buku panduan pengurusan aktiviti kokurikulum

168 Pages·2012·1.18 MB·Indonesian

KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA
KANDUNGAN
BUKU PANDUAN PENGURUSAN AKTIVITI KOKURIKULUM
SEKOLAH MENENGAH DAN RENDAH
Bil. Kandungan MukaSurat
BAB I PENGUATKUASAAN AKTAPENDIDIKAN 1996
1. WartaKerajaan
– Peraturan-PeraturanPendidikan(PersatuanSekolah)1998 5
2. Laporan JawatankuasaKabinet Mengkaji Pelaksanaan Dasar
Pelajaran –7 hbNovember 1979 7
3. DasarPendidikanKebangsaan 1996 8
4. AktaPendidikandanWartaKerajaan 9
5. Senarai SuratPekelilingIkhtisas 9
BAB II KONSEP,MATLAMAT, STRATEGI DANPELAKSANAAN
6. Konsep 13
7. Matlamat 13
8. Strategi 14
9. Pelaksanaan
Definisi 14
HakikatKokurikulum 15
KandunganKegiatanKokurikulum 16
StatusPelaksanaanKokurikulum 16
PeruntukanMasa 17
Tugas danTanggungjawab Guru 18
KeberkesananKokurikulum 18
KepentinganKokurikulum 20
IsuPengursanPeruntukan SMK 23
BAB III PENGURUSAN KOKURIKULUMDISEKOLAH
10. CartaOrganisasiPengurusanKokurikulum 24
SkemaPelaksanaanKokurikulm 25
PrinsipPelaksanaanKokurikulum 26
11. JenisAktiviti Kokurikulum 27
12. Fungsi Aktiviti Kokurikulum
PengukuhandanPengayaan 29
KhidmatMasyarakat 31
HobidanRekreasi 31
Kerjaya 32
PerkembanganDiriIndividu 32
Ciri-Ciri Pelajar YangDihasilkan 33
PerancanganStrategiPengurusanAktivitiKokurikulum 34
1
BAB IV PROSEDURTETAP PENUBUHAN PERSATUAN
Bil. Kandungan MukaSurat
13. Penubuhan 42
14. Pelaksanaan 42
15. KandunganFail danPelaporan 43
16. Lawatan dan Perkhemahan 43
17. Lampiran
Lampiran 1 - Permohonanpenubuhan 44
Lampiran 2 - Suratkelulusanpenubuhan 45
Lampiran 3 - Permohonanpengesahan dan pendaftaran 46
Lampiran 4 - Perlembagaan Persatuan 47
Lampiran 5 - Ahli JawatankuasaPersatuan 52
Lampiran 6 - Aktiviti UtamaPersatuan 53
Lampiran 7 - PengesahandanPendaftaran 54
Lampiran 8 - PerlantikanGuruPenasihat 55
Lampiran 9 - SenaraiTugasGuruPenasihat 56
Lampiran 10- PenerimaanlantikanGuru Penasihat 57
Lampiran 11- PenurunankuasaAhliJawatankuasaPersatuan 58
Lampiran 12- Senarai tanggungjawab ahli jawatankuasa 59
Lampiran 13- Permohonanmemungutderma/yuran 60
Lampiran 14- Kelulusanmemungut derma/yuran 61
Lampiran 15- Pemberitahuanpenglibatan pelajar 62
Lampiran 16- Pendaftarankepadapersatuaninduk 63
Lampiran 17- Pemberitahuanketidakhadiranpelajar 64
Lampiran 18- Takwim tahunanpersatuan 65
Lampiran 19- Senarai SemakPengurusanKokurikulum Sekolah 66
Lampiran 20–SenaraiSemak Pemantauan&Penyelian(KPM) 72
BABV PENGURUSAN PERSATUAN
18. Latarbelakang,Rasional,Matlamat, Objektif Am dan Khusus 77
19. Persatuan
Definisi 78
Tujuan penubuhan 78
Bagaimanamenubuhkan 79
Pengurusankewangan 79
Pengurusanmesyuarat 81
Pengurusanfail 83
20. Lampiran
LampiranA - Borangpesanan 85
LampiranB - Baucer bayaran 86
LampiranC - Penyata kewangan tahunan 87
LampiranD - Notismesyuarat agung 88
