Ekonomik, Toplumsal, Siyasal Analiz Dergisi 2013/II Sayısı

128 Pages·2013·1.62 MB·Turkish

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ
EKONOMİK, TOPLUMSAL VE
SİYASAL ANALİZ DERGİSİ
İMTİYAZ SAHİBİ : Prof. Dr. Kemal KÖYMEN
GENEL YAYIN YÖNETMENİ : Prof. Dr. Nazif GÜRDOĞAN
EDİTÖR : Yrd. Doç. Dr. Serkan ÇİÇEK
YAYIN KURULU : Prof. Dr. Nazif GÜRDOĞAN
Prof. Dr. Dinç ALADA
Prof. Dr. Süleyman Seyfi ÖĞÜN
Prof. Dr. Sadettin ÖZEN
Prof. Dr. Ergül HAN
YAYIN KURULU SEKRETERİ : Canan AYAR
DANIŞMA VE HAKEM KURULU : Prof. Dr. Mehmet TANYAŞ
(Maltepe Üniversitesi)
Prof. Dr. Melek Akgün
(Maltepe Üniversitesi)
Prof. Dr. İzzettin ÖNDER
(İstanbul Üniversitesi, Emekli)
Prof. Dr. Mehmet TÜRKAY
(Marmara Üniversitesi)
Prof. Dr. Cem SOMEL
(Abant İzzet Baysal Üniversitesi)
Prof. Dr. Alkan SOYAK
(Marmara Üniversitesi)
Prof. Dr. Erinç YELDAN
(Yaşar Üniversitesi)
Prof. Dr. Oral ERDOĞAN
(Bilgi Üniversitesi)
Prof. Dr. Cavide UYARGİL
(İstanbul Üniversitesi)
Prof. Dr. Oya ERDİL
(Gebze İleri Teknoloji Enstitüsü)
Prof. Dr. Esin Can MUTLU
(Yıldız Teknik Üniversitesi)
Prof. Dr. Zeyyat SABUNCUOĞLU
(Uludağ Üniversitesi)
Prof. Dr. Ercan EREN
(Yıldız Teknik Üniversitesi)
Prof. Dr. Birsen ÖRS
(İstanbul Üniversitesi)
Prof. Dr. Cemil OKTAY
(Yeditepe Üniversitesi)
Prof. Dr. Ali Yaşar SARIBAY
(Uludağ Üniversitesi)
Prof. Dr. Mustafa DİLBER
(Fatih Üniversitesi)
Prof. Dr. Bülent DURMUŞOĞLU
(İstanbul Teknik Üniversitesi)
Doç. Dr. Hilal AKGÜL
(Bilgi Üniversitesi)
Doç. Dr. Namık Sinan TURAN
(İstanbul Üniversitesi)
Doç. Dr. Cumhur MUMCU
(Maltepe Üniversitesi)
Doç. Dr. Sinan ALÇIN
(Kültür Üniversitesi)
BASKI ve TASARIM : Hayalist Reklam
hayalist.com.tr
YAZIŞMA ADRESİ : Maltepe Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Marmara Eğitim Köyü 34857
Maltepe/İstanbul
E-MAIL : [email protected]
ISSN : 1303-0496
MALTEPE ÜNİVERSİTESİ
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ
EKONOMİK, TOPLUMSAL ve
SİYASAL ANALİZ DERGİSİ
• Maltepe Üniveristesi – İİBF Ekonomik, Toplumsal ve Siyasal Analiz
Dergisi, Maltepe Üniversitesi’nce yılda iki kez yayımlanan hakemli
bir dergidir.
• Dergimizde tüm sosyal bilim dallarında makaleler
yayımlanmaktadır.
• Dergide yayımlanmak üzere gönderilen yazılar, belirtilen kurallara
uygun olarak hazırlanmalıdır.
• Dergide yayımlanan makalelerde görüşler yazarlara ait olup,
dergimizi bağlamaz.
• Dergimizde yer alan makalelerden kaynak gösterilerek aktarma ve
alıntı yapılabilir.

İÇİNDEKİLER
Medeniyetin ortak paydasında insan olmak:
Yeni bir bilimsel algı çerçevesi ............................................9
Niyazi KARASAR
Financial crises and Turkish banking sector ...................41
Gonca ATICI
Türkiye’de kentleşme ve kentleşme politikaları ............53
Ahmet Mithat KİZİROĞLU
Entelektüel sermaye ve örgütlerin
performansı üzerine etkisi ..................................................79
Özlem YANAR
Sağlık turizmi ve termal turizmi açısından
sağlıklı yaşam köyü’nün incelenmesi ..............................97
Hamit VANLI ve Burak KÜÇÜK
Bir ideal toplum bileşeni olarak
İslam’ın temel ekonomik ilkeleri ....................................107
Ayşegül SİLİ ve Suna AKTEN ÇÜRÜK

