Askeri Gemilere Ait Kurallar, Tekne Yapısı ve Donanımı

293 Pages·2016·5.73 MB·Turkish

ASKERi GEMi KURALLARI
TEKNE YAPISI VE DONANIMI
Cilt E
Kısım 102 – Tekne Yapısı ve Donanımı Kuralları
OCAK 2016
Bu son sürüm tüm kural değişikliklerini içerir. Revize edilmiş yerler, yanında düşey çizgi ile
gösterilir; tamamı revize edilmiş bölümde ise bölüm başlığı çerçeve içine alınır. Kuralın
yayınlanmasından sonra yapılan değişiklikler kırmızı renkte yazılır.
Aksi belirtilmedikçe, bu Kurallar yapım sözleşmesi tarihi 01 Ocak 2016 veya daha sonra
olan gemilere uygulanır.
İngilizce ve Türkçe kurallar arasında bir fark olması durumunda, İngilizce kurallar geçerli
kabul edilecektir. Bu yayın basılı ve elektronik pdf olarak mevcuttur. Bu doküman
indirildikten sonra KONTROLSÜZ hale gelir. Geçerli sürüm için aşağıdaki web sitesini
ziyaret ediniz.
http:/www.turkloydu.org
Tüm hakları saklıdır. Tamamı veya herhangi bir bölümü, önceden Türk Loydu’ndan yazılı
izin alınmadan, herhangi bir biçimde veya herhangi bir yöntemle çoğaltılamaz, dağıtılamaz,
yayınlanamaz veya aktarılamaz.
TÜRK LOYDU
Merkez Ofis Postane Mah. Tersaneler Cad. No:26 Tuzla 34944 İSTANBUL / TÜRKİYE
Tel : [phone]
Fax : [phone]
E-mail : [email protected]
http://www.turkloydu.org
Bölgesel Ofisler
Ankara Eskişehir Yolu Mustafa Kemal Mah. 2159. Sokak No : 6/4 Çankaya - ANKARA / TÜRKİYE
Tel : [phone]
Fax : [phone]
E-mail : [email protected]
İzmir Atatürk Cad. No :378 K.4 D.402 Kavalalılar Apt. 35220 Alsancak - İZMİR / TÜRKİYE
Tel : [phone]
Fax : [phone]
E-mail : [email protected]
Adana Çınarlı Mah. Atatürk Cad. Aziz Naci İş Merkezi No:5 K.1 D.2 Seyhan - ADANA / TÜRKİYE
Tel : [phone]
Fax : [phone]
E-mail : [email protected]
Marmaris Atatürk Cad. 99 Sok. No:11 Kat:4 Daire 6 Marmaris - MUĞLA / TÜRKİYE
Tel : [phone]
Fax : [phone]
E-mail : [email protected]
İçindekiler
Kısım 102 – Tekne Yapısı ve Donanımı Kuralları
Sayfa
Bölüm 1 - Genel
A. Uygulama ..................................................................................................................................................... 1- 2
B. Tanımlar ....................................................................................................................................................... 1- 3
C. Genel Dizayn Konuları ................................................................................................................................. 1- 7
D. Dokümanlar .................................................................................................................................................. 1- 9
E. İşçilik .......................................................................................................................................................... 1- 11
Bölüm 2 - Bölmeleme ve Stabilite
A. Genel .......................................................................................................................................................... 2- 2
B. Hasarsız Durumdaki Stabilite ..................................................................................................................... 2- 2
C. Bölmeleme ve Hasarlı Durumdaki Stabilite ................................................................................................. 2-10
D. Testler ........................................................................................................................................................ 2-14
E. Hesaplama Esasları .................................................................................................................................. 2-15
F. Stabilite Bilgileri .......................................................................................................................................... 2-15
G. Maksimum Draftın İşaretlenmesi ................................................................................................................ 2-16
Bölüm 3 – Malzemeler ve Korozyondan Korunma
A. Genel........................................................................................................................................................... 3- 2
B. Tekne Yapım Çelikleri ................................................................................................................................. 3- 2
C. Dövme Çelik ve Çelik Döküm ...................................................................................................................... 3- 3
D. Alüminyum Alaşımları.................................................................................................................................. 3- 6
E. Dizayn ve Yapımdaki Özel Önemlerle Korozyon Riskinin Azaltılması ......................................................... 3- 8
F. Korozyondan Korunma ............................................................................................................................... 3- 8
Bölüm 4 – Dizayn Esasları
A. Genel........................................................................................................................................................... 4- 3
B. Levhaların Dizaynı ...................................................................................................................................... 4- 4
C. İkincil Takviye Elemanlarının Boyutlandırılması .......................................................................................... 4- 7
D. Birincil Elemanlar ....................................................................................................................................... 4-12
E. Kiriş Kopma Mukavemeti ............................................................................................................................ 4-14
F. Korozyon Payları ve Yuvarlatma Toleransları ............................................................................................ 4-15
G. Levha Kaplamanın Etkin Genişliği ............................................................................................................ 4-16
H. Burkulma Mukavemetinin Kanıtlanması ...................................................................................................... 4-17
I. Yapısal Ayrıntılar ......................................................................................................................................... 4-21
J. Çentik Gerilmelerinin Değerlendirilmesi ..................................................................................................... 4-29
K. Titreşim ve Şok Değerlendirmeleri ............................................................................................................. 4-31
İçindekiler

