Fransa'da İç Savaş ve Paris Komünü Üzerine Makaleler, Konuşmalar, Belgeler, Mektuplar

213 Pages·2005·5.688 MB·Turkish

by  Karl Marx

I<ARMLA RX
�
<(
i FRANS�DA
•
İC
, SAVAS
::V
)>
z
�
• •
o
)>
·Ö
(/)
)>
�
.,(J)
YAYlNLARI
ÜÇÜNCBÜA SKI
FRANSA'DAl ÇS AVAŞ1
VE
PARlKSO MÜNÜÜ ZERİNE
MARALELE,RKONUŞMALAR, BELGELEMRE,KTUPLAR
KARL MARX
ÇEVtREN
KENANSOMER
Karl Marx'ın
TheC iviWl a ri nF ranc(e8 171)
adlyıa pıtını
KenanSomer
Fransızcasından
(Lagu errcei vielnFe r anceE,di tioSnoscl ieaPsa,r 1is9 75)
[MakalKeolneurş,m aBlealrg,e Mleekrt,u plar:
Surl a commduenP ea riEsd,i tonisd uP rogrMeoss,k o1v9a7 1]
dilimçiezveiv redk ii tap
Frasna'dlaç S avaş
adiıl e
SolY ayınlan
tarıanfdan
Şuba2t0 05
(BirBiansc:kiH ı aziran- M1a9r7xE7,ng elLse,n iPna,ri Kso münü
Üzeriinçei ndİek-icin;B as:kE ıkim1 919)
tarihinde,
Ankar'adKau,b aMna tbaacılbıka'sttaı nldı.
ISB9N7 5-7399-91-4
IÇINDEKILER
7 Karl Marx'ın .Fransa (la lç &vaş'ına Giriş, Friedrich. Engels
FRANSADAIÇ SAVAŞ
22-94
Zl illuslararası � I>eınegi Genel Konseyinin Fransız­
Alınan Savaşı Uzerine Birinci Çağrısı
28 illuslararası Eınekçiler I>eınegi Genel Konseyinin Fransız­
Alınan Savaşı Üzerine Ikinci Çağrısı.
:E illuslararası Eınekçiler Dernegi Genel Konseyinin 1871'Frande -
sa'dal Saçvaş Üzerine Çağrısı
:E I
.tiJ II
fB m
� N
Ek1er
ro
ro I
92 II
El«J!R
PARlSKOMÜNÜÜZERlNE
MAKALElER,KONUŞMAIAR.BEW-EIER,MEKIUFIAR
95-166
!11 Karl Marx'ın Ulusal SavunmaHükümeti Üzerine Konuşması
m Fiiedrich Engels'in Paris'teki 1sMart Devrimi üzerine Konuş-
ması
Başyazarına, ..Marx
101 'liuıe3 ..
1.00 Fiiedrich Engels'in Paris �ünü Uzerine Konuşması
100 Karl Marx'ın Paris Komünü Uzerine Konuşması ..
107 Tolain'inil luslararası Emekçiler� Çıkan1ması Uze..
rine Genel Konsey Karan, Engels
1<E Fiiedrich Engels'in Paris �ü Üzerine Konuşması
110 Karl Marx'ınParis Komünü Uzerine Konuşması
112 Buıjuva Basııun Eııt:emasyOiıal ve Paris Komünü :KarşısıiKJaki
Karaça1malanna Karşı Karl Marx'ın Ya� Konuşmanın ÖLeti
114 Genel Konseyin 7lınes y azıkunıluna Bildirgesi, ..Marx
116 Genel Konseyin Londra'daki Standard Gazetesi Başyazanna
Mektubu, ..Marx
117 GenelKonseyin , Holyoake'ın BiMektubur Konusundaki Bildir­
gesi, Engels
119 Genel Konseyin Spectat.orve Examiner Gazeteleri Başyazarlan ­
na Mektubu, Engels
ıa> IJaibr News Başyazanna, ..Marx
1Zl Genel Konseyin Ho1;yoake ve Lucraft'm Mektuplan Konusunda­
ki BildirgEensgeil,s
124 Fransa' dIaç S avaÜşz eriÇnaeğ nv eİ ngiBlaiszı Ennıg,e ls
126 K.M arx'TıhneW orlGda zetMeushia birBiiyKrlo en uşmasının
Metni
129 Paris'Atmeekrii kEalnç iBsaiyW ashburKnaer şısKıanrdla
Marx
135 TimesB aşyazaEnnngae,l s
137 LaV erit eB aşyanzaaM,na rx
