Ars Rhetorica (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana)

165 Pages·2000·2.56 MB·Greek

by  Anaximenes

B I B L I O T H E CA
SCRIPTORVM GRAECORVM ET ROMANORVM
T E V B N E R I A NA
BT 1983
ANAXIMENES
ARS RHETORICA
QVAE VVLGO FERTVR
ARISTOTELIS AD ALEXANDRVM
EDIDIT
MANFRED FUHRMANN
DE GRUYTER

EDITIO STEREOTYPA EDITIONIS ALTERIVS (MM)
ISBN 978-3-598-71983-7
e-ISBN 978-3-11-095673-3
ISSN 1864-399X
Bibliografische Information der Deutschen Nationalbibliothek
Die Deutsche Nationalbibliothek verzeichnet diese Publikation in
der Deutschen Nationalbibliografie; detaillierte bibliografische Daten
sind im Internet uber http://dnb.d-nb.de abrufbar.
© 2010 Walter de Gruyter GmbH & Co. KG, Berlin/New York
Druck: Hubert & Co. GmbH & Co. KG, Gottingen
00 Gedruckt auf saurefreiem Papier
Printed in Germany
www.degruyter.com
PRAEFATIVNCVLA
alterius editionis
Inter oratoriae artis libros, quos Graeci Romanique nobis
reliquerunt, Anaximenis Lampsaceni Τέχνη et levioris est mo-
menti neque cum celebratis illis operibus quae ad eam rem
pertinent (Aristotelis, Ciceronis, Quintiliani dico) compa-
randa. Sic facile intellegitur amplius quam triginta annos,
quoad altera huius libelli editio requireretur, intercessisse,
quo factum est, ut nunc demum coniecturarum ceterarumque
emendationum, quas criticorum sagacitas brevi post quam
prima editio est emissa in lucem protulit, ratio haberi possit.
Quod tandem iam absolutum est: commentarii, quos doctis-
simi homines Kassel et Reeve et Zwierlein conscripsere (vide
tabulam adnotationum criticarum), penitus excutiebantur.
Itaque triginta fere in locis emendatior ut spero textus nunc
offertur et totidem ad locos apparatus criticus novis annota-
tionibus auctus est.
Ut fortioribus remediis uterer et libellum funditus retracta-
rem, in animum inducere non potui. Etiam haec igitur editio
textum ut ita dicam mixtum continet: in illa parte, cui papyrus
Hibeh 26 auxilio venit, Anaximenis ipsius verba restituere co-
natus sum; in reliquis partibus illam adulteratam interpola-
tamque formam conservare satis habui, ex qua codicum manu
scriptorum archetypus manavit. Nam toti operi originarium
textum ut redderem, me assequi posse non credidi, quamvis
viri docti qui iudicium de prima editione pronuntiaverunt id
ad officium meum pertinere arbitrati essent. Certe tamen ap-
paratus criticus illos locos indicat, quorum verba posteriore
aetate immutata esse opinor.
Uberlingae, mense Iunio anni MCMXCIX Μ. F.
PRAEFATIO
Qui hunc librum in lucem edidit,
salutem plurimam dicit lectori
Si, quibus ex fontibus, leetor, et qualis textus Rhetori-
cae quae dicitur ad Alexandrum ad nos pervenerit et
quis re vera conscripserit hunc librum, quem Aristoteles
eonscripsisse traditur, paucis verbis eertior fieri cupis,
lcge haec; sin aliquanto plus sumere poteris temporis,
commentariis, qui sunt inscripti ,Untersuehungen zur
Textgesehiehte der pseudo-aristotelischen Alexander-
Rhetorik (der Τέχνη des Anaximenes von Lampsakos)'1),
uti tibi placeat. ibi enim omnia fere, quae hac epistula
perbreviter tibi expositurus eram, non modo fusius ex-
plicata, sed etiam plenioribus argumentis probata prae
manibus fore sperabam2).
I. Qui fontes Rhetoricae ad Alexandrum textum
tradiderint
Imprimis qui fontes qualesque Rhetoricam ad Alexan-
drum nobis exhibeant te scire oportet. namque cum egre-
gii indicis quem Wartelle3) composuit, nondum particeps
bibliothecarum catalogos, ut exemplaribus Rhetoricae
Graecis potirer, perscrutari coepissem, haec multo cre-
briora, quam qui ante me illam ediderunt opinati erant,
servata esse brevi tempore cognovi. habemus enim in
1) Ak. d. Wiss. u. d. Lit. Mainz, Geistes- u. soz. wiss. KL, 1964,
7, Wiesbaden 1965.
2) De codice scilicet Bueurestensi 602, cuius exemplar luce
depictum commentarios mihi componenti praesto nondum fuisset,