LampiranE - Minitmesyuarat agung 89
LampiranF - Suratmesyuarat ahli jawatankuasa 90
LampiranG - Minitmesyuarat ahli jawatankuasa 91
LampiranH - KertasProjek 92
LampiranI - Laporantahunan 93
LampiranJ - Laporanmingguan 94
LampiranK - Senarai Semak PengurusanKelab/Persatuan 95
Lampiran L - Soalan-soalanPengurusanKokurikulum 96
2
BABVI PROSEDURTETAP PERKHEMAHAN
Bil. Kandungan MukaSurat
21. Definisi, tujuan danperingkat prosedur 100
Prosedursebelum 100
Prosedursemasa 102
Prosedurselepas 103
22. Lampiran
LampiranA1-KertasPelaksanaan 103
LampiranB1-Peraturan-peraturanperkhemahan 104
LampiranC1-Pemberitahuanperkhemahan 105
LampiranD1-PermohonankepadaPengetua/GuruBesar 106
LampiranE1-KebenaranPengetua/GuruBesar 107
LampiranF1- Kebenaranibubapa 108
LampiranG1-Permohonankhidmat hakim 109
LampiranH1-Permohonankhidmat SAJ 110
LampiranI1 - Permohonanpinjaman alatan 111
LampiranJ1- Perlantikangurubertugas 112
BAB VII PENGURUSAN HARIKOKURIKULUMSEKOLAH
23. Pendahuluan 113
24. Prosedur
Sebelum Aktiviti 113
SemasaAktiviti 116
SesudahAktiviti 117
25. ContohAturCaraMajlis 118
26. ContohAnugerahKhas 118
27. ContohTeksJuruacara 119
28. ContohTeksDoa 121
BABVIII PENILAIAN AKTIVITIKOKURIKULUM
29. Pendahuluan 124
Rasional 124
Objektif 125
PenilaianAktivitiKokurikulum 125
KegiatanKokurikulum Yang Dinilai 127
MarkahBonus 128
GredKeseluruhan 128
Pelaksanaan 129
PenilaianKokurikulumBagi PelajarTingkatan 5dan 6Atas 130
30. Borang-BorangPenilianKokurikulum
RekodKehadiranKokurikulum 131
PenilaianKegiatanKokurikulum(satukomponen) 132
PenilaianKegiatanKokurikulum(tigakomponen) 133
31. ProsesPenilian(Jadual Kerja) 134
3
BAB IX PELAN TINDAKAN
Bil. Kandungan MukaSurat
32. Latar belakang 135
Strategi tindakan 136
PelaksanaanTindakan 141
Skim penilaian aktiviti 141
Fungsi UnitKokurikulum,JabatanPendidikanNegeri 142
BABX PELANCONGANSEKOLAH
33. Garis PanduanUntukPermohonanMelancong 143
34. ContohBorangPermohonan Melancong 146
BABXI PEGAWAI PERKHIDMATAN PENDIDIKAN
GURUPENOLONGKANAN KOKURIKULUM
35. SenaraiTugasGuruPenolongKananKokurikulum 150
SenaraiTugasPenyelaras Persatuan/Kelab/UnitBeruniform 152
SenaraiTugasPenyelaras Persatuan/Kelab/UnitBeruniform 153
BABXII SKIM TAKAFUL PELAJAR-PELAJAR SEKOLAHMALAYSIA(TPSM)
36. Kekecualian 154
Perlindungan 155
Syarat-Syarat 155
Jadual Manfaat 157
Peruntukan 158
TatacaraTuntutan 158
TatacaraMembuat Pencaruman 159
BABXIV JADUALPELANTINDAKAN
TAHUNAN AKTIVITIKOKURIKULUMSEKOLAH
37. PendaftaranPelajar 160
PendaftaranPelajar Baru 160
DataKokurikulumMengikutKelas 161
DataKokurikulumMengikutTingkatan 161
Aktiviti Mingguan 161
BukuLaporanPersatuan/ Kelab 162
FailPersatuan/Kelab 162
BukuGERKO 163
Mesyuarat Agung/ RancanganTahunan/ Senarai Ahli Jawatankuasa 163
Pelajar Tingkatan 5Yang AktifKokurikulum 163
PertandinganAktivitiKokurikulum 164
KerjaAmalKokurikulum 164