139 İşSçıin ıfının EStikyiansÜlazileği r iKnoen uşmEan,ge ls
140 Almanvyeaİ ngiltUelreu'srdlaear aEsmıe kçiDleerrn eğiD'un-in
rumÜuz erine KoMnaurşxm a,
141 EnternasyYoendaYilı ilMnıa ,rx
142 EnternasyoSnöazldBdeöe lküin meMlaerxrv ,eE ngels
144 18M ar1t8 7K1o mününYüınl dönümKüuntül amİaçkiY na pılan
MitinAgldıen Kaanr arMlaarrx,
145 KomüniPsatr tMia niefsto1s8u7 A2l manca BaÖsnsköızy,a
Marx veE ngels
146 ParKiosm ününYüınl dönümKüuntül amİaçki2 n1 Ma1r8t8 1
GünüL ondraD'üdzae nleSnleaMnvi tinBgaiş kanMıanraxv, e
Engels
148 ParKiosm ününYüınl dönDüomlüa yısEıngyellas,
150 ParKiosm ünün2ü1nY. ı ldönDüomlüa yıFsrıaynlsEaım ze kçile­
rine KutMleasmaEajn ıg,e ls
152 ParKiosm ününü2n3 Y.ı ldönDüomlüa yıFsrıaynlsİaış zçP ia rti­
siU lusKaoln seyEinngee,l s
153 Mektuplar
153 Marx'PtaaunLl a faureg'2a3M, a r1t8 71
155 Marx'Wtialnh eLlime bkne6cN hits'ae1n,8 71
156 Marx'Ltuadnw Kiugg elmann1'2Na i,s a1n8 71
157 Marx'Ltuadnw iKgu gelmann1'7Na i,s a1n8 71
158 Marx'LteaoFn r anke2l6N' ies,a 1n8 17
159 Marx'LteaoFn r ankveeEl u g!mVea rl,i1 n3M' aeyı1s8 71
160 Marx'Etdauna Srpde nsBeere sly1'2Hy aez,i r1a8n7 1
162 EngelsW'itlehneL lime bkne2c2hHt a'zei,r1 a8n7 1
162 Marx'Ftraine dBroilcthe 2'5Ay ğeu,s t1o8s7 1
163 EngelsE'ltieEsnne g el2s1'E ek,i m1 871
164 EngelsC'atreTlneo r zhaig'y14e-,1 5 Ocak 1872
164 EngelsF'rtieend ArdioclhSp ohr ge1'2y-eE1,y7 l ü1l8 74
165 Marx'Ftearnd inDaonmde lNai euwenhu2i2sŞ u'byae1t,8 81
166 EngelsA'utgeunsB teeb el2'9Ee k,i m18 84
167 AçkılayNıoctıl ar
199 AdlaDri zini
211 YazınvseaM li toloAjdilrkaD izini
KARL MARX'IN FRANSA VA IÇS AVAŞINAG lRlŞ2
FRlEDRlECNHG ELS
ENTERNASYONLA GeneKlo nseyiFnrianns' ad Ia çS avaş
üzeriçnaeğ nsıknıısnba,i s rü rede byiberan sik ıhsaıznıır la­
makv eb unbai gri reikşl emzeokr unkdaal dıBmu.n daönt ü­
rüb uradeant, e meklo nulüazre ridnudrem aktbaanş kbai r
şeyya pamam.
Dahab üyüokl abnu ç alışmaödnacneG ,e neKlo nseyin
Fransız-sAalvmaaüşnzı e rinddaehkkaiı soal aink çia ğrısını
veriyolrlukmIi.çn S avatşab,i rinoclimsaik skıeznıdnbi a şı­
'
na iyice anlaşıliakbiinçlcaiiğr r ıoylam agyöanbndu e­rmede
lunuldiuçğiuSn o.n rgae,n Mea rxt arafıynadzaınlb auin k i
çağrıtdıap,Ik çıS avadşe recesyianzdaenk,na nıtiılnkkıe z
olarLaoku iBsa napta'rı1n8B rumaie'irnd3ve erdvieğb iü yük
tarsieholl aylnairtıenal nilka,vm ez orunsloun uçladnanhıa,
buo layglöazrü müzöünnü ndoe.l ubpi ttyiağd iad ahyae ni
tamamlanadnıdğaaı ç ıkkçaav ranmassaığnlıa yşaanlş aısı
7
yeteneüğsitnüö nr neklgeörriü ldiüçğiüVn e.s ono lardaak
Almanyab'udgaü bni lbeu,o laylaMarrıxnt arafından önce­
denb ildirsiolneunç laknantal anmzaokr unodlad uğumuz
için.
