Table Of ContentMonumenten in Nederland. Overijssel
Ronald Stenvert, Chris Kolman, Ben Olde Meierink, Jan ten
Hove, Marieke Knuijt en Ben Kooij
bron
RonaldStenvert,ChrisKolman,BenOldeMeierink,JantenHove,MariekeKnuijtenBenKooij,
MonumenteninNederland.Overijssel.RijksdienstvoordeMonumentenzorg,Zeist/Waanders
Uitgevers,Zwolle1998
Zievoorverantwoording:https://www.dbnl.org/tekst/sten009monu03_01/colofon.php
Letop:boekenentijdschriftjaargangendiekorterdan140jaargeledenverschenenzijn,kunnen
auteursrechtelijkbeschermdzijn.Welkevormenvangebruikzijntoegestaanvoorditwerkofdelen
ervan,leesjeindegebruiksvoorwaarden.
i.s.m.
schutbladvoor
RonaldStenvert,ChrisKolman,BenOldeMeierink,JantenHove,MariekeKnuijtenBenKooij,MonumenteninNederland.Overijssel
2
Kampen,Cellebroederspoort
RonaldStenvert,ChrisKolman,BenOldeMeierink,JantenHove,MariekeKnuijtenBenKooij,MonumenteninNederland.Overijssel
4
Zwolle,GroteofSt.-Michaëlskerk,interieur(1971)
RonaldStenvert,ChrisKolman,BenOldeMeierink,JantenHove,MariekeKnuijtenBenKooij,MonumenteninNederland.Overijssel
6
Delden,Watertoren(1988)
RonaldStenvert,ChrisKolman,BenOldeMeierink,JantenHove,MariekeKnuijtenBenKooij,MonumenteninNederland.Overijssel
7
Voorwoord
MetdeuitgavevanhetderdedeelindereeksMonumenteninNederland,gewijdaan
deprovincieOverijssel,krijgtdezeseriedieeengezamenlijkinitiatiefisvande
RijksdienstvoordeMonumentenzorgenWaandersUitgevers,steedsmeervormen
omvang.NadeverschijningvandedelenoverUtrecht(1996)enNoord-Brabant
(1997),staatOverijsselopnieuwborgvooreengoedgeïllustreerdenwetenschappelijk
verantwoordbeeldvandemonumentenindezeprovincie.Ookditdeelisbedoeld
alsbeknoptnaslagwerkvooreenbreedpubliek.Hetiseeninformatiebronwaaruit
zoweldewetenschappelijkgeïnteresseerdelezerkanputtenalsdegenedievanuit
cultuurhistorischeoftoeristischebelangstellingkortenbondiggeïnformeerdwil
worden.
MonumenteninNederlandgeefteenoverzichtvanbelangrijkeencultuurhistorisch
waardevollestructurenenobjecten.Allecategorieënbouwwerkenkomenaanbod.
Bijdeuitwerkingervanwordtdegroteverscheidenheidpasgoedduidelijk.Behalve
de‘klassiekeoudemonumenten’krijgtookdejongerebouwkunst,uitdeperiode
1850-1940,ruimschootsaandacht.Erisnietalleenplaatsvoorhetmeesterwerk,maar
evengoedvoordeanoniemeutiliteitsbouw.Objectenvanalleleeftijdenpasserende
revue,vanzeeroudtottamelijkrecent,vanmooitotmerkwaardig.Naastobjecten
vankunstenambachtkrijgtookhetindustrieelproductzijnplaats.Perkern-stad
ofdorp-ontstaatzoeensamenhangendbeeldvandeaanwezigecultuurhistorische
waarden.
