mımarlık, planlama ve tasarım alanında yenılıkçı yaklaşımlar

286 Pages·2017·17.39 MB·Turkish

MIMARLIK, PLANLAMA
VE TASARIM ALANINDA
YENILIKÇI YAKLAŞIMLAR
İmtiyaz Sahibi / Publisher • Gece Kitaplığı
Genel Yayın Yönetmeni / Editor in Chief • Doç. Dr. Atilla ATİK
Proje Koordinatörü / Project Coordinator • B. Pelin TEMANA
Editör / Editors • Prof. Dr. Latif Gürkan KAYA
Dr. Öğ. Üyesi Şirin Aslan DÖNMEZ
Dr. Öğ. Üyesi Namıq ABBASOV
Kapak & İç Tasarım / Cover & Interior Design • Gece Akademi
Sosyal Medya / Social Media • Arzu ÇUHACIOĞLU
Birinci Basım / First Edition • © ARALIK 2018 / ANKARA / TURKEY
ISBN • 978-605-288-796-7
© copyright
Bu kitabın yayın hakkı Gece Kitaplığı’na aittir.
Kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz, izin
almadan hiçbir yolla çoğaltılamaz.
Gece Akademi Gece Kitaplığının yan kuruluşudur.
The right to publish this book belongs to Gece Kitaplığı.
Citation can not be shown without the source, reproduced in
any way without permission.
Gece Akademi is a subsidiary of Gece Kitaplığı.
Gece Kitaplığı / Gece Publishing
ABD Adres/ USA Address: 387 Park Avenue South, 5th Floor,
New York, 10016, USA
Telefon / Phone: [phone]
Adres / Address: Kocatepe Mah. Mithatpaşa Cad. No:44/C,
06420, Çankaya, Ankara, Türkiye.
Telefon / Phone: [phone]
[phone]
web: www.gecekitapligi.com
www.gecekitap.com
e-mail: [email protected]
Baskı & Cilt / Printing & Volume
Sertifika / Certificate No: 29377
MIMARLIK, PLANLAMA
VE TASARIM ALANINDA
YENILIKÇI YAKLAŞIMLAR

İÇİNDEKİLER
CHAPTER 1
BIR KURU BAHÇE TASARIM SÜRECININ PEYZAJ TASARIM ÖĞE VE ILKELERI AÇISINDAN
DEĞERLENDIRILMESI
VE UYGULAMASI
CÖHzgAürP YTEERRL I2, Sertaç KAYA ............................................................................................................................7
SINIRLI MEKÂNLARIN SINIRSIZLIĞI
MEKÂNLARIN INSAN PSIKOLOJISINE ETKISI
MCHügAeP ETRETREM 3LI .................................................................................................................................................21
GEÇMIŞTEN BUGÜNE AVLU KULLANIMININ KENTSEL BAĞLAMDA
DEĞERLENDIRILMESI