Biriçnacğir ıönnıcne dheanb evre rdişğeiy iyna,n eiğ er
AlmanyaL'onuıinBs o naparktaer'sşaaı v unsmaav aFşrıa,n ­
sıhza lkıknaar şbıi fre tsiahv abşiıç imiynodzel aşbıar­sa,
ğımsızlıkd esnaivlaseşanıv 4a şlasrodnarAnal manyüaz eri­
neç öketnü ma cılaynennb ii yro ğunluyketnai dceann lana­
caklkaerhıa netgienriçne klgeöşrtüilğmime id?Di e magogla­
ra5k arşkıo vuşturmaylearriaınlnim aükz eraey,n kıe yfe
bağploıl yiösn etiilmyeia, s antıınp aatyınpkı o rkuynoçr um­
lambai çiimlie , olağanvüess toüs yayalavisısant ıg ne6ç tiği
Bismarecgke menallitğıinb dibara şkyai rmyiıd la hyaa şa­
madımkı ?
Alsace-LorirlahiankeıF'nriıannn saR'uysıy a'knoılnl arı­
naa tacavğebı u i lhakstoannr Aal manya'ynaRı uns,y a'nın
harabcaağ lanumşıaşğ dıu rumugneal ecyeağd ia,k ısbai r
soluakl mzaa manınsdoannr yae,n bii sra vaişç ivned, o ğru­
sunsuö ylemgeekr eki"rbsiıerr klsaarv abşiır,l eşLmaitşi n
veS laıvr kiakraınraşb ıis ra vaişç ins"i*l ahiaznomrau nda
kalacyaoğlıu ndkaekhia nheatr,hf air figneer çeklemşim?e di
Fransiılzl eriilnhianFk rıa,n saR'uysıy a'knoılni airtımnead i
mi?K üçüPkr usya'"nAıvnra,u' pnbıinr idnecvil eotlim"a dan
öncKeu,t sal-Rusayyaa'knlıansr eırnmaae l ışkanlbıuğ­ında
lunduhğiuz metledradheadn a a şağıhliızkm etsluenra cak
kadaarl çaBliasnm artcakmy, i rmyiıb lo yunçcaar,gı önz üne
girmieçki bno şuçnaa balammaıd?Vı e p rensibeürtiüinn t ti­
faka ntlaşmaldaarhıbani ırni gnücniüt ozo lugpi decekleri
bisra vatşe hdidDienmionk,sl 'eiknıl gıicbıhi e rg ünk afamı­
zınü zerisnadlel adnuırpd ugğöur ülmümyuo?rS onucunun
mutlabke lirsizlbiağşikhnaid çebnşi eryk ie sionl maybainr
savatşü,mA vrupao'nby eış -yimrimliy soinl aahdlaım ıknı ­
npg eçirmetseisnleei dme cbeikır r klsaarv aVş�ı�._ ğbeur
savahşe nüpza tlvaekr mi�sbarUB- un. nteke .d�Di.b.üyil�-�§:
*B kzB:u y apı3t4ı.sn a yfa-Esdı..
8
kerdie vletleengr üdçelnü sJüo nnüunsno nsao!n uk:iUıif�c-öunnuc e-
derig örmffieü tla-öXka,ali�n ll�"�";,�Şı��iai-!2-r�iii
sıdır.
··i S7u0l uslariaşrsçaiisy ıa sebtuip nairnlv aeyk a nu nu­
tulmuöşn gökraün ıtlyaennniıd Alemna ni şçilegnönziün
önünsee rmeşki,m hdeizr a manddaanhz ao runlu.
Bui kçiağinçidno ğroul aşne yF,ra ns'adlaç S aavşü ze­
rindçeakğiin ç idned oğrud2u8Mr a.y ıgsü nüK,o münüsno n
savaşçBıellalne vyialmlaeç7l an üzüesrtiüdnnüd şem,a n
güçleyreinniedk ü şüyvoeri kgüin sonr3a0,M ayıgsü nü
MarxG,e neKlo nskeayr şısPıanrdKiaos,m ününtüanr ihsel
anlamıbniırnkk aeçs kaimna,ö yleskianver ayvıeöş zleıl likle
buk onudyaa zılsmoındş e rezceen gyianz ıtnüımnü nedşei
boşuanraa nadcearke cdeodğerç ui zigçii nodret akyoan duğu
buç alışomkauyyıo rdu.
Fransa1'7 n8ı9n' dsaonn riakktii vseas diiy agsealli şmesi
sonuecluyl,ıi l dbaenrP ia rish'itçebd ierv ripmr,o lebtinerir ­
telibğüer ünmekpsaitzliank veÖrymlkiee z daif.e rsdoenn­
rao,n uk anpıa hasınaa lsaapnrt oılne tkaernydöaiz,i stem­
lerisyalhen egyier iyoBruid sut.e mPlaerrii,şs Ç itlaerraif ın­
dane rişibiumliuşn an odlegruencleguşökjr �_e�_l!_z_��lt_bu�a�
nıkh,a tktaan şbıiknr i tetlaiŞki yorAlmaark,dı ıs.a cJ:ıa�sp.ı�!
