II. TLCK_2.kitap.indd

256 Pages·2013·7.61 MB·Turkish

II. Türkiye Lisanüstü Çalışmalar Kongresi
Bildiriler Kitabı - II
6-8 Mayıs 2013, Bursa
ilmi etüdler derneği Uludağ Üniversitesi Bursa Büyükşehir Belediyesi
İstanbul 2013
II. Türkiye Lisansüstü Çalışmaları Kongresi
TÜBİTAK tarafından desteklenmiştir.
İLMİ ETÜDLER DERNEĞİ (İLEM)
Adres: Halk Caddesi, Türbe Kapısı Sokak, Hektaş İş Merkezi No:13/4  Üsküdar, İstanbul
Telefon: [phone] • Fax: [phone] • E-Posta:  [email protected]
Editör
Ümit Güneş / Yıldız Teknik Üniversitesi
Editörler Kurulu*
Tekin Atmaca, İlmi Etüdler Derneği | Kübra Bilgin, İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği | Ali Cançelik, Sudan Kuran-ı Kerim ve İslami İlimler Üniversitesi
Muhammed Turan Çalışkan, İlmi Etüdler Derneği | Yunus Çolak, İlmi Etüdler Derneği | Fatih Durgun, Bilkent Üniversitesi | Taha Eğri, İstanbul Üniversitesi
Muhammed Göçgün, Marmara Üniversitesi | Yusuf Ziya Gökçek, Marmara Üniversitesi | Süleyman Güder, İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği | Arife Gümüş,
İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği | Melek Yıldız Güneş, İlmi Etüdler Derneği | Latif Karagöz, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi | Ahmet Köroğlu, Kırklareli
Üniversitesi | Furkan Yıldız, Kırklareli Üniversitesi | Hasan Ramazan Yılmaz, İstanbul Ticaret Üniversitesi | Muhammed Esad Tiryaki, İlmi Etüdler Derneği
Tashih
Ümmü Habibe Şengül
Tasarım ve Uygulama
Furkan Selçuk Ertargin
ISBN: 978-605-5382-80-3 (2.c) • TAKIM NO: 978-605-5382-78-0 (Tk)
Düzenleyen Kurumlar
İlmi Etüdler Derneği (İLEM) | Uludağ Üniversitesi | Bursa Büyükşehir Belediyesi
Basım
Star Ajans Matbaacılık
Alaaddin bey Mah. 634 Sk. Nilüfer Ticaret Merkezi 2. Bölge Ayaz Plaza No: 24 Nilüfer, Bursa • Tel: [phone] Fax: [phone] 20
www.starmatbaacilik.com • [email protected]
Düzenleme Kurulu
Lütfi Sunar, İstanbul Üniversitesi (Başkan) | Nihat Erdoğmuş, İstanbul Şehir Üniversitesi | Ferudun Yılmaz, Uludağ Üniversitesi
Taha Eğri, İstanbul Üniversitesi | Furkan Yıldız, Kırklareli Üniversitesi (Kongre Sekreteri)
Bilim Kurulu*
Berat Açıl, İstanbul Şe hir Üniversitesi | Metin Aksoy, Selçuk Üniversitesi | Fahrettin Altun, İstanbul Şehir Üniversitesi | Berdal Aral, Fatih Üniversitesi | Tayyar
Arı, Uludağ Üniversitesi | Yalçın Armağan, İstanbul Şehir Üniversitesi | Hüsamettin Arslan, Uludağ Üniversitesi | Edip Asaf Bekaroğlu, İstanbul Üniversitesi
Mesut Ayar, Kırklareli Üniversitesi | Hediyetullah Aydeniz, Marmara Üniversitesi | Bünyamin Bezci, Sakarya Üniversitesi | Abdülhamit Birışık, Uludağ Üniver-
sitesi | Ali Büyükaslan, Marmara Üniversitesi | İbrahim Canbolat, Uludağ Üniversitesi | Halit Çalış, Selçuk Üniversitesi | Murat Çemrek, Selçuk Üniversitesi
Tamer Çetin, Yıldız Teknik Üniversitesi | Ercan Dülgeroğlu, Uludağ Üniversitesi | Halil İbrahim Düzenli, Mardin Artuklu Üniversitesi | Süleyman Elik, İstanbul
Medeniyet Üniversitesi | A. Teyfur Erdoğdu, Yıldız Teknik Üniversitesi | Erol Göka, Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi | İsmail Latif Hacınebioğlu, Süleyman
