Herkes İçin Evrim: Darwin'in Teorisi Hayata Bakış Açımızı Nasıl Değiştirir?

386 Pages·2011·7.434 MB·Turkish

by  David Sloan Wilson

DAVI D SLOAN WI L S O N
Herkes İçin Evrim
DARWIN'iN TEORİSİ
HAYATA BAKIŞ AÇIMIZI
NASIL DEĞİŞTİRİR?
metis bilim
DAVID SLOAN WILSON
Herkes için Evrim
David Sloan Wilson 1949'da Connecticut'ta doğdu. 1971'de Roc­
hester Üniversitesi' nden mezun olduktan sonra Michigan Üniversi­
tesinde doktora yaptı. 1980-88 yılları arasında Michigan Üniversi­
tesinde öğretim üyesi olarak çalıştı, ardından 1988'de New York'ta-
ki Binghamton Üniversitesi'nde biyoloji profesörü olarak ders ver­
meye başladı. 2001 yılında biyoloji profesörlüğünün yanı sıra antro­
poloji profesörü unvanı da aldı. Binghamton Üniversitesi'nde Evrim­
ci Araştırmalar (Evolutionary Studies, EvoS) adlı bir proje başlatarak
birçok farklı disiplini evrim teorisinin çatısı altında birleştiren organi­
zasyonlara ve çalışmalara önayak oldu. Doğal seçilimde bireyden zi­
yade grubu öne çıkaran bir yaklaşım benimseyerek biyoloji düşünü­
rü Elliott Sober ile birlikte “çok-seviyeii seçilim" teorisini ortaya attı.
Evrimle ilgili çok sayıda makale yayımlamış olan Wilson'in Darwin's
Cathedral: Evolution, Religion, and the Nature of Society (2002) ve
Unto Others: The Evolution and Psychology of Unselfish Behavior
(1998, Elliott Sober ile birlikte) adlı iki kitabının yanı sıra The Literary
Animal: Evolution and the Nature of Narrative (2005, Jonathan
Gottschall ile birlikte) adlı bir derlemesi bulunuyor.
Metis Yayınları
İpek Sokak 5, 34433 Beyoğlu, İstanbul
Tel: [phone] Faks: 212 2454519
e-posta: [email protected]
www.metiskitap.com
Herkes İçin Evrim
David Sloan Wilson
İngilizce Basımı:
Evolution for Everyone,
How Darwin's Theory Can Change
the Way We Think About Our Lives
Delacorte Press, Bantam Dell,
Random House Inc., 2007
© David Sloan Wilson, 2007
Türkçe Yayım Hakları © Metis Yayınları, 2008
Çeviri Eser © Gürol Koca, 2010
Birinci Basım: Nisan 2011
Yayıma Hazırlayan: Özde Duygu Gürkan
Kapak Tasarımı: Emine Bora
Dizgi ve Baskı Öncesi Hazırlık: Metis Yayıncılık Ltd.
Baskı ve Cilt: Yaylacık Matbaacılık Ltd.
Fatih Sanayi Sitesi No. 12/197-203
Topkapı, İstanbul Tel: [phone]
ISBN-13: 978-975-342-810-1
DAVID SLOAN WILSON
Herkes için Evrim
DARWIN'İN TEORİSİ
HAYATA BAKIŞ AÇIMIZI
NASIL DEĞİŞTİRİR?
Çeviren:
Gürol Koca
metis

İçindekiler
1 Gelecek Geçmişten Farklı Olabilir 9
2 Güverte Temizliği 19
3 Üçüncü Bir Düşünme Yolu 25
4 Kanıtla! 30
5 Ne Dilediğine Dikkat Et 37
6 Maymun Deliliği 45
7 Köpeğin Kıvrık Kuyruğu Nereden Geliyor? 51
8 Hayaletlerle Dans 60
9 Konserve Açacağının İşlevi Nedir?
Nereden Biliyorsun? 67
10 Çıraklık Sertifikanız 73
11 Evine Hoşgeldin Müsrif Oğlum 77
12 Uzmanlara Ders Vermek 84
13 Cinayet Şehri 92
14 Endişe Etmeyi Bırakıp Genetik Belirlenimciliği
Sevmeye Nasıl Başladım 102
15 Onların da Kişilikleri Var 109
16 Abraham Lincoln'ün Güzelliği 124
17 Komşunu Sev Mikrop 134
18 Baştan Sona Hepsi Grup 142
19 Bölünürsek Yok Oluruz 148
20 Kanatlı Zihinler 153
21 Eşitlikçi Maymun 161
22 İşbirliği Çizgisinin Karşısı 173
23 İlk Gülümseme 181
24 Hayati Sanatlar 189
25 Dr. Doolittle Haklıymış 201
26 Bir Ampul Yapmak İçin Kaç Mucit Gerekir? 209
27 Nasıl Çalıştığını Bilmiyorum! 222
28 Darvvin'in Katedrali 240
29 Orada Kimse Var mı? Yukarıda Kimse Var mı? 260
30 Ayn Rand: Koyu Dindar 273
31 Ulusların Toplumsal Zekâsı veya Kötü Uzaylılar
Gelmese de Olur 288
32 Bay Sinyal 301
33 iyinin ve Kötünün Ekolojisi 310
34 Yatak Altındaki Sivrisinekler 318
35 Amatör Biliminsanının Dönüşü 326
36 İyi Yolculuklar 348
Teşekkür 353
Notlar 355
Kaynakça 369
WEB Siteleri 380
Dizin 381