Ondanksdenogaltijdgroeiendebelangstellingvoormonumenten-endieblijkt
uitdeconstantevraagnaarinformatieveboekenenreisgidsen-isereengrotebehoefte
aaneenmeerwetenschappelijkopgezettereeksalsdeze.Omdatelkdeelopzichzelf
staat,kanhetonafhankelijkvanreedsverschenenofnoguittegevendelenworden
gelezenengeraadpleegd.Derijkdomaanillustratiesindevormvanspeciaalvoor
ditdoelgemaaktefoto'sentekeningenmakendeuitgavevisueelhoogstaantrekkelijk
enextrabruikbaar.Zoheeftelkdeelzijneigenkarakter.Hetwerkissamengesteld
doordrieervarenarchitectuurenbouwhistorischeonderzoekers:dr.ing.Chr.J.Kolman,
drs.B.OldeMeierinkendr.ing.R.Stenvert,alledriegeborenengetogenindeze
provincie.Voorhetsamenstellenvandehistorischeinleidingkoneenberoepgedaan
wordenopdehistoricusdrs.J.tenHove.Tenbehoevevandereeksiseenredactieteam
inhetlevengeroepen,bestaandeuit:drs.A.G.Schulte,drs.F.C.A.vanderHelm,
jhr.R.J.A.vanSuchtelenvandeHaareening.B.H.J.N.KooijnamensdeRijksdienst
voordeMonumentenzorgendedrieauteurs.VerderhebbenA.A.M.Warffemius,
drs.F.P.Don,mw.J.P.M.vandenHeuvelendeanderemedewerkersvandeafdeling
CollectiesvandeRijksdienstiederophunwijzevanuitzijnofhaarspecialisme
bijgedragenaandetotstandkomingvandepublicatie.Drs.B.Stamkotvanhetbureau
MAPsteldedeoverzichtskaartenenstadsplattegrondensamen,jhr.ir.R.G.Bosch
vanDrakesteinverzorgdedekasteelplattegrondenenH.IJsselingvanFlyingFocus
deluchtfoto's.DefotografenvandeRijksdienst,metnameG.J.Dukker,P.vanGalen,
IJ.Th.Heins,J.P.deKoning,A.J.vanderWalenE.H.M.vandenBurg,zijn
verantwoordelijkvoordefoto's.
IndereeksMonumenteninNederlandzalookditwerkoverOverijsseleen
belangrijkebijdrageleverenaanhetoverdragenvankennisoveronscultureelerfgoed.
RonaldStenvert,ChrisKolman,BenOldeMeierink,JantenHove,MariekeKnuijtenBenKooij,MonumenteninNederland.Overijssel
DedirecteurvandeRijksdienstvoordeMonumentenzorg
FonsAsselbergs
RonaldStenvert,ChrisKolman,BenOldeMeierink,JantenHove,MariekeKnuijtenBenKooij,MonumenteninNederland.Overijssel
8
Ten geleide
MonumenteninNederlandiseennaslagwerkwaaringegevenstevindenzijnover
dewaardevolleobjectenenstructurenindeprovincieOverijssel.Hetisgéénreisgids:
alzijnvooreenaantalstedenwelplattegrondenvandebinnenstadopgenomen,het
bevatgeenroutebeschrijvingenofwandelingen.Eerstenvooralgeefthetopbeknopte
wijzefeitelijkeinformatieoverbestaandegebouwen.Bijdebelangrijkerobjecten
enstructurenschetsthetookkernachtighunhistorischeontwikkeling,allesgetoetst
aanderecentestandvandewetenschap.Debeschrijvingvanhetuiterlijkblijfttot
hetuiterstebeperkt,maarwelwordt,waarmogelijk,getrachtontwikkelingente
verklaren.Deinleidingenaanhetbeginvanhetboekplaatsendegegevensineen
groterverbandenschenkenaandachtaanhetkarakteristiekevandeprovincie
Overijssel.Waarnodigenmogelijkleggendezehoofdstukkenrelatiesmet
algemeen-historische,sociaal-economische,historisch-geografischeen
stedenbouwkundigeontwikkelingen.Naeenhistorischeschets,inleidingenoverstijl
enverschijningsvormenovermateriaalenconstructie,behandeltdelaatsteinleiding
deeigenheidvandedrieregio'sdiesamendeprovincieOverijsselvormen.Indat
hoofdstukiservooralaandachtvoordehistorisch-geografischeontwikkelingende
bebouwingskarakteristiek.
Debeschrijvingvanallehistorischbelangrijkestedenendorpeninalfabetische
volgordebeslaathetgrootstedeelvanditboek.Bepalendzijndaarbijnietgemeenten,
maardebebouwingsconcentraties-dekernen-zoalszeindeloopdertijdzijn
gegroeid.Indepraktijkiseenonderscheidgemaaktinhoofdkernen,kernen,
geïncorporeerdekernen,omgevingskernenenomgevingsobjecten.
Hoofdkernenzijndekernendietevenshunnaamaandegemeentegeven.Wanneer
eenkernnietdehoofdkernisvandegemeente,volgtereenverwijzingnaarde
gemeentewaartoedekernbehoort,bijvoorbeeld:Heeten(gemeenteRaalte).