Demirel Üniversitesi | Mustafa Kara, Uludağ Üniversitesi | Ali Kaya, Uludağ Üniversitesi | M. Cüneyd Kaya, İstanbul Üniversitesi | Yasemin Kaya, Uludağ
Üniversitesi | Bilal Kemikli, Uludağ Üniversitesi | A. Saim Kılavuz, Uludağ Üniversitesi | Kasım Küçükalp, Uludağ Üniversitesi | Bedri Mermutlu, İstanbul
Ticaret Üniversitesi | Mustafa Öçal, Uludağ Üniversitesi | Ali Yaşar Sarıbay, Uludağ Üniversitesi | Lütfi Sunar, İstanbul Üniversitesi | Murat Şentürk, Kırklareli
Üniversitesi | Ahmet Ulvi Türkbağ, Galatasaray Üniversitesi | Mustafa Asım Yediyıldız, Uludağ Üniversitesi | Ferudun Yılmaz, Uludağ Üniversitesi
* Soyadına göre alfabetik sırada
Bursa Büyükşehir Belediyesi Kitaplığı
Yapım / © 2013 Bursa Kültür A.Ş. Bu kitabın tüm yayın hakları Bursa Kültür A.Ş.’ye aittir. Yazılı izin olmadan kısmen ya da tamamen
yeniden basılamaz.
Dağıtım / Bursa Kültür A.Ş. - Merinos Atatürk Kongre Kültür Merkezi B Kapısı Osmangazi-Bursa/Türkiye
Tel: + 90 224 253 26 46 Faks: + 90 224 253 14 85 [email protected] / www.bursakultur.com
SUNUŞ
Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi (TLÇK), sosyal bilimler alanında kurumsal faaliyetler
yürüten İlmi Etüdler Derneğinin disiplinlerarası sosyal bilim çalışmalarını teşvik etmek üze-
re düzenlediği çalışmalardan birisidir. TLÇK, Türkiye’de yaşanan özgün akademik üretim so-
rununu aşmaya yönelik kuşatıcı yöntem ve yaklaşımları teşvik ederek lisansüstü çalışmala-
rın niteliğinin artırılması yönünde ortaya konan çabalara katkı sağlamayı hedefl emektedir.
TLÇK, ilk defa 2007 yılında hayata geçen, beş yıllık süre zarfında yılda bir kez olmak kaydıyla
çeşitli sosyal kurum/kuruluşların destek ve ortak çabalarıyla hayat bulmuş olan Genç Aka-
demisyenler Buluşması’nın İLEM öncülüğünde büründüğü yeni kimliktir.
2007 yılında Disiplinlerarasılık/Disiplinlerötesilik temasıyla yola çıkan ve beş yıl boyunca
düzenlenen Genç Akademisyenler Buluşması, 2012 yılından itibaren Türkiye Lisansüstü Ça-
lışmalar Kongresi adıyla gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Çalışmanın bu yeni formatı daha
geniş sosyal bilim çevreleri ile bilgi ve birikim paylaşmak; lisansüstü çalışmalar yapan araş-
tırmacılar arasındaki etkileşim düzeyini artırarak ortak dil ve yöntem geliştirmelerine imkân
sağlamak gibi amaçlarla düzenlenmiştir.
6-8 Mayıs 2013 tarihleri arasında Bursa Büyükşehir Belediyesinin ve TÜBİTAK’ın katkılarıyla
Bursa’da düzenlenen kongreye Uludağ Üniversitesi destek vermiştir. Kongreye toplam 335
adet tebliğ başvurusu olmuş, bu başvuruların 146 tanesi kabul edilmiştir. Kongrede 3 gün
süresince 42 oturumda Hukuk, İletişim, Edebiyat, Tarih, Felsefe, Sosyoloji, Psikoloji, İktisat,
Siyaset Bilimi, Uluslararası İlişkiler, Mimarlık ve Şehircilik, Eğitim Bilimleri ve Temel İslam Bi-
limleri disiplinlerinden toplam 1 42 bildiri sunulmuştur.
Elinizdeki bu kitap, II. TLÇK kapsamında sunulan bildirilerden oluşmaktadır. Kongre önce-
sinde ve sonrasında sarf edilen yoğun emek ve çabanın ürünü olan bu kitabın hazırlanma-
sında metinleriyle katkı sağlayan yazarlara, emeğini esirgemeyen değerli İLEM üyelerine,
Bursa Büyükşehir Belediyesi ve Uludağ Üniversitesi mensuplarına teşekkürü bir borç biliriz.
