Çok Amaçlı Karar Verme

37 Pages·2007·0.27 MB·Turkish

Çok Amaçlı
Karar Verme
[multi­criteria decision making] 
Erdem Kocamustafaoğulları 
The George Washington University 
[email protected]
Çok Kriterli Karar Verme Semineri 
Amaçlar 
Neden Çok Kriterli Karar Verme Semineri: 
n 
Kamuda karar aşamalarında sistematik 
q 
düşünceyi yaygınlaştırmak için 
Stratejik planlamayı mümkün kılmak için 
q 
Şeffaf ve hesabı verilebilir bir yönetim modeli için 
q 
Katılımı sağlayacak ortak bir platform yaratmak, 
q 
iletişimi kolaylaştırmak için 
Kamunun çok amaçlı yapısına uygun olduğu için
q 
2
Çok Kriterli Karar Verme Semineri 
İçerik 
Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi 
n 
Açıklaması, aşamaları, örnekleri 
q 
Analitik Hiyerarşi Süreci 
n 
Özellikleri, kullanımı 
q 
Expert Choice programı
q 
3
Çok Kriterli Karar Verme 
Nedir? 
Çok kriterli karar verme, Karar Bilimlerinin bir alt 
n 
dalıdır. 
Karar sürecini kriterlere göre modelleme ve analiz 
n 
etme sürecine dayanır. 
İnsanların çeşitli kaynaklardan gelen farklı ve çeşitli 
n 
bilgileri yeterli bir şekilde değerlendirmediği 
gözlenmiş olduğu için geliştirilmiştir.
4
Çok Kriterli Karar Verme 
Nerelerde uygulanır? 
Hayatın her alanında ve her düzeyde: 
n 
Mikro ölçekte: 
n 
Kişisel kararlar: Yatırım kararları, gayrimenkul alımı, 
q 
kariyer planlaması, günlük kararlar 
Aile bütçesi planlaması 
q 
Orta ölçekte: 
n 
İşletme, örgüt kararları: Stratejik kararlar, üretim 
q 
planlaması, yatırım kararları 
Kamu ve kar amacı gütmeyen kuruluşlarda grup 
q 
kararları, öncelik belirlenmesi
5
Çok Kriterli Karar Verme 
Nerelerde uygulanır? 
Hayatın her alanında ve her düzeyde: 
n 
Makro ölçekte: 
n 
Devlette bütçe dağıtım aşamaları, yatırım kararları, 
q 
makro ekonomik hedef belirlenmesi 
Holdinglerde yatırım kararları, stratejik öncelik 
q 
belirlenmesi
6
Çok Kriterli Karar Verme 
Örnek Projeler 
Bazı büyük bütçeli çok kriterli karar verme 
n 
projeleri: 
Norveç Enerji Bk.lığının 542 yatırım projesi arasında 
q 
değerlendirme ve seçim projesi 
Nükleer reaktör yerleşim yeri seçim projesi 
q 
Microsoft’ta windows program çalışma öncelikleri 
q 
NATO üst düzey yönetici terfi projesi
q 
7
Çok Kriterli Karar Verme 
Kullanılacak Örnekler 
Araba alımı: 
n 
Amaç 
q 
Kriterler 
q 
Alternatifler 
q 
Bir kurumun özelleştirmesi: 
n 
Amaç 
q 
Kriterler 
q 
Alternatifler
q 
8
Çok Kriterli Karar Verme Süreci 
Aşamalar 
Amaçların belirlenmesi 
1. 
Kriterlerin oluşturulması 
2. 
Alternatiflerin belirlenmesi 
3. 
Alternatiflerin kriterlere göre değerlendirilmesi 
4. 
Genel değerlendirme ve karar 
5. 
Kararın incelenmesi ve geri dönüm
6. 
9
Çok Kriterli Karar Verme Süreci 
1. Amaçların belirlenmesi 
Amaçlar, iyileştirmeyi, geliştirmeyi 
n 
hedeflediğimiz yönlerde olmalıdır. 
En doğru arabayı almak 
q 
Ülke yararı açısından en doğru kararı vermek 
q 
Hangi doğru? 
n 
Tüm bu sürece niye başlamış olduğumuz bize 
q 
bunun cevabını verebilir.
10