Bölüm 5 – Dizayn Yükleri

A. Genel, Tanımlar ........................................................................................................................................ 5- 2
B. İvme Bileşenlerinin Dizayn Değerleri ......................................................................................................... 5- 3
C. Deniz Etkisinden Doğan Dış Yükler .......................................................................................................... 5- 4
D. Su Geçirmez ve Su Geçirmez Olmayan Bölmelerdeki Yükler ................................................................... 5- 7
E. Rüzgar Yükleri ............................................................................................................................................ 5- 7
F. Kapalı Güvertelerdeki Yükler ...................................................................................................................... 5- 8
G. Tank Yapılarındaki Yükler ......................................................................................................................... 5-10
H. Askeri Donanımdan Kaynaklanan Yükler ..................................................................................................5 -11
I. Yapıların Ağırlıkları .................................................................................................................................... 5-13

Bölüm 6 – Boyuna Mukavemet

A. Genel.......................................................................................................................................................... 6- 2
B. Yükleme Durumlarının Tanımı ................................................................................................................... 6- 3
C. Tekne Kirişi Yükleri ................................................................................................................................... 6- 4
D. Yapısal Dayanım ........................................................................................................................................ 6- 8
E. Kabul Kriterleri ............................................................................................................................................ 6- 9
F. Eğilme ve Kesme Nedeniyle Oluşan Tekne Kirişi Gerilmelerinin Hesaplanması ...................................... 6- 9

Bölüm 7 – Dip Borda ve Yapıları

A. Genel, Tanımlar ......................................................................................................................................... 7- 2
B. Kaplamalar ................................................................................................................................................ 7- 2
C. İkincil Takviyeler ........................................................................................................................................ 7- 4
D. Birincil Elemanlar ...................................................................................................................................... 7- 5
E. Eklentiler ve İç Elemanlar .......................................................................................................................... 7- 6
F. Özel Takviyeler ......................................................................................................................................... 7- 9

Bölüm 8 – Güverteler ve Boyuna Duvarlar

A. Genel, Tanımlar ......................................................................................................................................... 8- 2
B. Kaplamalar ................................................................................................................................................. 8- 2
C. İkincil Takviyeler ......................................................................................................................................... 8- 4
D. Birincil Elemanlar ...................................................................................................................................... 8- 4
E. Helikopter Güvertesi ................................................................................................................................... 8- 5

Bölüm 9 – Enine Perdeler ve Duvarlar

A. Genel, Tanımlar ......................................................................................................................................... 9- 2
B. Su Geçirmez Perdelerin Yerleşimi ve Dizaynı ............................................................................................ 9- 2
C. Tek Levhalı Perdelerin ve Enine Duvarların Boyutlandırılması .................................................................. 9- 4
D. Ondüle Perdeler ........................................................................................................................................ 9- 5
E. Şaft Tünelleri .............................................................................................................................................. 9- 5
İçindekiler

Bölüm 10 – Tank Yapıları

A. Genel, Tanımlar ....................................................................................................................................... 10- 2
B. Boyutlandırma .......................................................................................................................................... 10- 3
C. Asma Tanklar ........................................................................................................................................... 10- 3
D. Sızdırmazlık Testi .................................................................................................................................... 10- 4