Ümit Güneş
II. Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi
Bildiriler Kitabı Editörü
307

İÇİNDEKİLER
Murat Sezik
Muhafazakâr Siyaset İdeolojisi ve Türkiye’de Muhafazakârlık ..................................................................................................................................................311
Ahmet Vedat Koçal
Türkiye’de Siyasal Değişme Bağlamında Küreselleşme Sürecinde Muhafazakârlığın Dönüşümü ...................................................................................325
Ali Fidan
Burjuvanın Dönüşümü: Arayışlar, Elitler ve Türkiye Ekonomisi ..............................................................................................................................................343
Ercan Umul
Dünyada Değişen Muhafazakârlık Anlayışı Bağlamında Türk Siyasal Hayatında “Muhafazakâr Demokrasi” Söylemi ................................................357
Abdülsamet Çelikçi,* Adem Levent**
İslamcılık ve Kalkınma: Türkiye’de 1990-2000 Yılları Arasında İslamcı Söylemde Kalkınma Vurgusu............................................................................379
M. Tahir Kılavuz
Merkezde ve Sömürgelerde Kilise-Devlet İlişkisi: Britanya Hindistanı ve Fransız Afrikası’nda Sömürge Devleti ve Misyonerler ..........................389
Ahmet Ateş
Mübarek Sonrası Mısır’da Dış Politika Algısı ...............................................................................................................................................................................409
Altun Altun
Değişen Orta Doğu’nun Yeni Güvenlik Algılamasında Silahlanma ve Savunma Harcamaları ............................................................................................423
Gökhan Kavak
Birinci Körfez Savaşı Sonrası Irak’tan Türkiye’ye Göç ve Sonuçları ......................................................................................................................................435
Burçin Özkanat
Avrupa Birliği’nin Azınlık Haklarına Yaklaşımı: Romanya’daki Türk-Müslümanlar Örneği ................................................................................................445
Cansu Akbaş Demirel
Türkiye’ye Göç Eden Suriyelilere İlişkin Haberler ve Kamuoyuna Olası Etkileri ..................................................................................................................461
309
II. Türkiye Lisanüstü Çalışmaları Kongresi - Bildiriler Kitabı II
Çağdaş Zarplı
Kuvvetler Ayrılığı Kavramının Analizi: Parlamenter Sistem, Başkanlık Sistemi Uygulamaları ve
Türkiye’de Başkanlık Sistemi Tartışması .......................................................................................................................................................................................479
Murat Arpacı
Erken Cumhuriyet Türkiyesi’nde Siyaset, Beden ve Terbiye (1923–1946) ..............................................................................................................................493
Tebessüm Yılmaz
Referandum’un Mizahı, Mizahın Referandumu ............................................................................................................................................................................503
Ufuk Poyraz
Sosyal Refah Devletinin Dönüşümü ve Sosyal Yardımlar ..........................................................................................................................................................527
Zeliha Dişçi
Jacques Ranciere’de ‘Parça Olmayan Parça’ Kavramı ve Sınıf’ Olmayan Failler ..................................................................................................................541
310
Muhafazakâr Siyaset İdeolojisi ve Türkiye’de Muhafazakârlık
Muhafazakâr Siyaset İdeolojisi ve
Türkiye’de Muhafazakârlık
Murat Sezik*
Giriş
Ü
lkemiz siyasi literatüründe çok kullanılan fakat Batı’da kullanıldığı anlamı ile siyasal
karşılığı bulunmayan “muhafazakârlık” kavramı, özellikle dindarlık ve geleneklere
bağlı olma şeklinde algılanmıştır. Oysa Batı, muhafazakârlık kavramını kullandığın-
da anlatmak istediği şey radikal değişimleri istemeyen, özellikle toplumsal yapıdaki sınıfsal
ayrımların muhafaza edilmesinden yana olan bir siyaset ideolojisidir.
Bu anlayış farklılığına rağmen Batı muhafazakârlığı ve ülkemizdeki muhafazakâr siyaset
ideolojisinin, geleneksel bağlara ve kurumlara verdiği önem, dinin sosyal hayat içerisindeki
rolünü önemsenmesi, aile yapısının muhafaza edilmesi yönündeki söylevleri oldukça ben-
zeşmektedir.