Geïncorporeerdekernenzijnkernendielaterineengroteregemeentezijnopgenomen,
bijvoorbeeldhetdorpHeemse,datalshoofdplaatsvandevroegeregemeenteAmbt
Hardenbergsinds1941deeluitmaaktvandegemeenteHardenberg.Deze
geïncorporeerdekernenwordenbehandeldalsonderdeelvanhetgroteregeheel,zij
hetdatbijhetadresdenaamvandeoorspronkelijkekernvermeldstaat.Ookbij
kernendieindeloopdertijdaanelkaarzijngegroeidisdezemethodegehanteerd.
Dezekernenzijninderegelonderhunhuidigeplaatsnaamtevinden.Staphorsten
RouveenzijnbijvoorbeeldtevindenonderStaphorst.Omgevingskernenzijn
nederzettingendiewelgenoemdmoetenwordenmaarwaarvandeinformatieover
debebouwingslechtséénofenkeleobjectenbetreft.Zewordendanondereen
nabijgelegen,vaakgroterekernvermeld:zostaatTilligtebijDenekamp,Dwarsgracht
bijGiethoornenLiederholthuisbijHeino.Debeschrijvingenvanomgevingskernen
zijnnietalfabetischterugtevinden,maarkunnenviahettopografischregisterachter
inhetboekgevondenworden.Omgevingsobjectenzijndeophetplattelandgesitueerde
gebouwenalskapellen,kloosters,kastelen,molensenboerderijen.Dezeobjecten
wordenbeschrevenbijdemeestnabijekernbinnendegemeente,bijvoorbeeldde
havezateOldenhofbijVollenhoveofkasteelRechterenbijDalfsen.Hiernaastiseen
overzichtskaartopgenomenvandebelangrijkstebehandeldegemeentenenkernen.
Dezekaarttoontookderegio-indeling.
RonaldStenvert,ChrisKolman,BenOldeMeierink,JantenHove,MariekeKnuijtenBenKooij,MonumenteninNederland.Overijssel
Elkekernheefteeneigeninleidingmetdevoornaamstehistorischefeiten.Ook
wordtkortdeontwikkelingvandethanszichtbarestructuuraangegeven.Deomvang
vanhetboeklaatechtergeenuitputtendehistorischestedenbouwkundigeanalyse
toe.Vandebelangrijkstehistorischestedeniseenplattegrondopgenomen.Daarop
staandebelangrijkeobjectenaangegeven,metuitzonderingvanafzonderlijke
woonhuizen.Debijbehorendenummerswordeninhetbijschriftverklaard,meteen
verwijzingnaardepaginavandeobjectbeschrijving.Dezenummersstaanook
vermeldbijdebeschrijvingzelf.Bijdebeschrijvingsvolgordeperkernwordt
uitgegaanvanhetcentrumvandekern;inhetbeginstaathetbelangrijkstegebouw.
Doorgaansgaathetdaarbijomdekerk,maarsomsisheteenkasteel.Afzonderlijke
objectenenstructurenwordenalshetwarein‘schillen’vanuitdedorpskern
besproken,waarbijdriehoofdregelszijnaangehouden:vanpublieknaarparticulier,
vanoudnaarjongenvanbinnennaarbuiten.Perkernisgezochtnaardemeest
geëigendeindeling.Devolgordewijktdaardoorenigermateafvandestrikteindeling
gehanteerdbijde
RonaldStenvert,ChrisKolman,BenOldeMeierink,JantenHove,MariekeKnuijtenBenKooij,MonumenteninNederland.Overijssel
9
GeïllustreerdebeschrijvingvandeNederlandseMonumentenvangeschiedenisenkunst.
Perkernkomeninprincipeallewaardevolleobjectenenstructurenaandeorde,maar
dekeuzediedaarbijnoodgedwongenisgemaakt,zalnietiedereenaltijdtotinde
detailsdelen.Deuiteindelijkeselectieisdanookdievandeauteurs,waarbijde
informatiewaardeenhetbelangalskarakteristiekelementvooropstaan.Objecten
zijnopgenomenomdatzeeenbepaaldeontwikkelingkenmerkenofeengoed
voorbeeldvaneenbepaaldverschijnselzijn.Inanderegevallenvaltdekeusjuistop
deuitzondering,alszeldzaamheideenobjectvermeldenswaardigmaakte.
RonaldStenvert,ChrisKolman,BenOldeMeierink,JantenHove,MariekeKnuijtenBenKooij,MonumenteninNederland.Overijssel
Description:De watertoren (bij Watertorenstraat 5) [11] verrees in 1893-'94 naar plannen van. H.P.N. Halbertsma in opdracht van R.F. baron Van Heeckeren van Wassenaer ten De eikenhouten kruisgroep (circa 1800) heeft nog de oorspronkelijke polychromie. Het beeld van St. Antonius van Padua (1897) is.