ÖCHzleAmP TCaEnRd a4n Cengiz HERGÜL,Hilal KAHVECI .................................................................................35
ALMANYA’DA ULAŞIM SEKTÖRÜNDE GELIŞTIRILEN SÜRDÜRÜLEBILIR ENERJI
POLITIKALARI
NCHesAlihPaTnE ERli f5 ALPAR Senay OĞUZTIMUR ..............................................................................................47
TOPLUMSAL INANÇ VE DÜŞÜNCE SISTEMININ GELENEKSEL KONUT MIMARISINDEKI
IZDÜŞÜMLERI: GELENEKSEL JAPON EVI ÖRNEĞI
GCÖHZADPET ÇEARK I6R KIASIF .....................................................................................................................................67
AVM’DEN YAŞAM MERKEZINE: TÜKETIM MEKANLARI TASARIMINDA AÇIK ALAN
KULLANIMI
ICkHbaAl PETREBARŞ 7, Hilal Tuğba ÖRMECIOĞLU ................................................................................................85
DÜNYAYI YARINLARA BIRAKABILMEK:
SÜRDÜRÜLEBILIRLIK BAĞLAMINDA MIMARI SORUNLAR & ÇÖZÜMLER
SCiHbeAl PDTEMERIR 8ARSLAN ......................................................................................................................................95
IŞVEREN TALEPLERININ PEYZAJ PROJESI SÜRECINE ETKISI: THE KAYSERI
TERRACES AND LOFTS ÖRNEĞI
Emrah YALÇINALP, Alperen MERAL ........................................................................................................121
CHAPTER 9
ÜÇ BOYUTLU MODELLEMENIN ÖNEMI, ŞELALE ÖRNEĞINDE IRDELENMESI
TCüHrAkePrT OEĞRU Z1T0ÜRK, Ömer Lütfü ÇORBACI ............................................................................................131
KENTSEL AÇIK - YEŞIL ALANLARIN PROJELENDIRILMESINDE GÖRSEL DÜŞÜNCE VE
GÖRSEL ANLATIM: VADI ÇAYKARA PEYZAJ PROJE SÜRECI
ECmHrAaPh TYAELRÇ 1IN1ALP, Doruk Görkem ÖZKAN ..........................................................................................141
PEYZAJ UYGULAMALARINDA ÇIM ALAN TESIS TEKNIĞI
GCüHlcAaPyT EErcRa n1 O2ĞUZTÜRK, Canan CENGIZ .............................................................................................151
EKOMÜZELERIN SÜRDÜRLEBILIR KÜLTÜREL PEYZAJA VE TURIZME ETKILERI

BCaHşAakP ATYETRA T1L3I,Elif AKPINAR KÜLEKÇI ................................................................................................163
EKOTURIZMDE MARKLAŞMANIN ÖNEMI: ZIMBABVE ÖRNEĞI
,
Sena Nur Angın, Elif AKPINAR KÜLEKÇI
HCHasAanP TYIELRM A1Z4 ...................................................................................................................................................177
DISIPLINLERARASI EĞITSEL FARKINDALIK VE DOĞAL-KÜLTÜREL ÇEVREYI KORUMA
SORUNLARI: “BAFA GÖLÜ TABIAT PARKI”
ACzHizA CPuTmEhRu r1 K5OCALAR .................................................................................................................................189
ARKEOLOJIK-DOĞAL-JEOLOJIK-TARIHI-KÜLTÜREL ÇEVREYI-NEHIRLERI-HAVZALARI VE
GÖLLERI KORUMA SORUNLARI: “BAFA GÖLÜ TABIAT PARKI”

ACzHizA CPuTmEhRu r1 K6OCALAR .................................................................................................................................219
ANADOLU’DAKI GELENEKSEL TÜRK EVLERININ KÖKENI VE OLUŞUMUNU ETKILEYEN
FAKTÖRLER
GCöHkAhPanT UEŞRM 1A7 ....................................................................................................................................................253
PEYZAJ MIMARLIĞI KAPSAMINDA KIYI PEYZAJININ DEĞERLENDIRILMESI

