Table Of ContentEspacdieoclsa pital
Haciuan ag eogracfrííat ica
· David Harvey
·BkRl·
·
652459
Diseñion teryic ourb ierta
RAG
Traducción:
CristPiinñaAa l dao
Reservatdoodsol so dse rechos.
Dea cueradl ood ispueesnte ola rt2.7 0
deCló digPoe naplo,d rásne cra stigcaodnop se nas
dem ultyap rivacdieól ni berqtuaide nes
reproduzscialnna p recepatuitvoar izoap cliaógni en,
ent odoo e np artuen,ao brlai teraarrtiías,ot c iicean tífica
fijaednca u alqutiiepdroe s oporte.
Títuolroi ginal:
SpaocC/ea sp iTtoawl.aa Cr rdisGt eiocgar!a phy
Publicoardiog inalpmoerEn dtie nburUgnhi verPsrietsyLs t,de n2 001
© DaviHda rve2y0,0 1
© EdicioAnkeaslS ,.A .2,0 07
parlae ngeusap añola
SectFoorr es1t a,
2876T0r eCsa ntos
Madri-dE spaña
Tel9.1:80 619 96
Fax9:1 80 440 28
www.akal.com
ISBN-1804:- 460-2064-5
ISBN-1937:8 -84-460-2064-6
Depósilteog aMl.:4 83-2007
ImpreesnoC ofáSs.,A .
Prefacio
.1
Nadiqeu ea spiarc ea mbinaure sfotrrmaa d ei nterperlme utnadryo d ep ensar
acerdceéa lp uedhea cleor bcaijroc unstdaen pcsriuoa psei lae c.cT iodóonhsa nd e
aprovelcamh aatrie apr rimian teledcelt au aqdlui es poCnaednua.n od ebtea mbién
intenctoamrb altoipsrr esupuleospstr oesj,u yil caipsor se dilecpcoiloíntqeiusce a s
enc ualquier momenetlpo e nrseasmtirdeiemnn otgdoeo nqs u ee n meelj odrel os
cassoeps uedceonn sidteorlaerr raenpcriaey s ieevnlpa e o,mr eramernetper esivos.
Los enisnacylousai qduoeíss, ic traol sol ardgeo aproximatdraemiaenñntotarse e,
cogemni isn tendteco asm bilaamrsa nerdaeps e nseanlr a d iscidpell iagn eao gra
fí(ah ashtaacm eu yp ocmoi h ogairn stitudceinotdnreaou l n ad iviseisópinea cliza
dad elc onocimiceanrtaoc terdíelss teicctaaoc ra démyi ccoa dvae zm enos
funcail,o) náern eaafsi n(etsac loemslo o s esutrubdainoyose s n)t lrage e nteg een
neraTalm.b iérne flele jcaanm bdieo lcaisr cunstdaepn rcoidausc dceic óonn oci
mientdoesn tdreoml u nddoe h abilnag leense as oasñ o.s
. '
Eli nicdielo aG uerFrraí yal oast aqquueess u frlialó i bertpaedn sdaem iae nto
manodse mlc acrthydsumroa lnatd eé caddea1 95f0o,m enteai dnosst igpaoldroa ss
inquietraenvteelsa csioobnlreoeess x cedseoelss taliennil saUm noi óSno viéhtiica,
cierqoune dulraadn étcead dea1 95y0c omiendzelo ads e 1 96r0e sultadriafí muy
citlr altoaesrs crdietM oasr cxo mvoe rdadmeartae prriiam paa rmao delnaurve os
conocimiyem notdoodsse a ccipóonl ítDiehc eac.h o, tcaocnml oa rammeunetset ra
elc asdoeO wen Latt(ivméoaerslcee a pít5u)el,noE stadUonsi deorspa e ligroso
manifecsutaalrq oupiienri ón d(issiiinmd peonrtqteua esr e b asaorn aoe ne lm ar
xismqou)en oe ncajase coenn emexolal cdetexi itgupidod lroa p olíetxitceare isor
tadouniEdsetnpaso el.í etsitcaadb oam inapdolara d octrdiecn oan tendceil óain n
fluenscoivai éytp iocrla aa nexioól nas upredsiiróendc ett ao dloosms o vimientos
5
\.
