Table Of ContentMARGOT SCHOLTE, ARD SPRINKHUIZEN, MARTIN ZUITHOF
D De generalist
e
g
e
n
e
r
a
l
i
s
t
De sociale professional aan de basis
www.bsl.nl
isbn 978 90 313 9982 6
nur 741
De generalist
De generalist
De sociale professional aan de basis
Portretten en conceptuele verkenningen
Margot Scholte
Ard Sprinkhuizen
Martin Zuithof
Houten 2012
(cid:2)2012BohnStafleuvanLoghum,onderdeelvanSpringerMedia
Allerechtenvoorbehouden.Nietsuitdezeuitgavemagwordenverveelvoudigd,opgeslagen
ineengeautomatiseerdgegevensbestand,ofopenbaargemaakt,inenigevormofopenige
wijze,hetzijelektronisch,mechanisch,doorfotokopiee¨nofopnamen,hetzijopenigeandere
manier,zondervoorafgaandeschriftelijketoestemmingvandeuitgever.
Voorzoverhetmakenvankopiee¨nuitdezeuitgaveistoegestaanopgrondvanartikel16b
AuteurswetjohetBesluitvan20juni1974,Stb.351,zoalsgewijzigdbijhetBesluitvan23
augustus1985,Stb.471enartikel17Auteurswet,dientmendedaarvoorwettelijkverschul-
digdevergoedingentevoldoenaandeStichtingReprorecht(Postbus3060,2130KB
Hoofddorp).Voorhetovernemenvan(een)gedeelte(n)uitdezeuitgaveinbloemlezingen,
readersenanderecompilatiewerken(artikel16Auteurswet)dientmenzichtotdeuitgeverte
wenden.
Samensteller(s)enuitgeverzijnzichvolledigbewustvanhuntaakeenbetrouwbareuitgave
teverzorgen.Nietteminkunnenzijgeenaansprakelijkheidaanvaardenvoordrukfoutenen
andereonjuisthedendieeventueelindezeuitgavevoorkomen.
ISBN9789031399826
NUR741
Ontwerpomslag:StudioBassa,Culemborg
Ontwerpbinnenwerk:StudioBassa,Culemborg
Automatischeopmaak:PrePressMediaGroep,Zeist
Fotografie:ClaudiaKamergorodski
Redactieentekstportretten:MartinZuithof
Dezepublicatieismedetotstandgekomenmetfinancieringvan
hetJ.W.Rengelinkfonds
Dezepublicatieverschijntinhetkadervanhetprogramma
SociaalWerkindeWijk(www.sociaalwerkindewijk.nl)
Sociaal Werk
in de Wijk
Eerstedruk2012
BohnStafleuvanLoghum
HetSpoor2
Postbus246
3990GAHouten
www.bsl.nl
Inhoud
Voorwoord 11
De nieuwe professional 11
deel 1 algemene hoofdstukken
1 Inleiding: De generalist in de steigers 15
1.1 De generalist: van alle markten thuis 16
1.2 Sociaal werk in de wijk: programmaen speer-
punten 17
1.3 De generalist in negentien portretten 17
1.4 Verkenning, portretten, reflectiesen
handreiking 18
2 Sociaal werk: de maatschappelijkeopdracht
verschuift 20
2.1 Een noodzakelijkekoerswijziging 20
2.2 Een veranderendecontext,andere vragen en
andereori¨entatie 24
2.3 De veranderende praktijk 27
3 Passende professionaliteit: degeneralistals
nieuwrolmodel 32
3.1 Generalisten en specialisten: eenconceptueel
model 34
3.2 Vakmanschap 42
4 Ee´n voorallen, allen voore´e´n:samenwerking
en socialeteams 44
4.1 Een model voor goedesamenwerking 44
4.2 Samenwerken in depraktijk 46
4.3 De generalist als e´e´nprofessional ofalsteam 49
4.4 Samenwerken in dewijken op andereniveaus 51
6 Degeneralist
5 De generalist in de praktijk 55
5.1 De generalist in negentien portretten 55
5.2 Karakteristieken 57
deel 2 portretten en intermezzo’s
6 GezinscoachSaleha el Haddioui:
‘‘Ik kan ook dingenvan je leren’’ 63
6.1 Vertrouwen winnen 64
6.2 Generalist enspecialist 65
6.3 Competenties 67
6.4 Randvoorwaarden enprofessioneel netwerk 68
7 Maatschappelijk werkerMarcel Bakker:
‘‘Ik heb vrijheid nodig’’ 71
7.1 Generalist 73
7.2 Plattelandssetting 74
7.3 Kwaliteiten generalist 75
7.4 Goede samenwerking enrandvoorwaarden 77
8 Maatschappelijk werker Hester Bats:
‘‘Eris veel weerstand tegenoutreachend
werken’’ 80
8.1 Outreachend werken 82
8.2 Wijkmaatschappelijkwerk 83
8.3 Generalistisch 84
8.4 Nieuwe stappen 85
9 Esther vanderLinden:
‘‘Ik wil helpen hun krachtte vinden’’ 88
9.1 Talentgestuurd 90
9.2 Vraaggestuurd 91
9.3 Dilemma’s 94
