7839)(cid:3015)(cid:4686)(cid:12549) (cid:4787)(cid:7754)6 678
8 (cid:5283)(cid:4001)(cid:7079)(cid:9731) (cid:4787)(cid:7754)10 682
9 (cid:13591)(cid:4842)(cid:7862)(cid:4643)(cid:4582)(cid:9731) (cid:6370)(cid:10539)3 692
10 (cid:15021)(cid:8161)(cid:5198)(cid:12420)(cid:2913)(cid:14434)(cid:11004)(cid:13741) (cid:6370)(cid:10539)6 695
11 (cid:4865)(cid:5808)(cid:5198)(cid:13981)(cid:13741) (cid:6757)(cid:7754)2 698
12 (cid:13411)(cid:14450)(cid:4444)(cid:13312)(cid:9731) (cid:6757)(cid:7754)4 700
13 (cid:5105)(cid:7966)(cid:5151)(cid:9906)(cid:4686)(cid:12549) KU2 705
14 (cid:7986)(cid:12915)(cid:5198)(cid:4650)(cid:4960)(cid:14306)(cid:9497)(cid:13741) KU3 706
15 (cid:6757)(cid:5815)(cid:5197)(cid:9906)(cid:15326)(cid:4037)(cid:4686)(cid:12549) KU4 707
16 (cid:4926)(cid:4809)(cid:9535)(cid:3015)(cid:4785)(cid:7079)(cid:4686)(cid:12549) KU4 707
17 (cid:3072)(cid:9887)(cid:3997)(cid:13450)(cid:11175)(cid:5800)(cid:12938)(cid:7834)(cid:12861)(cid:4686)(cid:12549) WD3 710
18 (cid:5651)(cid:4776)(cid:11020)(cid:13446)(cid:13226)(cid:5121)(cid:10146)(cid:9731) WD4 711
19 (cid:7209)(cid:3918)(cid:5198)(cid:14022)(cid:9497)(cid:13741) WD8 715
20 (cid:14807)(cid:9187)(cid:13595)(cid:10518)(cid:9649)(cid:12689)(cid:9731) ZI3 726
21 (cid:5216)(cid:7966)(cid:9187)(cid:7045)(cid:11175)(cid:5107)(cid:11545)(cid:3190)(cid:4686)(cid:12549) ZI6 729
22 (cid:10814)(cid:3732)(cid:13315)(cid:5304)(cid:11545)(cid:4686)(cid:12549) TP2 730
23 (cid:7423)(cid:12823)(cid:7862)(cid:4686)(cid:12549) TP11 739
24 (cid:12188)(cid:4598)(cid:4785)(cid:3412)(cid:7751)(cid:4686)(cid:12549) TP21 749
25 (cid:10121)(cid:13597)(cid:8932)(cid:4650)(cid:13741) TS3 751
26 (cid:8932)(cid:3252)(cid:14164)(cid:4787)(cid:11641)(cid:11438)(cid:3933)(cid:14268)(cid:11324)(cid:5735)(cid:13741) TS4 752
27 (cid:3127)(cid:12938)(cid:9660)(cid:12464) TS5 753
28 (cid:4776)(cid:12833)(cid:4571)(cid:9731) TH6 762
29 (cid:9660)(cid:5469)(cid:7045)(cid:11175)(cid:5562)(cid:12938)(cid:4686)(cid:12549) TH6 762
30 (cid:4785)(cid:5107)(cid:5198)(cid:9731) HK6 775
31 (cid:14807)(cid:5283)(cid:13315)(cid:7131)(cid:3015)(cid:4686)(cid:12549) HK7 776
MGS Ruizyu myoogisyoo(cid:14510)(cid:10937)(cid:4001)(cid:10831)(cid:6290)(späte Heiañ-Zeit)
MHI Mino hudoki itubuñ(cid:10814)(cid:8432)(cid:14524)(cid:4469)(cid:12464)(cid:13331)(cid:6757) NKBT II
MiHI Mimasaka hudoki itubuñ(cid:10814)(cid:3128)(cid:14524)(cid:4469)(cid:12464)(cid:13331)(cid:6757) NKBT II
MJ (Montoku Jitsuroku=) Nihoñ Moñtokuteñnoo
© 2014, Otto Harrassowitz GmbH & Co. KG, Wiesbaden
ISBN Print: 9783447064132 — ISBN E-Book: 9783447190442