klasık arap lıteraturu

24 Pages·2017·3.32 MB·Turkish

Goldziher
ı·gnace
•
·. "KLASIK ARAP
•
•• ••
LITERATURU
· Çeviri:
.
Prof. Dr. Azmi Yüksel Doç. Dr. Rahmi Er
r
ayına Hazırlayan:
. Mehmet Akif Kireççi
İMAJ YA YINLARI
Imaj Yayınlan
lnkılap Sk. Güngörler l§ Merkezi
2/54 Kızılay/Anka.:a
Klasik Arap Literatürü, Ignace Goldziher
Çeviride Esas Alınan Metin:
A Short History ofClassical Arabic Literature,
,-
lgnace Goldziher, Georg Olms HIWESHEIM• . l966, Berlin.
Birinci Basım: Mart 1993
©Imaj Yayınları, 1993
Kapak Tasarımı: Meltem Mızrak
· ISBN
.·.
: .
Dizgi: ESAM
Baskı:· Özkan Matbaacılık
İçindekiler
ÖNSÖZ. 7
G!RlŞ ll
Arabistan ve Araplar ll
ArapDili 12
İSLAM ÖNCESf PUTPERES1LIK DÖNEMt 16
.·Nesir 16
Şiir 17
Ye rgi ve Ağıt 18
Kaside 19
Arap Putperestliginin Aynası Olarak Şiir 21
Cahiliyye Şairleri 21
Çöl Şairleri 22
Saray Şairleri 26
Hıristiyan ve Yahudi Şairler 30
Kadın Ş'airler 30
İslam'ın Doğuşu .sırasında Yaşayan Şairler 31
KUR'AN 34
Dinelmada Bulunmayan Cahiliyye Arap Şiiri 34
Peygamber Muhammed 35
Kur'an'ın Içeriği ve.Üslubu 36
Kur'an'ın Bir Kitap Haline Getirilmesi 39
EMEVİLER DÖNEM! 41
Arap'Halkbilimciler 41
Müstakil Şiir 46 '
ABBASILER DÖNEMI 49
İlahiyat ve Fıkıh 50
Hadis 50
Kur'an'ın O~unması (Kıraat) 55
Kur'an Tefsiri 56
Fıkıh 57
K e lam 63
Tasavvuf 65
Hutbeler ve V aazlar 68
el-Gazall 68
Şia Literatürü 71
Dilbilim 72
BasraEkolü 74

iNDEX
YAZAR ADLARI
Algazel 69
· Abbfts 49
Alhazen 116
Abdulhamid ibn Yahya 97
Abdulka!iir el-Bagdadi .16~ Hz. Ali 41, 71, 79
Abdullah ibn Tahir 88 Ali ibn ei-'Abbas ı 19
Abdulmelik 46 · Aliel-Bezdevi 63
Abdurrahman I 145 Ali ibn İsa 120
Abdurrahman III 111, 145, 153 Ali Paşa Mubarek 171
Abenguefit 120
. 'Alkame 44
AbenmaSaıra ·ı ı ı
'Alkame ibn 'Abeda 29
'Able 24
'Alkame. el-Fahl 29
Abubacer lll
el-Allaf 63
Abulcasis ı 19
Alpetragius 1 ı 7
el-Accac 48
Amr ibn Hind 27
lbn Acurrum 167
Amr ibn Kulsfım 28, 43
.Adi ibn Zeyd 30
Amr ibn Ubeyd 63
Aesop 101 .
Andrea Alpago 122
el-Afdal 98
75 Antara 43, 44
ei-Ahfeş
Ahmed 123 "'Antar~ ibn Şeddad 23-24, 10ı-102
Ahmed Fans eş-Şidyak 169 Antoine Galland ı 02
Ahmed ibn Hanbel 54,.66 . Archimedes 106, ll4
Ahmed ibn Kays ı 6 Aristoteles 94, 105-109, 112, 116, 122,
148
Ahmed i~n Zeyn Dahi~ 160
el-Ahtal 46-47 Arzachel 116
Albategnius ı 16 'Asım 40 .
Albertus Magnus · 113 el-Asma'i 44-45, 137
. ' Albumasar ll6 el-A'şa 32-33, 43, 79
Alfraganius ı ı 5 Avempace 1 ı 1
Alfred Tennyson 20 Avenzoar 121
175
A verroes ll 2 el-Bfisiri 67
•
Avicenna 109, 120 el-Busti 92
Avs ibn Hacer 25
But:rus el-Bustani 168-169
. el-'Ayni 157
el-Büzecfuti 114, 116
Aziz Sergius 46
'Azze 48 Byngezla 120
el-Bagavi 54
Cilbir ibn Efialı 1 16
el-Bagdadi 130
Cabir ibn Hayyan 122
el-Bftkillani 64
Ca'fer el-Bemıeki 103
Batlamyus 116
Ca'fer es-Sadık 122
el-Battant 116
el-Cahiz 94-95, ızj
Bayezid 159
Canamusali 120
Bedi'u'z-Zeman 99
Cassas 20
el-Bekıi 133 el-Ceberti 163
el-Belazuri 137
Celaleddin e~-Mahalli 156
el-Belhi 127
Cemaleddin ibn Nuhata 68
Bengezla (Byngezla) 120
Cemil 47
BerkOk 163
Cengiz Han 155
Besfis 20
Cerir. ibn 'Atiyye 46-47
Beşşar ibn Burd 87 Cervel ibn Evs 33
el-Beydav1. 57
el-Cevheri '82, 167
el-Beyhaki 95
el-Cevzi 161 ..