Bölüm 11 – Baş ve Kıç Bodoslama

A. Genel, Tanımlar ....................................................................................................................................... 11- 2
B. Levha Baş Bodoslama ve Balblı Baş ....................................................................................................... 11- 2
C. Kıç Bodoslama ......................................................................................................................................... 11- 2
D. Şaft Braketleri ........................................................................................................................................... 11- 2

Bölüm 12 – Dümen ve Manevra Donanımı

A. Genel, Tanımlar ....................................................................................................................................... 12- 2
B. Dümen Kuvveti ve Burulma Momenti ....................................................................................................... 12- 3
C. Dümen Şaftının Boyutlandırılması ............................................................................................................ 12- 5
D. Yarı Askı Dümenlerin Dümen Boynuzu ................................................................................................... 12- 8
E. Dümen Kaplinleri ...................................................................................................................................... 12 -9
F. Dümen Yelpazesi, Dümen Yatakları ....................................................................................................... 12-12
G. Dümen Şaftının Dizayn Akma Momenti .................................................................................................. 12-15
H. Stoper, Kilitleme Düzeni ......................................................................................................................... 12-16
I. Yalpa Önleyici Kanatlar .......................................................................................................................... 12-16

Bölüm 13 – Buz Takviyesi

A. Genel, Tanımlar ....................................................................................................................................... 13- 2
B. Levha Baş Bodoslama ve Balblı Baş ....................................................................................................... 13- 3

Bölüm 14 – Temeller, Ambar ve Kaporta Ağızları, Ambar Kapakları

A. Genel......................................................................................................................................................... 14- 2
B. Temeller .................................................................................................................................................... 14- 2
C. Ambar ve Kaporta Ağızları ........................................................................................................................ 14- 5
D. Ambar Kapakları ....................................................................................................................................... 14- 6
E. Makina Dairesi Kaportaları ........................................................................................................................ 14- 8
F. Fribord ve Üst Yapı Güvertelerindeki Çeşitli Açıklıklar .............................................................................. 14- 9
İçindekiler

Bölüm 15 – Kaynaklı Birleştirmeler

A. Genel ....................................................................................................................................................... 15- 2
B. Dizayn ...................................................................................................................................................... 15- 3
C. Gerilme Analizi ....................................................................................................................................... 15-13

Bölüm 16 – Gürültü, Titreşim ve Şok ile İlgili Hususlar

A. Genel ....................................................................................................................................................... 16- 2
B. Akustik ..................................................................................................................................................... 16- 3
C. Titreşim .................................................................................................................................................. 16-14
D. Şok Mukavemeti .................................................................................................................................... 16-19

Bölüm 17 – Yorulma Mukavemeti

A. Genel ....................................................................................................................................................... 17- 2
B. Kaynaklı Birleştirmeler ile Levhaların Serbest Kenarları için,
Ayrıntı Çeşitlendirmesini Kullanarak Yapılan Yorulma Mukavemeti Analizi ............................................. 17- 5
C. Kaynaklı Birleştirmeler için Lokal Gerilmelere Dayalı olarak Yapılan Yorulma Mukavemeti Analizi .... 17- 10

Bölüm 18 – Demirleme ve Bağlama Donanımı

A. Genel ....................................................................................................................................................... 18- 2
B. Teçhizat Numarası .................................................................................................................................. 18- 2
C. Demirler ................................................................................................................................................... 18- 3
D. Demir Zincirleri ........................................................................................................................................ 18- 4
E. Zincirlik .................................................................................................................................................... 18- 4
F. Bağlama ve Yedekleme Donanımı .......................................................................................................... 18- 5
G. Bağlama ve Yedekleme ile İlgili Fitingler ve Taşıyıcı Tekne Yapıları ...................................................... 18- 5