HCHilaAl PKATHEVRE 1C8I, Özlem Candan CENGIZ HERGÜL ...............................................................................267
MOBILYA TASARIM VE ÜRETIM SÜRECINDE CNC KULLANIMININ SUNDUĞU INOVATIF
OLANAKLAR
Aydın UÇAR, Hilal Tuğba ÖRMECIOĞLU.................................................................................................279
7
BİR KÖUzRgüUr YBEARLHİ,Ç SEer tTaAç KSAAYRAIM SÜRECİNİN
PEYZAJ TASARIM ÖĞE VE İLKELERİ
CHAPTER
1 AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
VE UYGULAMASI
Özgür YERLİ*, Sertaç KAYA
1 2
I. GİRİŞ
Peyzaj tasarımı, bir tasarım ve sanat geleneği olan doğa ve kültürü birleştiren
peyzaj tasarımcıları tarafından uygulanan bilim ve sanat sentezidir. Tasarımla
birlikte öncelikli olarak bilimsel veriler doğrultusunda ekolojik, doğal, sosyal,
kültürel, çevresel, ekonomik, teknolojik, iklimsel, arazi yapısına göre, yakın çevre
ilişkileri, bitkisel, coğrafik, yenilikçi, sürdürülebilir, sorunlar ve olanaklar tespi-
ti sonucu, doğal, tarihi ve kültürel değerleri koruyarak yasal çerçeveler ışığında
insan-flora-fauna ilişkisini ön planda tutarak ihtiyaçlar ve gereksinimler göze-
tilerek yapılan çalışmalardır [1]. Kentsel alanlarda ve kırsal alanlarda yapılan
planlama alışmalarında başarılı bir sonuç için bu altı aşamanın sırasıyla dikkate
alınması gerekir. Peyzaj planlama aşamalarından bir veya birkaçı dikkate alın-
maksızın yapılan uygulamalarda, peyzaj planlama alışmalarında başarılı bir so-
nuç alınması beklenemez. Geri dönüş olanaksız hatalar ortaya çıkar [2].
Kuru Bahçe kavramı, aslında uzun zamandan beri var olan fakat dekoratif anlam-
da kullanımları açısından yeni bir kavramdır. Kuruluş biçimleri gereği Japon bahçe-
lerinin bir ürünü olan Zen Bahçeleri ile benzerlik göstermektedir. Zen bahçesi kum,
çakıl, kaya ve bazen çim veya diğer doğal unsurları içeren sığ bir kum bahçesidir.
Kum ve çakıl kullanımı özellikle kuru Japon bahçelerinde önem arz etmekte-
dir. Çakılın tırmıklanması suyun hareket hissini ortaya çıkarır [3]. Japon bahçe-
lerinde değişik şekillerde kullanılan çakıl tabakası, farklı anlamlar taşımaktadır.
Çakılların kümelenerek kullanıldığı kuru peyzaj bahçelerinde, bahçe içerisinde
tasarlanan tepe şeklindeki yığınlar, okyanustaki adaları temsil etmektedir [4].
Herdemyeşil bitkiler ile bahçede huzur verici ortamın yaratıldığı düşünülür [3].
Günümüz Japon bahçeleri, kendine has tasarım kriterleri, iklimsel özellikleri,
bitki taksonları ve bahçe unsurları ile diğer bahçelere göre farklılık arz etmek-
tedir. Yeni oluşturulacak Japon bahçelerinde eskiden beri gelen bu ana tasarım
kriterlerinin göz önünde tutulması gerekmektedir [5].
Japon bahçelerinin bahçe tasarımı ve uygulamaları açısından “doğallık” özel-
liği tartışılmazdır. Bunun başarılmasında bölgenin iklimsel faktörlerinin yanısıra
informal tasarım, seçilen bitki taksonları ve kullanılan doğal materyaller (ahşap,
kaya, taş vb.) de önemli rol oynamaktadır. Bunun sonucu olarak, bahçe görsel kalite
açısından yüksek değer taşımaktadır.
1 -2 Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Orman Fakültesi, Düzce Üniversitesi, Düzce, TÜRKIYE
* Sorumlu yazar
8
Mimarlık, planlama ve tasarım alanında yenilikçi yaklaşımlar
Bilimsel olarak kayaları düzenleme sanatı (Ishi wo taten koto) ifadesi sadece
kayaların bir bahçeden diğerine yerleştirilmesi değil aynı zamanda bahçenin sa-