PenilaianKokurikulum 165
SijilKokurikulum 166
LaporanDanDokumentasi 166
Penyerah Bahan-BahanKokurikulum 167
4
BAB I
PENGUATKUASAAN AKTA PENDIDIKAN 1996
Dalam Warta Kerajaan Bertarikh 21hb Mei 1998, Jilid 42. No. 11
Tambahan No.41, Perundangan (A), P.U (A) 196. AKTA PENDIDIKAN
1996 ada dinyatakan;
PERATURAN-PERATURAN PENDIDIKAN (PERSATUAN SEKOLAH)
1998
Pada menjalankan kuasa yang diberikan oleh seksyen 130 Akta Pendidikan 1996, Menteri
membuat peraturan yang berikut:
1. Peraturan-peraturanini bolehlah dinamakanPeraturan-PeraturanPendidikan (Persatuan
Sekolah) 1998 danhendaklahmula berkuatkuasapada 21Mei1998.
2. Peraturan-peraturan ini adalah terpakai bagi sekolah kerajaan dan sekolah bantuan
kerajaan.
3. DalamPeraturan-Peraturanini:-
“guru besar” atau “pengetua” ertinya pegawai dalam Perkhidmatan Pendidikan yang
dilantik oleh KetuaPengarahPendidikanuntuk mengurus sekolah;
“jawatankuasa“ ertinya sekumpulan orang yang dilantik atau dipilih untuk menjalankan
tugas persatuansekolah;
“penasihat” ertinya guru yang dilantik oleh guru besar atau pengetua untuk memberi
nasihatkepadapersatuan sekolah;
“persatuan sekolah” ertinya apa-apakelab ataupersatuanmurid danguru sekolah;
4. Guru Besar atau Pengetua, setelah menerima permohonan secara bertulis, hendaklah
menubuhkan persatuansekolahdaripadakategori yang berikut:-
(a) mata pelajaran yang diajar di sekolah sebagaimana yang dinyatakan dalam
Peraturan-PeraturanPendidikan (KurikulumKebangsaan) 1997;
(b) hobi danrekreasi;
(c) sukandan permainan;
(d) badan beruniform;atau
(e) apa-apa persatuanlainyang diluluskan oleh Pendaftar.
5. (1) Jawatankuasa tiap-tiap persatuan sekolah hendaklah mengemukakan secara
bertulis kepada Guru Besar atau Pengetua, laporan yang lengkap mengenai
perkara-perkara berikut:-
(a) perlembagaan persatuan;
(b) senaraiahli jawatankuasa;
(c) senaraiaktiviti utama persatuan.
(2) Laporan itu hendaklah dikemukakan dalam tempoh empat belas hari mula
berkuatkuasanya Peraturan-Peraturan ini atau dalam hal persatuan yang
ditubuhkan selepas Peraturan-Peraturan ini berkuatkuasa, dalam tempoh empat
belas hari selepasmesyuarat pertamapersatuantersebut.
(3) Perlembagaan danperaturan persatuan sekolahhendaklah diluluskan oleh Guru
Besar atauPengetua.
5
6. (1) Jawatankuasa tiap-tiap persatuan sekolah hendaklah mengemukakan secara
bertuliskepadaGuruBesar atauPengetua,laporanyang lengkapmengenai apa-
apa perubahan dalam perlembagaan, peraturan, jawatankuasa atau ahli
persatuan.
(2) Laporan itu hendaklah dikemukakan dalam tempoh empat belas hari dari tarikh
yang laporan tentang perubahan itu dibuat, dan hendaklah disahkan dengan
tandatanganpengerusidan setiausahapersatuanberkenaan.
(3) Guru Besar atau Pengetua boleh, menerima atau enggan untuk menerima
perubahan yang dinyatakandalamsubperaturan(1).