el-Birgevi 159
el-Cuneyd 65, ~7
el-Birgili 159 el-Cuveyni 64165,69 .·.
el-Birfini 130, 139
Bişr ibn el-Mu'temir 63 ed-Dani 55, 146
..
ibn Buhtyeşô' 120 Dante 112 .· :
el-Bitrilci ll7 .
Da'fid ez-zahiri 58 ··.; ..
el-Buhari 52-53, 156-157
Da'ôd el-Antaıd 121
el-Buhturi 45, 88 ebu :baviid 53
Buseyne 47
ed-Diıtı.aşki 125
176
124, 136 Ebu Yusuf 60
ed-Dineveıi
...
Dioscprid 105, 121 EbO Zeyd 101
. ed-Diyarbekrl ı 60 Ebu Zeyd es-Surôct 100
i•
;··
Duns Scotus 113 EbO Zu'eyb 44
i
.;.: Eksem ibn Seyfi 16
t
[:' EbO Aliel-FArisi 76 el-Emin 78
f.
. ,•'
\: EbO Amr ibn el-Ala' 43,74-75 Emmanuel Kant ı 13
i:
!::
[ Ebu'l-AtAhiye 87 Empedocles lll
r.
Hz. Ebü Bekir 39-41 el-EnbAıi 74
.E bO Bekr el-Harezmi 97 Erbed 32
EbO Bişr Amr ibn Osman 75 el-Eş'ari 64
EbODulat' 129 Euclid 105,. ı 06, 114
...
Ebu'l-Esved ed-Dti'eli 73-74 el-Evza'i .58
Ebul·Ferec 106 el-Ezraki 140
. ; ...
Ebu1-Feth el-tskendeıi 99 ..
·Ebu'l-FidA 161 Fahreddin isa 160
.
.
EbuFiras 90 Fahteddin er-IUzi 57, 169
...
Ebü Hanife 57, 59-60 Fahtu'ddevle 81
. .
Ebu1-Hasan 'Ali 116 Fahtu'l-Mulk 114
,Ebu H!tim 76 el-Fakiht 140
Et?u1-Hayr Debbfis 66 . el-Farabi 82, 109
Ebu lJiliD el-Askeri 45 et-Farazdak 46-47
·1
Kamu o
Ebu Şud' ı 14-115 ei-FargAnt 115
EbO Ma'şer 11 6 el-Farra' ıs
Ebu Nisır el-Utbt 141 . Farragut 119, 122
EbONuvis 86 .el-Fast ·162
Ebu Şuci. 62 · Fatih Sultan Mehmet 112
..
Ebu 1lhir TayfOr ·. 140 11 5
el-Faziıi
EbU ntib el-Mekki 66 Ferec ibn Salim· 11 9
EbO Temmim 45, 88 'el-Feth ibn Hikin 152
Ebfi 'Ubeyde 44 el-Firftzablldi 167, 168
...
·-:·. . '
177
Frederick II 1 17, ı 48. Haris ibn Hemmfun 100 ··
Friedrick Schwally 37 H aris ibn Hıllıze 29, 43
el-Haris el-Muhfuiibi 65
el-GMild 124
el-Harizmi · 114-116, 125
Galen ı'os. 120-121
Harun er-Reşid 60, 87-88 103-104
Gaz~m 62, 64, 68, ı 10, 112, 148, 168 118 . ' '
Gazan 155, 160
Hasan 123
ibn Gabirol 11 ı
· Geber 116, 122 Hasan el-Basri 65
Gerhard 122 Hasan .es-Sirafi 75
el~Geylfuli 66, 68 Hassan ibn Sabit el-Ensan 33 41··
'
·. .
el-Hatib el-Bagdadl 140
Hacı Halife ı 65
Hatim 2s
· el-Haffici 168
el-Hemezflni 99
Hafs 40
Herim ibn Sinfuı 26
el-Hllim 116, 120
Hermes 108 .·
el-Hakem II 145
Hero 123
el-Halebi 61, 160
el-Hılli 72, 166
Halef el-Ahmer 43-44, 50, 86
· HilM es-Sabl 140
Halid ibn Ye zid 104
Hippocrates 106
'Halil ibn Ahmed 74,78
el-Himik 31
Halil ibn İshak 59
Hişam 134
el-Jiallac 67
Hocazade 112
Haly Abbas 119
Homer 128
Haly Redeam 120
Hubeys 105
el-Hamdfuıi 130
Hucr 27
Hammad er-Raviye 42, sö
Hud 38
Hammam ibn Gatib 46
Hulagu Han 155
Hamza el·! sfehfuli · 138
Huneyn ibn İshak 105-1{)6, 122
Hansfl 25, 31
el-Hutay'a 33
el-Hariıi 99. ı 00
Hans el-A'rec 29 Isaac J udaeus 119
Hfuis b. 'Avf 26 ·· 'Iyad el-Yahsubi 147
178
tbn Abbad 81 İbn Cinni 76
İbnu'l-Abbfu' 153 . lbn Cureyr 131
..