nullo pacto ut dissererem facere potueram; de quo v. i. ρ. XXIIsq.
3) Inventaire des manuscrits grecs d'Aristote et de ses commen-
tateurs, Paris 1963.
VII
PRAEFATIO
uniyersum XXX exempla1), quae solidum atque integrum
librum continent; ad hanc summam nonnulli qm partes
quasdam Rhetoricae complectuntur codices accedunt. illa
quidem exceptis codicibus Neapolitano gr. 137 Matritensi
gr. 4684 Laurentiano 86, 19, quos saeculo XIV exara-tos
esse satis constat, omnia quattuor vel quinque saeculorum
aetatem non egrediuntur; a vero igitur non discedas, si
Rhetoricam ad Alexandrum illorum industria virorum
diligentiaque servatam esse putes, qui studia humanitatis
profitentes antiquitatis artes et litteras instauraverunt.
Codices, qui totum opus continent, sunt hi2):
1. Ambrosianus gr. 426, olim Η 22 sup., saeculo XV
scriptus (f. 326r-342r).
2. Angelicanus gr. 2, olim C 4.23, saeculo XV scriptus
(f. 123r-177v).
3. Bucurestensis 602, saeculo XV scriptus (63—143).
4. Cantabrigensis 191, olim Dd. IV. 16, anno 1441, ut
subscriptio indicat, Florentiae exaratus; Nicolae Sa-
guntinifuisse existimatur (f. 192r—226 v. 99r— lOOv).
5. Harleianus 6322, saeculo XV scriptus (f. 267r-304v).
E* 6. Laurentianus 31,14, saeculi XV dimidio posteriore
scriptus (f. lQ6r—144r).
L* 7. Laurentianus 60,10, saeculo XV scriptus {f. 58 ν u.
ad 86 v).
F* 8. Laurentianus 60, 18, cuius Rhetoricae ad Alexandrum
exemplar mense Maio anni 1427 Constantinopoli per-
fectum esse subscriptio declarat; Francisci Philelphi
manu exaratus videtur (f. llOr—156v).
D* 9. Laurentianus 86, 19, saeculo XIV scriptus3) (f. 167 ν
u. ad 193 v).
10. Laurentianus ,Conventi soppressi' 47, ante annum
1425 scriptus, quippe qui ad Antonii Corbinelli
bibliothecam pertinuerit (f. 86r—127 v).
1) Vel XXXI, si codicem, Rehdigeranum, 23 adxungere vis inde
ab anno 1945 amissum,.
2) Eos codices, quibus iam ante me usi sunt viri docti, asterisco
notavi.
3) Sed v. Spengel, Anaximenis Ars rhetorica, Turici et Vitoduri
1844, V1,
VIII
PEAEFATIO
11. Laurentianus ,Acquisti' 4, medio saeculo XV scriptus;
ex Francisci Castiglionensis libris fuisse videtur
(f. 95r-126v).
12. Magdalenaeus 1069, saeculo XV vergente scriptus
(f. 137r-16Qv).
13. Magliabechianus 10, olim II. 10. 59, saeculo XV ver-
gente scriptus (f. 125 v— 188r).
14. Marcianus gr. 200, quem .anno 1447 Romae Ioannis *
Rhosi manu Bessarione iubente exaratum esse sub-
scriptio nos docet.
15. Marcianus gr. 215, ante annum 1472 scriptus, quia G*
olim ex Bessarionis libris fuit.
16. Matritensis gr. 4632, quem, ut nota in operis fine Η
scripta indicat, anno 1462 Mediolani Constantinus
Lascaris, ut ipse uteretur, exaravit (f. 11 r—65v).
17. Matritensis gr. 4684, saeculo XIV scriptus (f. 92r
u.ad 133r).
18. Monacensis gr. 75; Rhetoricae exemplar anno 1550 M*
Petri Carneadis Monembasiani manu exaratum esse
subscriptione comprobatur (f. 297r—333r).
19. Neapolitanus gr. 137, olim II. E. 2, ubi Rhetoricae N*
exemplar duabus manibus saeculi XIV exaratum est;
ad Iani Parrasii bibliothecam pertinuit (f. lr—39r).
20. Oxoniensis Collegii Corporis Christi 112, saeculo XV
scriptus (f. 156r-174r).
21. Parisinus gr. 2038, saeculi XV dimidio posteriore A*
scriptus (f. 76r-109v).
22. Parisirms gr. 2039, priore saeculi XV dimidio, ac C*
quidem, ut subscripta epistula indicat, Constantino-
poli exaratus (f. lr—50r).
23. Parisinus suppl. gr. 646, saeculo XVII scriptus (f. lr
u.ad 91 v).
24. Rehdigeranus 23, olim S. I. 2. 13b, saeculo XV scrip-
tus, inde ab anno 1945 amissus (f. lr—52v).
25. Vaticanus gr. 1580, saeculo XV scriptus (f. 41r-82r). P*
26. Vaticanus gr. 2384, saeculo XVscriptus (f. 81 r—116 v).
27. Vaticanus Ottobonianus gr. 178, cuius Rhetoricae O*
exemplar anno 1475 Ioachim Casulani manu exaratum
esse annotatio declarat (f, 20r—87v).
IX