7. Guru Besar atau Pengetua hendaklah menyimpan atau menyebabkan disimpan suatu
rekod tentang ahli-ahli persatuan sekolah dalam tempoh tiga puluh hari selepas
berkuatkuasanya Peraturan-Peraturan ini dan hendaklah sedia ada bagi pemeriksaan
olehPendaftar.
8. GuruBesar atauPengetua hendaklahmelantik seorang atau beberapa orangguru untuk
bertindak sebagai penasihat atau penasihat-penasihat bagi setiap persatuan sekolah
dan GuruBesar atau Pengetua itu hendaklahmenyimpan ataumenyebabkan disimpan
suatu rekod bertulis tentang maklumat itu dan hendaklah sedia ada bagi pemeriksaan
olehPendaftar.
9. (1) Akaun bagi tiap-tiap persatuan sekolah hendaklah di bawah kawalan Guru
Besar atauPengetua atau GuruPenasihat.
(2) Guru Besar atau Pengetua hendaklah menyimpan atau menyebabkan supaya
disimpan suatu akaun yang sewajarnya dan hendaklahmenyimpannya dibawah
jagaannya bagi tempoh tidak kurang dari enam bulan setelah berakhir tiap-tiap
tahunkewangan dan hendaklahsediaada bagi pemeriksanolehPendaftar.
10. Pendaftar, Guru Besar atau Pengetua boleh, mengarahkan mana-mana persatuan
sekolah mematuhi peraturan tentang pengurusan, aktiviti, keahlian atau yang selainnya
berkenaan denganpersatuanitu.
12. (1) Pendaftar, Guru Besar atau Pengetua boleh, secara bertulis mengarah
mana-mana persatuan sekolah dibubarkan jika dia berpuas hati bahawa
persatuanitumungkindigunakanbagimaksud:-
a. Yang tidak memberi manfaatkepadamuriddan guru;
b. Propaganda politik yang memudaratkan kepentingan Malaysia atau
awam;
c. Yangmemudaratkankepentinganmurid;atau
d. Yangmelanggarmana-mana peruntukanPeraturan-peraturan ini.
(2) Tiap-tiap arahan yang dibuat di bawah subperaturan (1) atau peraturan 10
hendaklah disiarkan dengan menampalkan suatu salinan mengenainya di papan
kenyataan sekolah atau mana-mana tempat yang boleh dilihat di premis
sekolah.
13. Peraturan-peraturanDiBawah Seksyen 92 OrdinanPelajaran 1952 Dibatalkan.
Dibuat8April1998
[KP(PUU)S10075/07/1/Jld.IV(25):PN.(PU²)569.]
DATO’SRIMOHDNAJIBBINTUNHAJIABDULRAZAK
MenteriPendidikan
6
LAPORAN JAWATANKUASA KABINET MENGKAJI PELAKSANAAN
DASAR PELAJARAN 7hb NOVEMBER 1979 TELAH MEMPERAKUKAN
Perkara 50. Semua murid hendaklah digalakkan supaya mengambil bahagian secara lebih
aktif dalam kegiatan kokurikulum. Guru-guru hendaklah didedahkan
kepada pendekatan yang menarik dalam pengendalian kegiatan-kegiatan
kokurikulum apabila mereka menjalani kursus latihan perguruan. Guru-
guru yang telah banyak berjasa dalam kegiatan kokurikulum hendaklah
diberipengiktirafan yang sewajarnya.
Perkara 51. Untuk meninggikan lagi mutu kegiatan pasukan pakaian seragam di sekolah-
sekolah, maka adalah diperakukan supaya guru-guru yang memimpin pasukan
tersebut hendaklah terdiri dari mereka yang telah menerima latihan kepimpinan
dan pengendaliandalam pergerakan-pergerakantersebut.
Perkara 52. Memandangkan latihanPasukan Kadet Tentera danPasukan Kadet Polis adalah
sangat berfaedah untuk menyemai semangat disiplin dan berdikari, maka
adalah diperakukan supaya pasukan-pasukan tersebut hendaklah
diperluaskankeseberapa banyak yang boleh.