polítqiucpeor se filraise ernsadonac iaall iacs atpai tpaalrmiaes jtoaer caorn ómica
mentPee.ra om ediaddelo ads é cadde1a 9 06m uchtoesn cílaanqr uole o ssi stemas
dec onocimpireenvtaol efcriaecnatseeassbt arne pitaol saha omredanee t net ender
lonsu meroismopsu lrseovso luciylo anlsau rcihpoaosslr a d �scolon(iamz eación
nudion spiproaerdlp o esn sammiaernxtioqs utseae p) r oduecníb aune npaa rdtee
África, LAamtéiyArn siaic Aaa m. e diqduaee v oluciloaGn uaebrarV ai edten saem ,
fueex tenddoli aie dnedaeq uEes taUdnoisd noods e fenldalí iab eyrl taian dd epen
dencsiianq,ou t er abapjaarebasa t abulnen cueeriv mop eriqaulreie ssmpoa elld ara
sistceampai teasltiasdtoau nqiudete anvunsl en,e rhaabblríeea s uldtuardaoln otse
catastarcóofinctoesc idmeli aedsné tcoadsde a1 s93 y01 94.L0 olse vantaumrientos
banyol sa lsu chpaolsro dse recchiovsei plE esst aUdnoisd (olsao sse sidneMa atlos
colXm,M artLíunt hKeirny ge la taqfureo nctoanltl roPasa nteNreagsrq ausce u l
mincóo ne la sesidneEa sttoa ddeFo r eHda mpteonnC hicatgaom)b eixéing ían
serrieaesv aludaecplie onnseasm yid eeln tapo r ácptoilcíat ica.
Pareicmípao rtantaeM aarbpxoo rdrdo arsra zones inltape rriemseeanrnat,e s:
tendpeoqrru uén dao cttraidnne an igyrd aedsap reecnli oacsdí ar coufilcoisda elle s
mundaon glosajsóuns cpuiontdaaaít rar actcaeinxó tne ennqs uai elnuecsh aabcatni
vamepnotlreae m ancipeancc uiaólnqo utirleour g laasr e;g unpdaarv,aes rli al e ctu
rad eM arpxo daíyau dafua nrd ameunnttaae ro crrííadt eil casa o cieqduaaebd a rca
/\
raei nterplroecsto anrflais cotcoisqa ulceeu sl mineaner lio nnt ednrsaomp ao lítico
l
(ceracl aarn eov olcuuclitóyunp r oallí dteil coaasñ) oá sl gidde1o 9s6- 717 93.
Mi proptiroa bsaojbeors ett oesm faosr pmaór dteeel s fugeernzeopr oaerln tende1rJ.
estcáuse stqiuosene ev se riafp irción cdiepl iado ésc adde1a 9 7F0u. eú tiplos,ru \¡'·
\.
.
puesdteos,c uqbureein cr i erátmobsit toodsa bvríial lcaobfunae nrlz oars e scodled os
lea rudimcairóxni( lsoatb ard aeP auBla ryaP na uSlw eebzryi lelnEa sbtaa Udnoisd os
11"
yl ad eM aurDiocbeb E,.P. ThompsyRo any moWnidl lieanRm esi Unnoi dyoq )u e
enE urospema a ntefinrímaednsi vecrosrarsi deepn etnessa mmiaernxtioAls ptrai.n
ciphiaob qíuape r esattaern acli aró enc upedreae csitlóoonsg yrao lms i smtoi empo
desararp oalrldtaeilr ro t se xctloáss dieMc aorscx o nocimniueenvtaoodssa, p taa dos
lotsi emPproosn.lt oeoss crdieMt aorssx ee studiaron asmeap cleipatmeaenrn otne y
geneprearploo, s terisoecr omnesnitdece ardavarem ozán us n d ogmrae preosa ilvgoo,
anacróyrn eiaccoc ieornimaap roirot:ad netmeo s,pt orlraot r anqtuose,u isd etaesn ían
vidcau ansdeao d aptyaa bmapnl ipaabraaanb orcdiarrc unsntuaenvcaisa.s
Elá nguelsop ecdíemf iit croa bfaujseoi,e n m barugnto a,n itnou spuoarlq,eu rea
catsaiin n frecquuqeeun iteetn reasb aejnal btaar na dimcairóxnpi rsetsat aran atención
al acsu estgieoongersá( foui rcbaasn íesxtciecepantcs ou, a nto fehniósmteónroisc os)
comqou leo gse ógrcaofonss idetreaormraaínra x liuaan pn oas ifbulned ampeanrtao
sup ensamiEenún lttoie.mx ot relmtaor ,a dircaidóidncel a al geo(gqrunaeuf nífucaea
muyfu ertseeb) a saebnla o asn arqueisspteacsi,al lomdsee fn itnead leselis g XIXl, o
/. ..