Köklerini İslamcılık ideolojisinde bulacağımız Türk muhafazakârlığının yapısının tek olma-
dığını rahatlıkla ifade edebiliriz. Örneğin, bir yanda milliyetçi muhafazakârlıktan söz edi-
lirken öte yanda İslamcı muhafazakârlık, bir başka tarafta ise liberal muhafazakârlıktan ve
benzerlerinden söz edilebilmiştir. Hatta son yılların moda tabiri ile “ yeni muhafazakârlık”
kavramı ülkemizdeki muhafazakârlığın girmiş olduğu bambaşka boyutu göstermek açısın-
dan önemlidir.
* Doktora Öğrencisi, İnönü Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı.
311
II. Türkiye Lisanüstü Çalışmaları Kongresi - Bildiriler Kitabı II
Bu çalışmada muhafazakâr siyaset ideolojisinin oluşumu, gelişimi irdelenecek ve muhafa-
zakârlığın artık kültürel kodlar üzerinden değil devlet aygıtı ve devlet aygıtının işlevselliğini
sağlayan yasalar ve ekonomi üzerinden yürümekte olduğu gösterilmeye çalışılacaktır.
Ülkemizde, modernleşme ve Batılılaşmayı önceleyen fakat kendi değerlerini de koruyarak
siyaset yapan muhafazakârlar iktisadi anlamda çoğu kez liberaller gibi davranarak serbest
piyasanın değerlerine de öncelik vermişlerdir. Bu anlamda bakıldığında aile muhafazakâr
taleplerin merkezinde yer alırken ekonomi değişim taleplerinin merkezindedir.
Muhafazakâr Siyaset İdeolojisi
Siyasi literatürde 19. yüzyıldan itibaren kullanılmakta olan muhafazakârlık terimi, kelimenin
kökünden de anlaşılacağı üzere koruma ve muhafaza etme anlamlarına gelmektedir. Çağ-
daş siyasi ideolojilerden biri olan muhafazakârlık, mevcut statükonun korunmasını isteme-
si, reformlara ve yeniliklere mesafeli yaklaşması nedeniyle değişime karşı direnen bir siyaset
ideolojisi olarak görülmektedir. Bu anlamda muhafazakârlık, insanın akıl, bilgi ve birikim
bakımından sınırlılığına inanan, bir toplumun tarihsel olarak sahip olduğu aile, gelenek ve
din gibi değer ve kurumlarını temel alan, radikal değişimleri ifade eden sağ ve sol siyasi
projeleri reddederek ılımlı ve tedrici değişimi savunan ve siyaseti, bu değer ve kurumları
sarsmayacak bir çerçeve içinde sınırlı bir etkinlik alanı olarak gören bir düşünce stili, bir fikir
geleneği ve siyasi ideolojidir (Şeyhanlıoğlu, 2011, s. 13).
Fransız Devrimi (1789) sonrasında Napolyon politikalarının başarısızlığa uğraması sonu-
cunda, devrim öncesi siyasi inanç ve değerleri yeniden gerçekleştirmek üzere adalet ilke-
lerini ve medeniyetin güvenliğini sağlama anlamında kullanılan muhafazakârlık, jakoben
pratiğe karşı bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Tarihsel olarak liberalizme karşı bir duruş ola-
rak ortaya çıkan bu ideoloji bazı durumlarda liberalizm ile iç içe geçebilmektedir. Bu durum
bile muhafazakârları liberallerin aptalların partisi diye nitelemesinden kurtaramamıştır. Bu-
radan bakınca Batılıların muhafazakârlığa yüklediği anlam ile ülkemizde muhafazakârlığa
yüklenen anlam farkını da görmek mümkündür. Batı dünyasında muhafazakârlık, gelenek,
düzen ve otorite değerlerine vurgu yapan ve toplumu atomize bireylerden çok birbirine
organik bağlar ile bağlanmış bir bütün olarak gören ve iktisadi anlamda yeniliklere kapalı
bir ideoloji iken; ülkemizde, dinî, iktisadi ve sosyal faaliyetleri de referans kaynağı olarak
alan bir ideoloji olarak karşımıza çıkmaktadır. Muhafazakârlıkta aile, devlet ve din gibi ku-
rumların yanı sıra milli, mimari alanlardaki semboller de devreye girmektedir. Muhafazakâr
düşünürlerin önde gelenlerinden biri olan Bonald’a göre, toplumun molekülü birey değil
ailedir (Nisbet, 2007, s. 53). Aile toplumun eğitiminde en eski ve başarılı okuludur yaklaşımı,
muhafazakârların aileye verdiği önemi göstermesi açısından önemlidir.