Bölüm 19 – Tekne Donanımı

A. Ara Perdeler .............................................................................................................................................. 19- 2
B. Dalga Kıran ............................................................................................................................................... 19- 2
C. Kaplamalar ve Farşlar ............................................................................................................................... 19- 2
D. Tekne ve Üst Yapılardaki Açıklıklar ........................................................................................................... 19- 3
E. Frengiler, Borda Pis Su Boşaltma Ağızları ve Su Lumbarları .................................................................... 19- 6
F. Hava Firar, Taşıntı ve İskandil Boruları ..................................................................................................... 19- 7
G. Havalandırma Ağızları ............................................................................................................................... 19- 7
H. Konteynerlerin Yerleştirilmesi .................................................................................................................... 19- 8
I. Bağlama Düzenleri .................................................................................................................................... 19- 9
J. Can Kurtarma Donanımı ........................................................................................................................... 19- 9
K. İşaret, Radar ve Sensör Direkleri .............................................................................................................. 19- 9
L. Yükleme ve Kaldırma Donanımı .............................................................................................................. 19- 11
M. Vardavelalar ............................................................................................................................................. 19-12
İçindekiler

Bölüm 20 – Yangından Korunmak için Yapısal Önlemler

A. Genel..................................................................................................................................................... 20- 2
B. Tüm Gemilerle İlgili Temel İstekler ........................................................................................................ 20- 4
C. SFP Ek Klaslama İşaretli Gemilerle İlgili İlave İstekler .......................................................................... 20- 6
D. Özel Kategori Mahallerin ve Ro-Ro Mahallerinin Korunması .............................................................. 20-14
E. Uçuş Güverteleri ve Hangarlarla İlgili İstekler ....................................................................................... 20-14

Bölüm 21 – Artık Mukavemet

A. Genel..................................................................................................................................................... 21- 2
B. Artık Mukavemetle İlgili İstekler ............................................................................................................. 21- 2
C. Artık Mukavemeti İyileştirme Önlemleri ................................................................................................. 21- 4

Bölüm 22 – Amfibik Gemiler

A. Genel..................................................................................................................................................... 22- 2
B. Baş Kapılar ve İç Kapılar ....................................................................................................................... 22- 2
C. Borda ve Kıç Taraf Kapıları ................................................................................................................... 22- 7
D. Havuzlar ................................................................................................................................................ 22- 9
E. Amfibik Gemilerle İlgili Diğer İsteklere Atıflar ....................................................................................... 22-11

Bölüm 23 – Uçuş İşlemleri ile İlgili Kurallar

A. Genel..................................................................................................................................................... 23- 2
B. Uçuş Güverteleri ................................................................................................................................... 23- 3
C. Hangarlar .............................................................................................................................................. 23- 7
D. İnsansız Hava Araçlarıyla ilgili Kurallar ................................................................................................ 23- 9
E. Uçuş Operasyonları ile İlgili Diğer İsteklere Atıflar ............................................................................... 23- 9
Bölüm 1 – Genel 1-1
BÖLÜM 1
GENEL
A. UYGULAMA ...................................................................................................................................................... 1- 2
1. Uygulama
2. Eşdeğerlilik
3. Klaslama İşaretleri
4. Ortam Koşulları
B. TANIMLAR ........................................................................................................................................................ 1- 3
1. Genel
2. Koordinat sistemi
3. Ana Boyutlar
4. Posta arası a
5. Deplasman Δ
6. Blok katsayısı C
B
7. Gemi Hızı
8. Nominal Tahrik Gücü
9. Yardımcı Elektrik Gücü
10. Güvertenin Tanımı
C. GENEL DİZAYN KONULARI ............................................................................................................................ 1- 7
1. Ulaşılabilirlik
2. Stabilite
3. Beka Kabiliyeti
D. DOKÜMANLAR ................................................................................................................................................. 1- 9
1. Onaya Sunulacak Dokümanlar
2. Gemide Bulundurulacak Dokümanlar
3. İşletme ve Bakım Yönergeleri
E. İŞÇİLİK ............................................................................................................................................................ 1- 11
1. Genel
2. Yapısal Ayrıntılar
3. Korozyondan Korunma
TÜRK LOYDU - ASKERİ GEMİ KURALLARI, TEKNE YAPISI VE DONANIMI KURALLARI – OCAK 2016
A Bölüm 1 – Genel 1-2

A. Uygulama koşulları ile ilgili sınırlamalar (dalga
yüksekliği, vb.).
1. Buradaki kurallar, 1 Np olarak klaslanan
Uygulanacak sefer bölgesi için, Askeri Otorite ile TL
askeri su üstü gemilerine uygulanır. Klaslama işaretleri
arasında anlaşmaya varılacaktır.
için Kısım 101, Klaslama ve Sörveyler’e bakınız.