�
6
cuanadnoa rquistacso mgPoee ótgKerrrao fopso ytE kliinRs eécel eursap ne nsado
reys actidveissttaacHsaa dymo usc.h eolse mteovnsa lieonse ostsar adiFcuieó,n .
poerj empmluoc,hm oá ss ensail balcseu estmieodnieosa mbiye lnaato arlgeasn i
zaciuórnb a(nsbaii ednem anecrraí tdielc oqa u)ee n g enehraablsí iade olm arxis
mo.P erloai nfleuncdieat alpeesn sadeosrteaesbs at rictcaimrecnutnoess cer ita
transfmoerdmióal,nai t nefl uednepc liaan eaudrobraensí csotmiPoca otsrG iecdk
deesn,u nc omuniteanrmiasrmceoa nud nooa p osilceiyvóa enc eptaal boql ueLe e
wiMsu mfoproder,j emplo, cloatn rsaiydeecdrtiaosbrtaió dpaei e>lca am bio tecno
lógbiacjoeo lc apitaPlairsdtmeemol o. v imideeln atg oeo grraafdíiaacf ailn adlee s
lad écadde1a 69 0s ed ediacr óe vitlaatl riazdairac niaórnq umiisetnatq,ru aleso s
geógrcaofofnsu erte simpatílaoms op voirm,i dedenli tigobasem ronasac,ci ióonn al
yl omso vimiernetvoosl uciaonntairiimopsee rsicarlidibesuí tnama nos d moá sd i
rectammeantteer ihailsitsóytbr aai scaoed nlo ae xperiyee nvciitala,baa asbn s trac
cionLeosgs.e ógrdaeef sottsie p (osm ee o curLraetnt iymK oerieBt uhc hanfaune)
romna rginya dmaoe sn,u tdroa tcaodmoposa rieanss ud, i sciLpolgsie nóag.r afos
radicianlteesn tnaoor bosnt,am natnet,ee nsettrra a di(chiaócnif ernedanou t nefa e
roozp osicpieórtnoa) m,b icéonme,on l ar evigsetoag rráafidciaAc ntapilo d(ef un
dadean1 698a)p untaalpaerllaaanl dotose xdteoM sa ryxE ngeLlesn,iL nu,x em
burLgu,k ayca su tosriemsi lares.
(L opsr imearrotsí cruelcoosge,in ld aoPs a rSteeg unddeea s rteac opiltaoción,
d�se llpousb liceanAd noptsoi ed,f ormarond eep saeers tfeu ceorlzoe cNtois veo .
habeísac rmiutcohs oo blrgaee ogrdaelf aaí cau muldaecc iaópnil tapa rlo,d ucción
dee spayce ildo e sargreoolglrodá efisciodg eusaudlne pa e rspemcatrixviAasu tna.