sid ek apitaı·ive.si t.ŞiÇ eiarlr eari mikdailriş itÖ11rğiti:la da�
kaldınlmaamsaıçnlıı yo·:fBluia şridnnıa .ı:ı yıf� p�);:!ça_ğı_j.s_e,
doğrussuönyul e-megk� rb�k"fr·�Ü�in ıı)iyqrı:J.AJ:In.c ahke nüz
·
nek adabre librisbrii zç imidleesr üir ülomlüuşr sa olsun iste­
ğikne nditseibk,a şıknuar utloup lumdsüazleb na kımından
bitre hliiçkeer iyBouri dsut.ei ğlies rüir einş çihleenrüs,zi ­
lahildıi lÖeyrl.e yisket idoalradbnau ıjuvalialgnkön r eivşi­,
çilesriilna hsızlandBıurnıdlamna söıityşüdçrıiü.lk ,ea rniın
pahaskıanzaa nıhlemrdıe şv rimsdoennri aş,ç ilyeerniinl gi­
siysloen uçlyaennabini s ra vaşpıamt lvaekr iyordu.
Bui lkke z1 848'bdöeyo lled Pua.r lamemnuthearl efetin
libebruaıjlu valkaenn,dp ia rtileergienmienn lgiüğviennic e
altıanlaa csaekç irme formuynaupnı lmaissıtneıd işköl­eri
lenldeürz enliyoHrülkaürmdekıta.er sşaıv aşırolhaanln-da
9
kag itgdiadheça o dk ayanmzaokr unkdaal dıkilçaignni tgi­
deb uıjuvvaezk iü çübku ıjuvazriandiinvk eac lu mhuriyetçi
katmanıüasrtıünnatl aünkı maglearne kiyAmoar bduuk .a t­
manıaanrnk asıdnadd ae vriimşcçii vlaerrdv ıeb ui şçiler
1830'bdaaşnl aybaurıjaukv alvaenh na ttcau mhuriyetçile­
cidnü şündükleçroikdn adhebanü yübki sri yabsaağlı msız­
lıkka zanmbuılşu nuyoHrülkaürmdveıet.m uhaleafreats ın­
dakbiu nalpıamt lvaekr iinşcçei sloekras,ka vaşlgainrniaş ­
tilNeerL .o uis-Phkiallidnpıepd, ee s eçirme forLmouu;i s­
Philipypeer'iiznnae f ekraiz aniaşnç ilaedrliann dırdıklan
gib"iT,o plumcsuamlh"u rikyuertu lTdoup.l umcsuamlh uri­
yettneean n laşıglemraeskıt iğkiinmishyeas,te it şaç iblielre
pekb ilmiyAomradş ui.m diiş çilseirlianhv laarnvd eıd evlet
içinbdiegür ç oluşturuyBournldaaörntd üır.cü u mhuriyetçi
buıjuvailkatri,d gaerçai nacyea klananlıtnı ntdoapkria ğın
dahsaa ğlbaimdr u rumgae ldisğeiznseier z meizla,km açlan
işçislielraih sızlaonlddıBuru.im şaş kö yylaep ı1Vdeır:i len
sözlkears tçeinğ nepnrdoil,e taeçrılkaeçşraa ğıliaşnsdiız,l er
uzabki irl seü rülmgeiyrei şviebi ödyil ieşcçei Hlaezri,r an
184a8y aklanmazsoırnlaaH8nü dkıü.m seaty ıücsat ügnü çler
toplamdaiykak eattm işBteişg. ü nlküakh ramabnicsraa ­
vaştsaonn riaş,ç ielzeirlB duin.u ünz erisnaev unmatsuıtz­
saklaarra sıRnodmaa,C umhuriyeytıiknıilnm haaszıınrıl a­
yani çs avaşlabruyd aannea ş bie nzgeörriü lmebiyiren ns an
kıyımgıinrai şPirlodlLe tkaernydöaiz,ç ıkarvleka enn döiz
istemlearyinby ilsreı noılfa rak buıjuvaziçnıikn­ karşısına
mac üretbiunlduen buurl unmbauzıj uvaözçai l,m ahdaan gi
çılgıynıcrat ıkcaıdlaıyrğü ak selebiillekkce egzğö isntie riyor­
du.G ened e1 87b1u ıjuvazkiusdiunrigna knalrışğııs ında
184h8e,n übziç ro cuoky ununbdaaşnkb aiş re dye ğildi.
Amac ezdaa k endibneik letmEeğdeprir .o letFarrayna­
sa'hyeınz üy önetebbiildreu creukm ddeağ ilbusıjeu,v daez i
artıky önetemiHyioçdr edğui.l se buıjuvazinin henüz çoğun­
luklkara lecğıi liomlddeu vğue ü çh anedapnacrıit9li be i r
dördünccuüm huripyaerttçbiii çimibnödleü ndbüuğd üö ­
nemdyeö netemiyİoşrtsdeeu r.ü veLnocuiiB so naparte'ın