Het Insuline Formularium: een praktische leidraad voor moderne insulinetherapie

58 Pages·2006·0.523 MB·Dutch

by  K. Hoogenberg, M. G. J. Willink (auth.)

Het Insuline
Formularium 1e
editie
een praktische leidraad
voor moderne insulinetherapie
Met dank aan mevr. W. van Hunestijn en mevr. J. Beukema,
diabetesverpleegkundigen, voor hun kritisch commentaar op
het manuscript.
NB: Het voorschrijven van geneesmiddelen geschiedt onder de exclu-
sieve verantwoordelijkheid van de behandelend arts. Voor uitgebreide-
re informatie over de vermelde geneesmiddelen wordt verwezen naar
andere bronnen, zoals Het Farmacotherapeutisch Kompas.
Het Insuline
Formularium 1e
editie
een praktische leidraad
voor moderne insulinetherapie
K. HOOGENBERG
M.G.J. WILLINK
De uitgever stelt zich niet verantwoordelijk voor eventuele onjuistheden die in Het
Insuline Formularium mochten voorkomen.
© Bohn Stafleu van Loghum, 2008
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,
opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in
enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën
ofopnamen, hetzij op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke
toestemming van de uitgever.
Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond
van artikel 16b Auteurswet 1912 johet Besluit van 20 juni 1974, Stb. 351, zoals
gewijzigd bij het Besluit van 23 augustus 1985, Stb. 471 en artikel 17 Auteurs -
wet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te vol-
doen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3051, 2130 KB Hoofddorp). Voor
het overnemen van (een) gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, rea-
ders en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) dient men zich
tot de uitgever te wenden.
ISBN 978 90 313 5085 8
NUR 870
Bohn Stafleu van Loghum
Het Spoor 2
Postbus 246
3990 GA Houten
www.bsl.nl
Auteurs
K. Hoogenberg
internist, Groningen
M.G.J. Willink
huisarts, Doetinchem

Inhoudsopgave
Inleiding 9
Diagnose- en streefwaarden en behandelschema’s diabetes
mellitus 11
De moderne insulinen 16
Insulinepensystemen 25
Injectietechnieken 29
Naalden 34
Instellen en aanpassen van insulinetherapie bij diabetes
mellitus type 2
Insulinegebruik in bijzondere situaties 48
Referenties 49
Inleiding
Insulinebehandeling wordt al vele decennia toegepast. Voor
patiënten met diabetes mellitus type 1 is insulinebehandeling
een vanzelfsprekend gegeven,terwijl het voor patiënten met
diabetes mellitus type 2 aan de orde komt wanneer de behan-
deling met orale bloedglucoseverlagende middelen niet langer
effectief is om de streefwaarden te halen.
De basisgedachte achter de behandeling met exogeen insuline –
het aanvullen van het tekort aan endogeen werkzaam insuline–
is de afgelopen jaren dezelfde gebleven. De wijze waarop
insulinebehandeling wordt uitgevoerd is met nieuw beschik-
baar gekomen insulinen en hulpmiddelen wel veranderd.
Dit Insuline Formulariumbiedt een compact overzicht van de
huidige stand van zaken op het gebied van insulinebehande-
ling zoals u dat in de eerstelijnsgeneeskunde kunt uitvoeren.
Beschikbare insulinen, materialen, gangbare doseerschema’s
en een groot aantal praktische tips bij het gebruik van insuline
zijn in één oogopslag terug te vinden.De inhoud van dit for mu -
larium is in overeenstemming met de NHG-Standaard Diabetes
mellitus type 2.
Naast de ‘technische’ kant van insulinebehandeling die in dit
boekje aan de orde komt, is educatie van de diabetespatiënt
een zeer wezenlijk onderdeel van de therapie. Educatie, afge-
stemd en aangepast aan de individuele patiënt met zijn specifieke
behoeften en mogelijkheden, is veel méér dan alleen kennis-
overdracht. Het gaat daarbij om het bijbrengen van inzichten
in diabetes en vaardigheden die daarbij nodig zijn, waardoor
de patiënt in staat is het voortouw te nemen in het ‘managen’
van zijn aandoening. Gedragsverandering staat hierbij cen-
traal, iets wat uiteindelijk vanuit de patiënt zelf moet komen
en hem of haar helpt bij het bereiken van de streefwaarden en
het voorkomen van complicaties.
10 HETINSULINEFORMULARIUM
De combinatie van het juiste gebruik en de inzet van insuline
én eenindividueel afgestemde educatie van de patiënt vormt
de meest succesvolle weg naar een goede diabetesbehandeling.
Wij spreken de hoop uit dat dit boekje voor iedereen die be trok-
ken is bij de zorg voor mensen met diabetes mellitus daaraan
mag bijdragen.
Martin Willink([email protected])
Klaas Hoogenberg ([email protected])
Doetinchem/Groningen, oktober2007
Diagnose- en streefwaarden en
behandelschema’s diabetes
mellitus
Diagnose-en streefwaarden diabetes mellitus
De diagnosen gestoorde glucose en diabetes mellitus worden
gesteld aan de hand van afwijkende glucosewaarden (mmol/l)
die worden afgezet tegen de algemeen gehanteerde referentie-
waarden voor de bloedglucose die zowel uit capillair volbloed
als uit veneus plasma kunnen worden afgeleid.Op basis van
twee metingen op afzonderlijke dagen mag de diagnose ge -
steld worden. Het HbA heeft geen waarde bij het stellen van de
1c
diagnose, maar alleen bij het monitoren van de bloedglucose -
verlagende therapie.
Tabel 1: Referentiewaarden normale glucose (mmol/l)
capillair volbloed veneus plasma
glucose nuchter < 5,6 < 6,1
glucose niet nuchter < 7,8 < 7,8
Tabel 2: Diagnosewaarden gestoorde glucose (mmol/l)
capillair volbloed veneus plasma
glucose nuchter > 5,6 - < 6,0 > 6,1 - < 6,9
Tabel 3: Diagnosewaarden diabetes mellitus (mmol/l)
capillair volbloed veneus plasma
glucose nuchter > 6,0 > 6,9
glucose niet nuchter > 11,0 > 11,0