İbn Abbas 56 İbn Dureyd 76, 80, 148
lbn Abdilberr 55, 147. İbn ebi'l-Mah~in 120
::,., İbn 'Abdfin 15 ı İbn ebt'Usaybi'a 12S, 142, 1S3
lbn 'Abd Rabbihi 96 · İbn ebi Zer' 1S3
İbn Abdulhakem 141 İbn ebi Zeyd S9
İbn Abdulkuddüs 87 lbnu'l-Edim 140
lbn 'Abdfis ıso .; tbnü'I-En~an 79-80
İbn Acurrum 167 lb~ü'I:.Esir. 55, 98,.142, 161
lbn 'Arabştth 165 ·ıbnü'l-Ezrak 140
İbn Ahi Hizam 121 lbn FadJfuı 128-129
lbnü'l-Ahnef 85 İbn Fakih 127
lbn 'Ali ei-Mavsıli 120 lbnu'l-Faradi 153
lbnu'l-'Amid 143 lbnu'l-Fmd 67,93
lbn 'Amın&- ıso lbn Faris 81-82
tbnu'l-Arabi 44, 67, 148 lbn Fatıma 132
lbn 'Asakir 140 lbn Gabriol 1 1 ı
İbn 'Atıyye 146 lbnu'l-Hacib. 83.
•.
lbnu'l-'Avvam 124 lbn Hacer el-Askalani 55, 156
lbn Babfıye 71 lbn Hacer el-Haysemi 157
lbn Bacce ı ıl ~bn.Haldun 139, 163-165, 173
t
lbnu'IiBaytai' 121, 124 İbn Haleveyh 80
Hanikan
. [>..: lbn Battuta 132 · lbn 142, 167
ı
r. . lbn Beşkuvru 1S3 İbn Harndis 151
~: -
f·
lbnu'I-Bıtıik 141 · lbn Ham 151
.. lbn Buhtyeşu' 120 lbn Hani el-Hakemi. 86
..
·.ı:·. lbn Butıan ı 20 İbn Hanbel 58, 62
lbnu'l-Cevzi 62, 68, 143 lbnu'1-Hatı1> 152
ı lbn Cezle 120 tbn Havkal 127
1 lbnu'l-Cezzar 119-120 tbn Hayyan 141, 153
1
ı
179
lbn Hazm 147 lbnu'l-Mukaffa' 93, 97, 136
. lbnu'l~Heysem 116 İbn Mukerrem 82
İbn Hicce 167 lbn Mukle 40
İbn Hilal es-S abi 97 lbnu1-Mu'tezz 87,91
İbn Hişam· 135, 146 lbmi'n-NMod 120
İbn Hurradftzbih ı26 lbnu'n-Nedim lOS; 165 ·
lbn lsA 40 lbnu'n-Nefis 121
tbn İshruc 135 tbn Nuhata 68, 166
·o .
lbil 'lyAs 163 İbn Raşik 151
lbiıu'l-'lzftıi 153 .l bn Rıdvan 120
Kldi
İbn Şuhbe 162 tbnu'r-R.umi 89
tbnü'l-Kalrulisi 140 tbnRusta · 127
tbnu'ı-Karih 92 lbn Rüşd ·69, 112-ll3, 121-122
İbnü'l-Kasım 59 İbn Sa'd 132, 135-136, 141
İbn Kayyim eı-Cevziyye 158 lbn Sadr tş-Şerl'a 60
tbnu'I-Kelbi 134 lbnu's-Salfth eş-Şehrezfui 54
İbn Keslr ı 62 .lbn Seb'in 148 ·
tbnu'l-Kıftl 133 . İbn Sehl 151
İbn Kuteybe 45, 95, 97; 136 İbn Sellftm el-Herevi 45
tbnu'l-Kutiyye 153 İbn Serapioıi 120, 122
İbn Kuzmfuı ı 5 ı lbn Seyyid en-Nas ·1 60
İbn' Mace el-Kaivtni 53 tbn .Side 148
İbn Malik 83 lbnu's-Sikkit 79
İbn ManzOr 167 lbn Sina 109-110, 112, 120-122, 130
İbn Masarra ı 1ı İbn Şakir 123
İbn Maseveyh 11 8, 122 . İbn Şuheyd 150
tbn Matar 115 İbn Tabfttabft 160
İbn Mes'ôd 63 ", tbnu't~T agıibirdi ı 63
İbn Meymftn 113~ 121 İbn Teymiyye 62, 157
tbn Miskaveyh 142 lbnu't-TiktaU 160
'·
İbn Mucahid 40 tb~ Tu.feyı ııı-112. 111
180