3.2 IWS ek klas işareti
1.1 Buradaki istekler, tek gövdeli deplasman tipi

askeri gemilerin tekne yapılarına ve donanımına
IWS ek klas işareti verilecek olan, su altındaki
uygulanır. Bunlar, karşılıklı anlaşma suretiyle, diğer tip
sörveylere uygun gemiler için, Bölüm 3, F.5.1’deki
askeri su üstü gemilerine ve AUX-N ek klas işaretli
istekler dikkate alınacaktır.
yardımcı sınıf askeri gemilere bir bütün olarak (kısmen

de) uygulanabilir. 3.3 RSD ve ERS ek klas işaretleri

1.2 Özel tekne yapılarının dizaynı ve Özel analiz prosedürleri uygulanmış olan askeri
boyutlandırılmasında (örneğin; katamaranlar, SWATH, gemilere RSD (Rasyonel Gemi Dizaynı) ek klas işareti
ayaklı tekneler, yüzey tepkili gemiler, hava yastıklı verilecektir.
tekneler) TL Kuralları Kısım 7, Yüksek Hızlı Tekneler,
RSD için oluşturulan veriler, işletim sırasında yardımcı
Bölüm 3 uygulanabilir. Ayrıca, Kısım 101, Klaslama ve
olmak üzere bir veri tabanına aktarılmış ise ERS ek klas
Sörveyler, Bölüm 2, C’ye de bakınız.
işareti verilecektir. Kısım 101, Klaslama ve Sörveyler,

Bölüm 2, C’ye de bakınız.
1.3 Tekne kurallarının yorum hakkı sadece TL’na

aittir.
3.4 Diğer ek klas işaretleri

2. Eşdeğerlilik
Gemi tiplerinin, yapısal değerlendirmenin, makina ve

elektrik tesislerinin ve özel donanımın tanımlanmasına
2.1 Tipleri, bazı kısımları veya donanımları ilişkin ilave ayrıntılar, Kısım 101, Klaslama ve Sörveyler,
nedeniyle yapım kurallarına göre farklılık gösteren Bölüm 2’de verilmiştir.
gemiler, yapı elemanlarının veya donanımlarının
eşdeğerlilik sağladığı klası alabilirler. 4. Ortam Koşulları

2.2 Bu bağlamda, TL ilgili kural isterlerinin amaçlarını 4.1 Genel işletim koşulları

yerine getiren ve eşdeğer emniyet seviyesine ulaşan
4.1.1 Gemi yapısının ve tüm makinalarının seçimi,
uygun alternatif dizayn, yerleşim ve
yerleştirilmesi ve düzenlenmesi, tanımlanan standart
hesaplama/analizleri (FE, FMEA, v.b.) kabul edebilir.
ortam koşullarında, devamlı olarak arızası çalışmayı

sağlayacak şekilde yapılacaktır.
3. Klaslama İşaretleri

AC1 ek klas işareti için daha katı kurallar dikkate
3.1 Sefer bölgesi
alınmalıdır (Kısım 101, Klaslama ve Sörveyler, Bölüm 2,

C’ye bakınız).
Sınırlı bir sefer bölgesi ile ilgili kural isteklerine uygun

olan gemilere, buna karşılık gelen Y, K50/20, K6
ACS ek klas işareti için, askeri geminin olağandışı
klaslama işaretleri verilecektir. Klaslama işareti,
tipleri ve/veya görevleri ile ilgili değişken istekleri her
sınırlamanın cinsini gösterecektir. Örneğin;
durum için ayrı ayrı belirlenebilir, ancak bunlar

standart isteklerden daha az olmayacaktır.
- Çalışma bölgesinin coğrafi tanımı (adı),

AC1 veya ACS ek klas işaretleriyle ilgili koşullara
- Tanımlanan limanlardan ve kıyı çizgisinden
uygun olan, makina mahalleri veya diğer
mesafe,
mahallerdeki bileşenler, TL tarafından

onaylanmalıdır.
- Olası hız sınırlaması ile birlikte, hava
TÜRK LOYDU - ASKERİ GEMİ KURALLARI, TEKNE YAPISI VE DONANIMI KURALLARI – OCAK 2016
A,B Bölüm 1 – Genel 1-3