Perkara 53. Untuk menjamin supaya persatuan-persatuan atau kelab-kelab di sekolah-
sekolah dapat memainkan peranan dalam pembentukan perpaduan di
kalanganmurid-murid, adalah diperakukan bahawa:
1. Sekolah-sekolah digalakkan menubuhkan persatuan/kelab yang boleh
mendatangkan faedah kepada murid-murid. Pemilihan persatuan/kelab
yang hendak ditubuhkan itu hendaklah berasaskan kepada kemudahan
yang ada dengan suasana dan persekitaran sertakeperluantempatan.
2. Persatuan Bahasa seperti Persatuan Bahasa Malaysia, Persatuan
Bahasa Inggeris, Persatuan Bahasa Cina, Persatuan Bahasa Tamil dan
sebagainya hendaklah ditubuhkan dengan tujuan untuk menyemai,
memupuk dan menanam minat murid-murid dan meningkatkan kemajuan
mereka dalam penggunaan sesuatu bahasa. Murid-murid dari berbagai
kaum hendaklah juga digalakkan menyertai persatuan bahasa selain
daripadapersatuanbahasa ibundamerekasendiri.
Perkara 54. Untuk memastikankegiatan sukan dan olahragadapat mencapai matlamat yang
ditentukan adalah diperakukan:
1. Sekolah-sekolah hendaklah mengadakan senaman beramai-ramai yang
melibatkan penyertaan semua murid. Pertandingan senaman beramai-
ramai diantara pasukan-pasukan di sesebuah sekolah dan diantara
sekolah-sekolah hendaklah dijalankan.
2. Permainan-permainan di sekolah seberapa yang boleh hendaklah
melibatkan penyertaan murid yang ramai seperti dalam perlumbaan
merentas desa, jalan kaki dan sebagainya. Di samping itu mereka yang
hendak diberikan latihan atau kemahiran peringkat tinggi hendaklah
dilayani juga.
3. Kegiatan sukan dan olahraga di peringkat sekolah, daerah, negeri dan
kebangsaan hendaklah terus dipergiatkan supaya matlamat perpaduan
di antara murid-murid berbilang kaum dan lapisan masyarakat dapat
dicapai.
7
Perkara 55. Adalah diperakukan bahawa semua sekolah memperkemaskan lagiprogram-
program kokurikulum dan dalam pelaksanaan program-program ini keutamaan
hendaklah diberikan kepada kegiatan-kegiatan yang boleh memupuk disiplin
dikalangan murid-murid. Di samping itu guru-guru yang mengendalikan kegiatan
kokurikulum hendaklah diberi pengiktirafan yang sewajarnya supaya mereka
lebihbergiat lagi terutama dari segipenyeliaan
DASAR PENDIDIKAN KEBANGSAAN 1996
BAHAWASANYA mengakui bahawa ilmu itu adalah penentu utama arah tujuan negara
dan penyelamat bangsa;
DAN BAHAWASANYA tujuan pendidikan adalah untuk membolehkan masyarakat Malaysia
menguasai ilmu, kemahiran dan nilai murni yang diperlukan
dalam dunia yang berdaya saing tinggi serta bersifat global, kesan
daripadaperkembanganpesat sains, teknologi danmaklumat;
DAN BAHAWASANYA pendidikan mempunyai peranan penting dalam sepenuhnya dari
segi kemajuan ekonomi, keadilan sosial, dan kekuatan rohani,
moral dan etika, ke arah mewujudkan sesuatu masyarakat yang
bersatupadu,demokratik, liberal dandinamik;
DAN BAHAWASANYA adalah menjadi suatu misi untuk menghasilkan sistem pendidikan
yang bertaraf dunia dari segi kualiti bagi memperkembangkan
potensiindividusepenuhnya danmencapai aspirasiNegaraMalaysia;
DANBAHAWASANYA Dasar Pendidikan Kebangsaan adalah berlandaskan Falsafah
PendidikanKebangsaanyang dizahirkanseperti berikut:
“Pendidikan di Malaysia adalah suatu usaha berterusan ke arah lebih
memperkembangkan potensi individu secara menyeluruh dan bersepadu untuk
melahirkan insan yang seimbang dan harmonis dari segi intelek, rohani, emosi, dan
jasmani, berdasarkan kepercayaan dan kepatuhan kepada Tuhan. Usaha ini adalah
bertujuan untuk melahirkan warga negara Malaysia yang berilmu pengetahuan,
berketerampilan, berakhlak mulia, bertanggungjawab dan berkeupayaan mencapai
kesejahteraan diri serta memberikan sumbangan terhadap keharmonian dan
kemakmurankeluargadan negara.”