2013/2
Medeniyetin
ortak paydasında insan olmak:
Yeni bir bilimsel algı çerçevesi
Niyazi KARASAR
Maltepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü
[email protected]
Giriş
“Nasıl bir insan” sorusu, insanlık tarihi kadar eskidir; verilen cevaplar
ise öznel ve muhteliftir. Herkes, kendi “beğenisine” uygun insan tipi arayışı
içindedir. Bu durum, bir arada yaşamak isteyenlerin “ortak algı” oluşturma-
da dikkate almak zorunda oldukları bir olgudur.
Geleneksel toplumlarda hayat nispeten durağandı; algılanan problemler
ve çözümleri de yereldi; hemen her şey yakın çevrenin gelenek ve görenek-
leri içinde çözülebiliyordu; yeni nesillerin bunları “emsal” alması yeterliydi.
Problem ve çözümlerdeki yerellik, kaçınılmaz olarak, farklı insan tiplerine
yol açsa da, bu durum günlük hayatta fazla rahatsızlık yaratmıyordu.
Ulaşım ve haberleşmenin baş döndürücü bir hızla ilerlediği; insanlar ara-
sı etkileşimin çoğalıp yoğunlaştığı; yerel, bölgesel, ulusal ve uluslar arası
birlikteliklerin yaygınlaştığı; kalabalıklar halinde birlikte yaşama sözleşme-
lerinin adeta zorunluluk olduğu bir dünyada “nasıl bir insan” sorusuna ve-
rilebilecek cevap da karmaşıklaşmıştır. Ortak ölçütlü algı ve uygulamalara
ihtiyaç duyulmaya başlanmıştır.
Bu bağlamda, bütün insanlığın birikimli ürünü olarak, tarihten süzü-
lüp gelen ve insanlığı barış ve refah içinde birlikte yaşatmayı hedefl eyen
9
Ekonomik, Toplumsal ve Siyasal Analiz Dergisi
bir “medeniyet” algısı ve bunun gerektirdiği bir insan tipinden söz etmek-
te yarar vardır. Böylesi bir insan olmanın en ayırıcı özelliği, galiba, hayatı
bir bütün halinde kuşatan “algısal irade kaynakları” üzerine inşa edilmiş
bütüncül bir bilimsel algı çerçevesine sahip olmaktır. Bu yeterliklere sahip
olmaya, adeta “kurucu ortak” anlamında, “medeniyetin ortak paydasında
insan olmak” da denilebilir.
Ne var ki, özellikle kendini nesnel dünya ile sınırlı hisseden “pozitivist
felsefe” üzerinden yapılan eleştirilerle gündeme taşınan bilimsel ve dini
olgu, bulgu, kabul ve telkinlere rağmen, henüz bu yönde bütüncül bir algı
çerçevesi geliştirilip hayata yansıtılabilmiş değildir. Doğuştan “problem
çözme” yeterliğine sahip olan insanın arzu edilen bu yetkinliğe nasıl ulaş-
tırılacağı ve bunda eğitim sisteminin muhtemel rolünün ne olacağı önemle
tartışılması gereken konulardır. Burada böyle bir varsayımla hareket edile-
rek, çözümün muhtemel ipuçları olabileceği umulan düşünme gıdaları üre-
tilmeye çalışılmıştır.1
Algısal İrade Kaynakları
Nesnel ve öznel yönleriyle bir bütün olan ve belki en ayırıcı özelliği prob-
lem çözmek olan insan, kendi karar süreçlerinde, farklı algısal irade kaynak-
larından yararlanmaktadır. Yazar, bunlara “medeniyetin ortak paydasının
algısal irade kaynakları” demeyi uygun bulmuştur.
Bu bağlamda, herkesin farklı ölçülerde başvurduğu dört algısal irade
kaynağından (Şekil 1) söz edilebilir.2 Bunlar:
1. İlahi irade algısı
2. Toplumsal irade algısı
3. Bireysel irade algısı ve
4. Bilimsel irade algısıdır.
Herkes, kendi karar süreçlerinde, içinde bulunduğu ortam ile sahip oldu-
1 Bu makalede dile getirilenler, öz’de yeni bir algı çerçevesini ifade etmektedir. Diğer ayrıntılar
ise bilim dünyasının yabancısı olmadığı “genel geçer” kabuller ya da olgulardır. Bu nedenlerle,
fazla bir kaynak gösterme zorunluluğu hissedilmemiştir.
2 Niyazi Karasar, “Medeniyetin Ortak Paydasında Öğretmen Olmak,” Maltepe Üniversitesi
Eğitim Fakültesi’nde 24 Kasım 2011’de düzenlenen Öğretmenler Gününde yapılan konuşma. Bu
algı çerçevesinin kamuya yansıması ilk defa bu konuşma ile olmuştur.
10