natsal olarak inşa edilmesidir [6]. Bahçede taşların yerleştirilmesi ile ilgili birkaç
kural vardır. Uzun ve dikey bir taş bahçede ana kaya olarak kullanılır. Ana taş genel-
likle düzenlemenin arka kısmında konumlandırılır. Taşlar tek sayılı gruplar halinde
en iyi şekilde düzenlenir: 3,5,7 ve 9 pozitif içerikli sayılardır [3], [7]. Bunun nedeni
Çinliler ve Japonların tek sayıları uğurlu saymalarından kaynaklanmaktadır [8].
Kum ve çakıl kullanımı özellikle kuru Japon bahçelerinde önem arz etmektedir.
Çakılın tırmıklanması suyun hareket hissini ortaya çıkarır [3]. Balık pullarına ben-
zer düz ve mavimtırak çakıllar suyun dinamik akışını sembolize etmektedir [9].
Bahçelerdeki “Hakusha” adı verilen çakıl tabakası [10] tırmıkla verilmiş desenler,
özellikle avlu bahçelerinde kullanılmaktadır. Tasarlanan desenler, özel tahtadan
yapılmış bir tırmığın çakıl alan boyunca geriye doğru çekilmesiyle oluşturulmakta-
dır [11]. Beyaz kumun dalgaları veya suyun dalgalanmasını anımsatacak modelde
tırmıklanması estetik bir fonksiyondur ve aynı zamanda zen rahiplerinin konsant-
rasyonlarını toplamak için yaptıkları bir egzersizdir [12]. Kuru peyzaj bahçeleri
en az malzeme ile tasarlanmak zorundadır. Bu gerçek bir sanat şekli olarak sınırlı
elemanlarla kusursuz bir yerleşim sağlamaktadır [3]. Aynı zamanda kum, tazelik
ve temizlik ifadesi olarak da kullanılmaktadır [13]. Japon bahçelerinde değişik şe-
killerde kullanılan çakıl tabakası, farklı anlamlar taşımaktadır. Çakılların kümele-
nerek kullanıldığı kuru peyzaj bahçelerinde, bahçe içerisinde tasarlanan tepe şek-
lindeki yığınlar, okyanustaki adaları temsil etmektedir [4].
Bu çalışma ile Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi avlusu için çizilmiş olan
kuru bahçe tasarımının, peyzaj tasarım öğeleri (çizgi, doku, form, renk, ölçü vb.)
ve peyzaj tasarım ilkeleri (uyum, zıtlık, oran-orantı, vurgu, denge, tekrar, hiye-
rarşi, aralıklı tekrar vb.) kapsamında ideal bir kuru bahçeyi hangi kriterler açı-
sından ne kadar yansıttığı araştırılmış bununla birlikte kuru bahçenin uygulama
çalışması yapılmıştır. Uygulama aşaması bu çalışmanın en önemli basamağıdır.
Çünkü planlama, tasarım ve uygulama ölçeklerinde ürün üreten meslek grupları
arasında yer alan peyzaj mimarlığı bölümünün öğrencileri, fakülteleri kapsamın-
da yapılacak bu çalışmada hem başından sonuna kadar rol ve görev almış hem bu
sürece tanıklık etmişlerdir. Bununla birlikte konuya ilgili akademik birimlerin,
eğitIiIm. M süArTeçEleRrYinAeL b VirE ö rYnÖeNklTe EkMatkıda bulunabilmesi sağlanmıştır.
Çalışma alanı, Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi kantin terasında
doğu ve batı cepheler olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Her iki cep-
hede de ikişer platform yer almaktadır. Platformlar mevcut zemin kotun-
dan 15 ve 30 cm yüksekte olacak şekilde tasarlanmışlardır. Uygulamaya
dair çizilmiş olan projenin görselleştirilmesi Sketch Up Pro 2017 programı
kullanılarak yapılmıştır ve doğu batı platform kesitleri Şekil 1 ve Şekil 6
arasında yer almaktadır.
9
Özgür YERLİ, Sertaç KAYA
Şekil 1. Kuru bahçe plan görünüşü
Şekil 2. Güney yönünden kuru bahçe perspektif görünüşü

Şekil 3. Kuru bahçe batı platformu perspektif görünüşü
10
Mimarlık, planlama ve tasarım alanında yenilikçi yaklaşımlar
Şekil 4. Kuru bahçe doğu platformu görünüşü

Şekil 5. Batı platformu kesiti

Şekil 6. Doğu platformu kesiti