4.1.2 Geminin meyili ve hareketleri Diğer baş formları özel olarak değerlendirilecektir.

Bir askeri geminin statik ve dinamik meyillerine ait 3.2 Boy L
OA
dizayn koşulları, birbirinden bağımsız olarak
değerlendirilmelidir. Standart istekler ve AC1 ek klas Dizayn su hattına paralel olarak ölçülen, sabit donanım
işareti ile ilgili istekler Tablo 1.1’de tanımlanmıştır. dahil olmak üzere, geminin en baş ve en kıç elemanı
arasındaki uzunluktur.
4.1.3 Çevre koşulları
3.3 Baş kaime FP
Bir askeri gemi ile ilgili dizayn çevre koşulları Tablo
1.2’de verilmiştir. Standart isteklere ilave olarak, AC1 L boyunun ölçüldüğü su hattı ile baş bodoslamanın
ek klas işareti ile ilgili istekler de belirtilmiştir. endaze hattının kesiştiği noktadaki düşey hattır.

4.2 Titreşim 3.4 Genişlik B

Titreşim nedeniyle oluşan gerilmeler; dizayn, yapım ve Çektiği su T değerindeki dizayn su hattında maksimum
yerleştirmede dikkate alınmalıdır. kalıp genişliğidir.

Titreşimle ilgili kriterler, Bölüm 18, C’de ve Kısım 104, 3.5 Genişlik B
Maks
Sevk Tesisleri, Bölüm 1, D.2’de verilmiştir.
Geminin en büyük kalıp genişliğidir. Alışılagelmişin
4.3 Şok dışındaki kesite sahip gemiler için genişlik özel olarak
değerlendirilecektir.
Şok yüklerinin hesabı için Bölüm 16, D’ye bakınız.
3.6 Derinlik H

B. Tanımlar L gemi boyunun ortasında, kaide hattından en üst
devamlı güvertedeki kemerenin en üst kenarına kadar
1. Genel gemi bordasındaki düşey uzaklıktır.

Aşağıdaki tanımlarda SI-birimleri kullanılır. Aksi 3.7 Çektiği su T
belirtilmedikçe, 2., 3. ve 4’deki tanımlarda ve
formüllerde geçen boyutların birimi [m]’dir. L gemi boyunun ortasında, kaide hattından, geminin
ömrü için belirlenen en derin dizayn su hattına kadar
2. Koordinat sistemi olan düşey uzaklıktır.

Bu kuralların kullanımında, Şekil 1.1’de tanımlanan, sabit, 3.8 Çektiği su T
MAKS
sağ-el koordinat sistemi 0, x, y, z kullanılır. Sistemin orijini;
merkez hattında ve gemi omurgasının endaze hattında, L Eklentiler dahil (örneğin; domlar, dümenler, pervaneler,
gemi boyunun kıç nihayetinde yer alır. x-ekseni, başa iticiler, vb.) su içinde kalan tekne bünyesinin en alt
doğru pozitif olmak üzere boyuna doğrultuyu, y-ekseni noktası ile dizayn su hattı arasındaki düşey uzaklıktır.
iskeleye doğru pozitif doğrultuyu ve z-ekseni yukarıya Kanatçıklar, dümen pervaneler, sonarlar gibi hareketli
doğru pozitif doğrultuyu ifade eder. Açısal hareketler, 3 kısımların, geri çekilmiş olduğu kabul edilir.
eksende saat yönünde pozitif olarak kabul edilir.
4. Posta arası a
3. Ana Boyutlar
Bir postanın endaze hattından komşu postanın endaze
hattına kadar ölçülen uzaklıktır.
3.1 Boy L

5. Deplasman Δ
Çektiği su T değerindeki dizayn su hattında, levha

bodoslamanın endaze hattından, kıç bodoslamanın
Çektiği su T değerindeki metrik ton olarak geminin
veya aynanın endaze hattına kadar olan uzunluktur. kütlesini ifade eder.
TÜRK LOYDU - ASKERİ GEMİ KURALLARI, TEKNE YAPISI VE DONANIMI KURALLARI – OCAK 2016