Demokrasi, Hukuk Devleti ve Sivil Toplum

149 Pages·2022·1.291 MB·Turkish

by  Ali Demir

DEMOKRASİ
HUKUK DEVLETİ
VE
SİVİL TOPLUM

ALİ DEMİR

1
Eser Adı: DEMOKRASİ, HUKUK DEVLETİ

VE SİVİL TOPLUM
Ali DEMİR

ISBN: 978-605-4915-33-0
Yayıncı Sertifika No: 61978
Kalan Basım Yayın Dağıtım (Kalan Yayınları)
Bahçelievler Mh. Yıldırım Sok. Demirdağ Apt. No:19. Batman
[email protected]

Baskı Tarihi: 2022, Ankara.

Baskı: Boyut Tanıtım Matbaacılık Basım Yayın San. ve Tic. Ltd.
Şti /Ankara
Sertifika No: 49840
Bu eserin bütün hakları saklıdır. Yayınevinden izin alınmadan kıs-
men veya tamamen alıntı yapılamaz, hiçbir şekilde kopya edile-
mez, çoğaltılamaz ve yayımlanamaz.

2
DEMOKRASİ
HUKUK DEVLETİ
VE
SİVİL TOPLUM

ALİ DEMİR

3
4
Ali Demir, sosyal hizmet, siyaset bilimi ve kamu yönetimi
bölümlerini Zürich Üniversitesi’nde bitirmiştir. Doktora te-
zini sosyoloji teorilerinden yola çıkarak siyaset felsefesinde
tamamlamıştır. Tezin adı: Original: Von Muhammad zu Ata-
türk: Eine Analyse des türkischen Pfades in die Moderne an-
hand der Theorie des kommunikativen Handelns von Jürgen
Habermas [Moderne-Hz. Muhammed’den Atatürk’e: Jürgen
Habermas'ın İletişimsel Eylem Teorisine Dayanarak Türk
Yolunun Moderniteye Gelişiminin Analizi]
Halen, Avrasya Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yöne-
timi bölümünde Doktor Öğretim Üyesi olarak çalışmakta ve
ders vermektedir.

5
6
İÇİNDEKİLER

1. KİMİ TEMEL KAVRAMLAR, TESPİTLER VE
BELİRLEMELER…………………………………... 9
2. OSMANLI İMPARATORLUĞU ............................ 23
3. DEMOKRASİ, HUKUK DEVLETİ VE KAMUSAL
ALAN ....................................................................... 38
4. POLİTİKA VE SİYASET ........................................ 53
5. İMAMOĞLU RÜZGÂRI ......................................... 57
6. TÜRKİYE’DE PARTİ SİSTEMİ, DEMOKRASİ VE
HUKUK DEVLETİ ................................................. 63
7. KANUN, KURAL VE İSTİSNA .............................. 77
8. SANAT, BİLİM VE SİYASET................................. 85
9. TEHLİKE, RİSK, İLAHİ GÜÇ, İDEOLOJİ VE
PARA ...................................................................... 97
10. AHMET ŞIK’IN HDP’DEN İSTİFASI, KÜRT
AVUKATLAR VE DEMOKRAT YAZARLAR .. 119
11. AYASOFYA İLETİŞİMİ ...................................... 128
12. BİR ASIR SONRA SYKES-PİCOT ANLAŞMASI
VE ÖZGÜRLÜK KARARI…………………....…135

7
8
1. KİMİ TEMEL KAVRAMLAR, TESPİTLER VE
BELİRLEMELER
1.1. Siyaset
Günlük dilde farklı anlamlarda kullanılan siyaset keli-
mesi Arapça’dan Türkçe’ye geçmiştir. Siyaset kavramı siyasa
SWS veya sâsa kökünden gelir ve yönetmek, yönlendirmek,
eğitmek ve yetiştirmek gibi anlamları vardır. Siyaseti bir yan-
dan ve öncelikle bu kültürel arka planla atları tımar eden, ye-
tiştiren, eğiten ve bakımıyla ilgilenen kişi olan seyisle ve öte
yandan da daha soyut düzlemde şehir ve insan yönetim sana-
tıyla ilişkilendirmek mümkündür. Siyasetin bu ikinci anlamı
daha çok politika kavramıyla ilişkilidir. Politika kavramı ise
Antik Yunandaki şehir devletlerinde geliştirilmiştir. Politika,
burada kamusal alan olarak tesis edilmiş, kurgulanmış özgür-
lük ve eşitliğin olduğu polis kavramına dayanmıştır. Polis bu-
rada şehir devletleri, ve polites ise polis içerisinde yaşayan
yurttaşlar anlamına geliyor. Bunların birlikteliği ile oluşan
devlet yapısı, siyasal rejim ve anayasal sistem ise politeia kav-
ramına denk düşer. Politica bu anlamıyla hem yurttaşların hak
ve özgürlüklerini ve hem de devletin egemenlik anlayışını bir-
biriyle ilişkilendiren sanattır. Bu tarihsel arka plandan yola çı-
karak şu tespiti yapmak mümkündür: Antik Yunanda bu ol-
guları, eylemleri, kurumları ve beklentileri birbiriyle ilişkilen-
direrek, kurgulayarak dillendiren birden fazla kavram vardır.
Politica, Türkçe’deki politika şehir devleti olan polisin, bu-
günkü anlamıyla devletin anayasa gibi önceden belirlenmiş
bir ilke çerçevesinde yönetim sanatıdır.
Günümüz Türkçesinde siyaset ve politika gibi iki kav-
ram bulunmaktadır. Siyaset, uzun erimli bireyin, toplumun ve
devletin çıkarlarını savunmak anlamına gelirken, politika
9