10 Intermezzo -Watwerkt echt?Evidence based
in de praktijk 96
11 Wijkcoach Chris Roos:
‘‘Ik weet het ook allemaal niet’’ 99
11.1 Voorbeeld-sociaalwerker 100
11.2 De generalist 101
11.3 Bescheiden 103
Inhoud 7
11.4 Professioneleruimte, randvoorwaarden 106
12 ThuisbegeleiderFlorian Mulder:
‘‘Achteroverzitten is de kunst’’ 107
12.1 Kracht zoeken 109
12.2 De generalist 110
12.3 Samenwerking en randvoorwaarden 113
13 Maatschappelijk werkerKim Groot
Kormelink:
‘‘Ik wil een sociaal makelaar zijn’’ 115
13.1 Talenten 116
13.2 Bewoners voorbewoners 118
13.3 Eropaf 118
13.4 Generalist of specialist 119
13.5 Bezuinigingen 121
14 BewonersadviseurMaud Goedkoop:
‘‘Leermensen dromen van de zee’’ 122
14.1 Kansrijkin de wijk 123
14.2 Aanpakkwetsbare huishoudens 123
14.3 Generalistenrol 125
14.4 Zelfredzamerworden 127
15 Intermezzo- Zelf doen ofanderen inscha-
kelen? 129
16 Schoolmaatschappelijk werkerCobie Moret:
‘‘Mijnbelangisaltijdhetbelangvanhetkind’’ 133
16.1 Signalering 134
16.2 Generalist 135
16.3 Dilemma’s enprofessionele ruimte 137
16.4 Ondersteuning 138
17 Maatschappelijk werkerHenkVegter:
‘‘Neem de professional serieus’’ 141
17.1 Klantgericht werken 142
17.2 Muren 143
17.3 Competenties 144
17.4 Professioneleruimte en dilemma’s 146
8 Degeneralist
18 Maatschappelijk werkerLindavan Kreel:
‘‘Soms moetjein defrontlinie staan’’ 149
18.1 Generalist enspecialist 150
18.2 Belangenbehartiging 151
18.3 Ruimte binnendeinstelling 155
19 OpbouwwerkerWil Vugts:
‘‘Ik nam alles aan om contact te maken’’ 157
19.1 ‘Ervaringsleerder’ 158
19.2 Bredeinzet 159
19.3 Individueelen collectief 160
19.4 Generalistischwerken 162
19.5 Onmisbare schakel 162
20 Intermezzo - Opbouwwerkofhulpverlener:
over eennieuwebalans 165
21 Outreachend maatschappelijk werker Daphne
Lobe´:
‘‘Als ik eruitga,loopthetspaak’’ 168
21.1 Presentiemethodiek 170
21.2 Generalist 171
21.3 Professioneleruimte, samenwerking en
dilemma’s 172
22 Ouderenadviseur Piet Roest:
‘‘Compassie geeft actie’’ 176
22.1 Loopbaan 177
22.2 Generalist 178
22.3 Competenties 179
22.4 Voorwaarden, samenwerking en vernieuwing 181
23 Maatschappelijk werkerMarleen Simons:
‘‘Samenwerken is belangrijk, alleenkun je
niks’’ 184
23.1 Bijzonderesociale zorg 185
23.2 Buurt, bemoeizorg ensamenwerking 186
23.3 Koorddansen 189
23.4 Schipperen 190
Inhoud 9
24 Jeen Bijma:
‘‘Opbouwwerkers leggen nieuwe verbin-
dingen’’ 193
24.1 Nieuw Wijkhuis 195
24.2 Antillianen, een moeilijkegroep 196
24.3 Generalist 198
24.4 Weerstanden 200
25 Intermezzo - Burgerkracht enbemoeizorg.
Actieve distantieen de waarde van kleine
stappen 201
26 Maatschappelijk werkerMariskaAlfrink:
‘‘Uiteindelijk moetdecli¨ent het doen’’ 205
26.1 Generalistischer 207
26.2 Competenties 208
26.3 Randvoorwaarden 212
27 SjefZwackhalen, jeugd-en jongerenwerker:
‘‘Dekunst is jezelf weg te cijferen’’ 214
27.1 Eigen ontwikkeling 216
27.2 Generalist 217
27.3 Coachen enloslaten 218
27.4 Vrijheid ensamenwerking 220
28 Maatschappelijk werkerSylvievan der
Heijden:
‘‘Methodisch doe ik niet veel bijzonders’’ 222
28.1 ‘Nieuwedingen’ 223
28.2 ‘Licht en gericht’ 224
28.3 De generalist 226
28.4 Competenties 226
28.5 Professioneleruimte 227
deel 3 afsluiting
29 Handreiking: degeneralist, beroepsvorming
en de maatschappelijke opdracht 233
29.1 De maakbaresamenleving revisited 233
29.2 Overdeurgentie van beroepsvorming 235
29.3 Ingredie¨ntenvoor nieuwe praktijken van
sociaalwerk 240
10 Degeneralist
Bijlage: viergrondvormenvan sociaal werk 243
1 Achterde voordeur werken 243
2 Werkenvanuit presentie in de wijk 247
3 Werkenvanuit accommodaties 249
4 Werkenindespreekkamer(centraal kantoor
of wijklocatie) 251
Literatuur 256