1
Gelecek Geçmişten Farklı Olabilir
BU KİTAP evrimle ilgili büyük iddialar içeriyor: evrimin bir gün her­
kes tarafından kabul edilecek hale geleceği; temel ilkelerinin kolay­
ca öğrenilebileceği; içerimlerini anladıktan sonra herkesin bu temel
ilkeleri öğrenmek isteyeceği; evrimle dinin, halihazırda insanın iki
zıt düşünce kutbunu oluşturan bu iki ezeli düşmanın ahenkle bir ara­
ya getirilebileceği iddialarını.
Bu iddiaların doğru olması mümkün mü? Evrim dünyanın gör­
düğü en tartışmalı teori değil mi? Bilimsel bir konu olduğuna göre
evrimi öğrenmek zor değil mi? İçerimleri tehlikesizse bütün bu kor­
ku ve titreme niye? Ezeli iki düşman olan evrimle din zıt kutupla­
rından kavgasız gürültüsüz nasıl çıkacaklar?
İyimser biri olabilirim ama naif değilim. İzninizle size kendimi ta­
nıtayım: Ben bir evrimciyim, yani çevremdeki dünyayı anlamak için
evrim ilkelerinden yararlanıyorum. Kendimi biyolojiyle alakalı ko­
nularla sınırlamış olsaydım, evrim biyologu olduğumu söyleyebilir­
dim, ama araştırma konularıma canlı hayatın tamamının yanı sıra in­
sanla ilgili her şey dahil. Sıfatsız bir evrimciyim dolayısıyla. Ben ve
evrimci meslektaşlarım hayatın kökeninden dine kadar enine boyu­
na canlıları inceliyoruz. Bu nedenle insanların evrimle ilgili ne dü­
şündüğü hakkında epey bir fikir sahibiyim ve durumun düşündüğü­
nüzden daha vahim olduğunu söyleyebilirim. Bu kitabın amaçladığı
hedeflere ulaşacağına güvenimin neden tam olduğunu açıklamadan
önce, bu durumun ne kadar vahim olduğunu izninizle size göstereyim.
10 HERKES İÇİN EVRİM
Çoğu insan halkın genelinin -özellikle de ABD'de- evrim teori­
sini kabulde gönülsüz davrandığını bilir. Harris Poll'un yaptığı son
araştırmalara göre, ABD'deki yetişkinlerin yüzde 54'ü insanlann baş­
ka türlerden gelişmediği inancında. 1994'te yapılan anket araştırma­
sından beri (ki o yıl bu oran yüzde 46 idi) bir artış söz konusu. Evri­
min reddi, diğer türlerin kökeniyle ilgili inançlara, fosil kayıtların
evrime kanıt oluşturmadığı düşüncesine ve evrimin "teoriden iba­
ret" olduğu nakaratına kadar uzanır.
Daha da kötüsü, evrim teorisini kabul edenlerin çoğu, bu teoriyi
çevrelerindeki dünyayı anlamak için kullanmıyorlar. Evrim teorisi­
nin, mevcut çevreyle veya insanın mevcut koşullarıyla ilgili olmadı­
ğını, dinozorlar, fosiller ve insanların maymunlardan evrimleşme­
siyle ilgili olduğunu düşünüyorlar. Yapılan anketler evrimi günlük
hayatlarıyla irtibatlandıran insanların oranını ölçmüyor, ama ölçsey-
di, çok düşük bir oran olurdu bu.
Biliminsanlanyla entelektüeller, dindarlarla halkın genelinin ev­
rim teorisi konusundaki cehaletine gülüp geçerler geçmesine de, on­
ların da pek farkı yoktur. Bu Fildişi Kulesi’ne Fildişi Takımadası de­
mek daha doğru olurdu. Bu Kuleler Takımı birbirinden yalıtılmış
yüzlerce konudan oluşur, bu konuların her biri de daha küçük konu­
lara ayrılır, neredeyse bitimsiz biçimde. İnsanlar mikroskopla değil
kaleydoskopla incelenir - psikoloji, antropoloji, iktisat, siyaset bili­
mi, sosyoloji, tarih, sanat, edebiyat, felsefe, toplumsal cinsiyet araş­
tırmaları, etnik araştırmalar. Her perspektifin kendi tarihi ve kendine
özgü varsayımları vardır. Birinin sapkınlık olarak gördüğü şey baş­
kasının olağan düşüncesidir. Evrim konusunda çoğu biliminsanı ve
entelektüel Darwin'in teorisini kabul ettiğini söyler, ama çoğu bu te­
orinin toplumsal olaylarla alakalı olduğunu kabul etmez veya üstün­
körü kabul etmekle birlikte onu mesleklerinde veya günlük hayatla­
rında kullanmaz. Pratikte akademi içinde evrim araştırmasını biyo­
lojiyle ve insan genetiği, fizik antropoloji ve psikolojinin özelleşmiş
dalları gibi insanı konu alan bölümlerle sınırlayan bir duvar vardır.
Bu duvarın dışında, evrimle ilgili tek bir ders bile almadan, diğer
derslerde de kısa değinmelerin haricinde evrime dair bir şey duyma­
dan doktora diploması almanız mümkündür. "Evrim biyoloğu" tabi­
ri kulağa tanıdık gelirken daha genel "evrimci" teriminin pek bir şey
ifade etmemesi bu yüzdendir.