Siyasi sorunların temelinin toplumdaki ahlaki değerlerin zayıfl aması olduğunu belirten mu-
hafazakâr siyaset; kültürel çoğulculuk, adaleti anlama ve uygulama sanatı olarak tanımlanır.
312
Muhafazakâr Siyaset İdeolojisi ve Türkiye’de Muhafazakârlık
Kültürel değerler bakımından muhafazakâr siyasal tavır, değişimi tamamen reddetmemek-
tedir fakat alışılmışın dışına çıkmanın yabancılaşmaya yol açacağı endişesini de taşımak-
tadır. Bu siyasi ideolojiye göre her toplum, kendine özgü değerlere sahiptir. Dolayısıyla
toplumların gelişme ve değişme süreçleri de farklı olacaktır. Toplumların tamamına özgün
evrensel bir gelişme süreci söz konusu olmamalıdır. Örneğin Amerikan muhafazakârlığı sü-
rekli bir değişimi savunurken İngiliz muhafazakârlığı tedrici değişimi savunmaktadır (Akkaş,
2003, s. 243).
İstikrarlı ve sağlıklı bir medeniyetin devamlılığının, onu oluşturan çeşitli değerlerin korun-
masına bağlı olduğu yönündeki inanç her iki muhafazakâr ideolojide de mevcuttur. Bu siya-
si ideolojiye göre toplum düzeninin sağlanmasında en fazla önem verilen kavramların ba-
şında gelenek gelmektedir. Çünkü gelenek, âdetlerin, alışkanlıkların, bilgi ve davranışların
kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlamaktadır. Gelenekler üretilebilen değerler değildir,ta-
rihî miras içerisinden çıkartılmaktadır. Bu nedenle de gelenekler güçlüdür. Oysa liberallere
göre gelenek, ilerlemenin önündeki engeldir ve toplumsal gelişimi engelleyen bir olgudur.
Muhafazakârlık birçok değerlendirmeye göre tamamen değerlerle ilgilidir. Kuşkusuz bu de-
ğerlerin önemli kısmı siyasi, ekonomik ve politik yapı ve kurumlara yöneliktir. Ancak söz ko-
nusu olan gündelik siyaset olunca, muhafazakârlığın statüko ile ilgisi öne çıkar. İşin içinde
“statükoyu muhafaza etmek” de vardır (Bulaç, 2007, s. 25). Muhafazakârlıkta mevcudu koru-
ma tavrı, değişime olan güvensizlikten başka eldekini kaybetme kaygısı, yerine koymanın
maliyetli ve riskli oluşu ve bu değişimden ortaya çıkacak hasıladan pay alamama hesapçılığı
gibi faktörlerden de beslenmektedir. Ancak muhafazakârlığı etkili kılan asıl unsur, güçlü
bir iktidar aracı olmasıdır. Sisteme hâkim olduğunuzda sistemin korunmasının ideolojik ay-
gıtlarını da üretmek ve bu aygıtları etkili bir yöntem eşliğinde kullanmak zorundasınızdır
(Efekan, 2011, s. 74).
Muhafazakârlıkta birey, ne liberallerdeki gibi yüce değerli ne de sosyalizmde olduğu gibi
kolektif bir bütünün parçası gibi görülmektedir. Bu siyasi ideolojide insan egosu üzerindeki
sınırlandırmalar onu iyi bir kişilik yapacaktır inancı hâkimdir. Mülk edinme ile ilgili olarak
ise, özgür bir toplumun en önemli göstergesi mülkiyet noktasında ortaya çıkmaktadır. Mül-
kiyet, bireylerin, toplumun ve kurumların birbirleri ile olan ilişkilerinin belirlenmesinde de
önemli bir etkendir. Mülkiyet sahibi olan birey, esasen emanetçidir. Çünkü bireyler, sahip
oldukları mülkiyet kadar yükümlü ve yükümlü oldukları kadar özgürdürler. Yükümlülük
arttıkça özgürlük somutlaşmaktadır. Mülkiyet korunursa özgürlük güvence altındadır. Öz-
gürlüğün güvende olması, yaşamın güvenliğini sağlar. Bu ideoloji, mülkiyetin temelindeki
eşitsizliğin kaçınılmaz olduğunu kabul ederken,sosyalizm eşitsizliğin kaldırılmasını, özel
mülkiyetin yok edilmesinde görmüştür (Akkaş, 2003, s. 251). Liberalizm ise özel mülkiyete
sınırsız bir koruma hakkı getirerek onu güçlendirmek ve sermaye birikimini artırmak ister.