quMea rpxr omedteidói cavro luumnde eEn lc paitala afolr macdieóElns tayda ol
mercamduon dinaocl o,m plseupt róo yePcotcroo .n sigmueid einstpaeue sfee ctuar
I�
una leccotmuprrae dnest iovdsaou sts e xptaorsva eq ru péo drhíaabd eirc shoob re
esttoesm sahisu biveirvapi adroca o mplseuat ragru meHnatydo o.fs o rmdaees f ec
tuadri clheac tUunraea s.t raatM aarr cxo meol« pensmaadgoirs cturyaaalfis»r
maciolnleesavt aondt or anecli em primdáelt avu err daabds olLuast eag.u nqduae,
prefieestr roa,st uadsre claraccoimosonu egse retnecnitaaesti idveaaapssr oxima
daqsu hea qyu ceo nsoelniu dnta irpd oea rgumetnetóorm iácsco o ngruqeunet e
respeelet sep ídriiatlué ycn toli acssou tivleerzbadasel s euesss tudniootysac ,sa r
taesn g ramne diidnaé diItnotse.r predteeá sntsdeeo gluon mdood od,e scuebnr í
Maruxn baa sfeé rptairtlao duan ag amdae e stupdoisost er(iaolrgeudsnel o oss
cualaepsa reecnee sntv eo lumyep na)rl ai bcroomsTo h Lei mittoCs ap it(a918l2 ),
TheC onditoi/Po ons tmoitd(ye91 rn89y)E psacdieoe psse ra(n2z0a0> 0) 1•
1 DH.a rveLyo,sl ímidteeclsa pitalyi lsatm eoo rmíaar xisMtéax,i cDoF ,F CE,1 990L;a c ondición
del ap osmoderniBduaedn,oA si reAsm,o rror1t9u9,6E ;s pacdieoe ss peraMnazdar,i Adk,a l2,0 03.
7
��Peealrp or enddiemzléa tjoedd eMo a raxb rtiaóm btioédnto i pdoes endpaasr a
el trabianjtoe lyee clct oumaeln tpaorliíeotn ci uceos ttiaodnni evse crosmalosan a
turaploelzíat icdaembeantdtieeld oacs o nocimgieeongtroáslf aicscu oess,t iones
medioambileanestv aolleusce,ic oonneósmy ip coalsí tyil cara esl,ag ceinóener nal
treelc onocimientoyl atg eeoosrgoírcaáyi fp aiolcl oí Stuircgtaio.ód u oná mbidteo
trabqaujaeoy udaeó n tenedlue srqo u eelp odpeorl íhtaicceol odcseo nocimien
togse ográ(fiincdoesp endideenc tóemsmoede enfitnea Ens)ti.on dicaadbeaml áas
necesiimdpaedr diedo esfian uinrga e ogrcarfíít(aiyu c ntaae oría urbcaana crítica)
padze « decons(tprouursi alrraj» e ragcat udaeql u)mé o dcoi erctoonso cimientos,
aparent«enmeeunttreoa « lneast»u,ro ai lnecsl«»uo sbov ipoosd»íc,ao nn stdiet uir
hechuoni nstrupmaercnaot nos eerlpv oadrpe orl ítLioascr ot.í ciunlcolsue ind os
laP rimPearratt rea dtea ne csuteas tHiaóysn u.f icientpeasr cpirraeulueenbsia dsa s
ene svtoel umceonmp oa reas tabulnecaco enre xmiáóqsn u mee ramevnetreo símil,
aunqhuaes etlma o menntoso e h ad aduon par esenstiasctieómnysá attiicsaf acto
ridael aid eCao.n siedsetraoors t íccuolmeooss t updrieopsa radteuo nrp iroosy ec
tom ása mplmieor,e ceddeuo nrca o nsidemráaspc rioófnu snodbalr,aie n fluencia
del ocso nocimgieeongtroásef nli apc eorsp etudaelc aiesós nt rucptoulríatysi cas
económdiepc oads,e erynl at ransformmeadciialónalntsu e c hdaeoslr dpeonl íti
.'. \
coy e conóm'(i co:
Duranltotesr eianñtoqasu el leevsoc ribsioebnerdseot t oesm haest enildao
buesnuae dretc eo labcoormnaú rl tiepslteusd yia ocstoisvq iusheta aansr riesgado
muchpoa rdae sarrpoulnltdaoevrs i satlat ernaal tahisav boist euvaalseisto ences
nocrá-tciecracsaa l naaa pso lodgecílaa p itaqluideso mmoi-nlaagn e ogryal faísa
cienscoicaisma álsee nsg eneTreanlgu.on dae udian mecnostnao deosst paesr so
nasse,n cilldaemmeanstnieua mdeor posaarmsae ncion(aerslpqaeusree ol lsaesp an
quiésnoensP) e.rl oam uerptree madteua rlag uqiuedenu ramnutceh toi emfpuoe
unc amarJaidBmal ,a muetl ,l eavd ae diecsaltrie b ars oum emorUinaod. e s ulsi
brodser ecipeunbtlei cEagichiEtóu nr,o tcirecHn istoersi avnuasnl ,i eejnetmep lo
detli pdoeo brcar ítsiaclau dqaubtele en egnom entDee.s efoe rvienqtuelema e nte
nueva generaclioórsne sacpoqrluodbevor esic lhpleoa tne nteemnle aon btreda e
Jima scío moe,s peernol ,am íap,a ra enucnef nudeedgreog eogrcarfíítqaiu cea
mantesnugl al ahmaas ctoan sturnuasi orc iemdáasjd u sta, equitativa, ecológica
mentsea nyaa b ieqruteaq ulea hemos experimentado hasta ahora.