DANBAHAWASANYA dasar yang dinyatakandi atas akandilaksanakanmelalui suatusistem
pendidikan kebangsaan yang memperuntukkan bahasa
kebangsaan sebagai bahasa pengantar utama, Kurikulum
Kebangsaan dan peperiksaan yang sama; pendidikan yang
diberikan adalah pelbagai dan komprehensif skopnya dan yang akan
memenuhi keperluan negara, serta memupuk perpaduan negara
melalui pembangunan budaya, sosial, ekonomi dan politik selaras
dengan prinsip-prinsipRukunegara;
DAN BAHAWASANYA adalah dianggap sesuatu yang perlu, selagi ia selaras dengan dasar
itu, dengan menyediakan pengajaran yang cekap dan selagi ia tidak
melibatkan perbelanjaan awam yang tidak munasabah, untuk
mengambil kira akan prinsip am bahawa murid harus dididik mengikut
hasrat ibubapamasing-masing.
8
AKTA PENDIDIKAN
1. AktaPelancongan1957 - PemberitahuanUndang-UndangL.N.326
2. AktaPelajaran 1961 - Peraturan-Peraturan(KursusPengajianSekolah) 1956
WARTA KERAJAAN
1 WartaKerajaan1950- Registrationof SchoolsOrdinance 1950
2. WartaKerajaan1956- SchoolsSocietiesRegulations L.N.179-180
3. WartaKerajaan1967- Jil. 11,Bil. 27, bertarikh28Disember1967
4. WartaKerajaan1997- Peraturan-PeraturanKokurikulum Kebangsaan
P.U.(A)531dalamAkta Pendidikan 1996
bertarikh31 hbDisember 1996
5. WartaKerajaan1998- PemberitahuUndang-Undang 196,Jil. 42,No.11
SURAT PEKELILING IKHTISAS
1. SP ‘Am Bil.23/1966 - Lagu Kebangsaan
2. SPIBil 1/1971 - PerkhidmatanMasyarakat danMuhibahdiSekolah-
Sekolah
3. SPIBil 2/1971 - Rukunegara
4. SPIBil 8/1971 - PermainanCatur diSekolah-SekolahMenengah
5. SPIBil 4/1975 - Nyanyian Lagu Kebangsaan ‘Negaraku’
6. SPIBil 8/1975 - 1. Menyanyi Lagu Kebangsaan/LaguNegeri, dan
2. MengibarBenderaPersekutuan/BenderaNegeri
diSekolah-Sekolah/Maktab-MaktabPerguruan
7. SPIBil 10/1976 - RancanganKegiatanSekolahSelepasPeperiksaan SRP/
LCE (termasuk Sabah/ Sarawak JuniorCertificate
Examination)bagi Murid-MuridTingkatanIII –Garis
Panduan.
8. SPIBil. 4/1977 - Hari KelepasanPeristiwa P.U.326/62
9. SPIBil. 7/1977 - PengelolaanWalkathonDiSekolah-Sekolah
10. SPIBil. 8/1978 - Kawad KecemasanKebakaranDi Sekolah
11. SPIBil. 11/1978 - Hari KelepasanPeristiwa P.U.326/62
12. SPIBil. 2/1981 - KetetapanMasaDiSekolah-Sekolah
13. SPIBil. 3/1981 - PenggunaanWaktuTidak Mengajar/WaktuLuang(Free
Period)OlehGuru
14. SPIBil. 3/1982 - RancaanganKegiatanSekolahSelepasPeperiksaan SRP
dan SRP/LCE (Sarawak)bagi Murid-muridTingkatanIII –
GarisPanduan
15. SPIBil. 4/1982 - Permainan‘Pin-table, Video Game,GameWatch’
9