1915’te Paul Elmer More, “Mülkiyet hakkı yaşam hakkından daha önemlidir. Hayat ilkel bir
313
II. Türkiye Lisanüstü Çalışmaları Kongresi - Bildiriler Kitabı II
şeydir; yani medeniler olarak önem verdiğimiz değerlerin biyolojik temelinden başka bir
şey değildir. Onu bize hayvan için olduğundan daha anlamlı kılan şey hayvanlarla paylaştı-
ğımız yiyecekten insan tasavvurunun en rafine ürünlerine kadar sahip olduğumuz mallar-
la ilgilidir.” (Nisbet, 2007, s. 85) der. Muhafazakârlıkta mülkiyet, insanın haricî uzantısından
daha fazlasıdır, insan ihtiyacının cansız hizmetçisidir. O medeniyette her şeyin ötesinde, in-
sanın insaniyetinin, onun bütün doğa üzerindeki üstünlüğünün tam koşuludur.
Bir ideoloji olarak muhafazakârlığın babalarından sayılan Burke, muhafazakâr düşüncenin
vasıfl arı olarak günümüzde de geçerliliğini koruyan altı tema belirlemiştir. Bunlar; dinin
önemi, reform adına kişilere haksızlık yapılması, rütbe ve görev ayrımlarının gerçekliği ve
arzu edilirliği, özel mülkiyetin dokunulmazlığı, toplumun bir mekanizmadan çok bir orga-
nizma olduğu görüşü, son olarak da geçmişle kurulan sürekliliğin değeridir (Güngörmez,
2004, s. 153).
19. ve 20. yüzyılların başlarında bu ideoloji, ilhamını Aydınlamadan ve Fransız Devrimi’nden
alan siyasal felsefi hareketlere muhalefet etti. İngiltere’de Disareli ya da Almanya’da Bismar-
ck ve Wimdthorst gibi modern siyasal liderlerin önderliği altında, çoğu kez de kilisenin iş
birliği içinde alt-orta sınıfl ara yönelmeye ve kitle partileri kurmaya başladılar. Muhafazakâr-
lar ve muhafazakâr Hristiyan partiler 20. yüzyılda sadece hayatta kalmayıp aynı zamanda
büyümeyi de başardılar. Bu durum, önce refah devletinin sosyal demokratik fikirlerini ve
sosyal güvenliği, daha sonra da bir yüzyıl önce muhafazakâr düşüncenin tam karşı tezi olan
aşırı serbest pazar liberalizmini benimsemelerine elveren ideolojik esnekliklerine bağlan-
maktadır (Zürcher, 2004, s. 41).
Fransa’da Bonald’ın önderlik ettiği muhafazakârlar ticaret, sanayi ve geniş şehirleri, jako-
benlerin doğal haklar doktrini kadar “kurulu” toplumu tahrip edici görmüşlerdir. Taşra ve
kent yaşamının aile ve mahalle üzerindeki mukayeseli etkisi üzerindeki ilginç bir deneme-
sinde Bonald, bireyler arasında sosyal mesafeyi artırdığı, evlilik ve aile bağlarını gevşettiği
ve bütün hayata, arazi/tarım esaslı taşra toplumunda olmayan paralı bir karakter verdiği
gerekçesiyle kent yaşamını reddetmiştir. Yazara göre; “Kent yaşamı, sakinleri için fiziki yakın-
lık ve sosyal uzaklığı getirir. Taşra hayatında ise insanlar fiziki açıdan uzaktırlar fakat sosyal
olarak birliktedirler.”
Türkiye’de Muhafazakâr Siyaset İdeolojisi
Türkiye siyasetinde önemli ağırlığı olan muhafazakâr siyaset ideolojisi; yapısı ve toplumsal
olaylara yaklaşımı açısından Batı’daki muhafazakârlarla birçok açıdan ayrılmasına rağmen
çoğu kez onların maruz kaldığı gerici, tutucu, irrasyonel, kötümser gibi olumsuz niteleme-
lere maruz kalmıştır. Bu anlamda Türkiye muhafazakârlığı çoğunlukla “gericilik”le özdeş kı-
lınmış ve sıklıkla gelişmenin önündeki engel olarak algılanmıştır. Bu algılama Osmanlı’dan
günümüze kadar süren tarihsel dönemlerde hep var olmuştur.
314