DaviHda rvey
NuevYao rakb,r die2l 0 10
8
Fuentes
Elc apí1t0us lepo r esepnrtióme enre olc ongrseosbcori eu damdoedsed leSo i n
gapeunra brdie1l 99 9y f upeu blipcoalrdaA o u torpiadraladaR emodelUarc ión
bandaeS ingaepnfou rrm dae a ctMaosd,eC li tiUersb:Ba ensP tra ctiin2 c00e0hs;
versrieóvni spaudbal,ia cqaudsíaep, r eseennet lcó o ngr«eEshloo mbyrl eac iu
dadh:a cuinad esarmráohslu lmoa yns oo stenible»e,nN áoprogelanens sie zpa do
tiemdber2 0e0 E0l.c apí1tu1sle po r esepnrtióm eraemnee lcn otneg r«eCsioe ncia:
Socieanle elMs i lenpiaot»r ocpionlraaU d noi versidaddeH oBnaKgpo tniegsr t a
jundie2o 0 0l0a;v ersrieóvni spaudbal,ia cqaudsíaep, r eseennet lvó i gésniomvoe
noC ongrGeesoog ráIfnitceor nadceSi eoúenlnaa lg osdte2o 0 0E0l.c apí1tu8sl <o
preppaarreóalc ongrseosblorog e l oybl aoll o cal oregnla aTna itMzeoa ddeodr <n
Londernef se brdee2r 00o 1.
Lafsu endtele osds e mácsa pítsuollnoa sssi guientes:
Capít1uE:ln ot repvuibsltiaec naN deawL etR/ evi6e( wj uliod-ea2 g000o).s to
Capít2u:Tl rnoas actoi/to hInens s toi/Bt ruitteGi esohpg hrsea,1r 794.
Capít3u:El coon ocmG ieorgahpy1,79 4.
Capít4u:Cl oom parUartbiRavenes ea1r79c8h.,
Capít5u:Al nopt oied,1 893.
Capít6u:Tl hoPe r eos/osniaGle opghrea1r,89 4.
Capít6u:Nl eowP erspeQcutairrvlte1yes99, 2.
Capít8u:Tl heo BaltBiomoNoker:weV i wes Uornb Hains t1o99r2.y ,
Capít9u:S looc Tiexatl1, 99 5.
Capít1u2Al:no pt oied,1 795.
9
Capít1ul3oA: n tipo1d9e7,6 .
Capít1u4lA:on tipo1d9e8,1 .
Capít1u5lS:oo ciaRle latiaonndSs p atSitarlu ctuerdeist,pa odro Derek Gregory
yJ ohUnr r1y9,8 5.
Capít1u6lG:oe ogra/Aisnknaa le1r,9 89.
Capít1u7lS:oo ciaRleig sittse r,1 998.
Lasr eefrencsieha asni nclueinld aob iblriaíofagP.o rl od emálso,as r tículos
reimpraepsaorse scienn caemnbt ioodslo osas s pecstuosst anciales.
10
PRÓLOGO