Amasya Şehir Rehberi

51 Pages·2010·2.61 MB·Turkish

ULAŞIM
DEMİRYOLU
Amasya, Sivas-Samsun demiryolu üzerinde Sivas’a 261 km. Samsun’a ise 134 TT..CC..
AMASYA VALİLİĞİ
km. uzaklıktadır. İl hudutları içerisinde 2 gar (Amasya-Hacıbayram) ve 6 istasyon AMASYA VALİLİĞİ
(Kızılca, Kayabaşı, Eryatağı, Boğazköy, Suluova, Hacıbayram) bulunmakta olup tren
ve bölgesel ekspresin hareket saatleri aşağıya çıkarılmıştır. (DDY Tel No: 218 12 39)
Amasya Kalkış Samsun Varış Samsun Kalkış Amasya Varış
Her Gün
04.55 08.02 18.00 21.00
Sivas Kalkış Amasya Varış Amasya Kalkış Samsun Varış
Her Gün
08.50 14.21 14.25 17.24
Samsun Kalkış Amasya Varış Amasya Kalkış Sivas Varış
Her Gün
08.20 11.32 14.25 16.50
Bölgesel ekspres Amasya-Samsun: Amasya, Boğazköy, Suluova, Hacıbayram,
Bekdiğin, Havza, Ladik, Kavak, Çukurbük, Meşelidüz, Samsun.
Amasya Kalkış Samsun Varış Samsun Kalkış Amasya Varış
Her Gün
08.40 14.04 14.09 17.08
RAYBÜS
Amasya Kalkış Havza Varış Havza Kalkış Amasya Varış
Her Gün 08.00 09.13 09.30 10.42
15.00 16.12 17.00 18.12
Amasya Kalkış Hacıbayram Varış Hacıbayram Kalkış Amasya Varış
Her Gün
12.00 12.50 13.00 13.51
HAVAYOLU / DENİZYOLU
İlimize en yakın limanlar 130 km. uzaklıktaki Samsun ilinde bulunmaktadır.
Havayolları Tel. : 0.358.535 10 16 - 1015
Denizyolları Tel. : 0.362.435 16 05
İstanbul-Merzifon Uçak Saatleri AMASYA ŞEHİR REHBERİ
Pazartesi İstanbul Kalkış Merzifon Varış Merzifon Kalkış İstanbul Varış
Çarşamba
16.40 18.10 19.10 20.25
Cuma
Amasya komşu illerden Samsun, Çorum ve Tokat’a devlet yolu ile bağlıdır. Transit
karayolu güzergahı 100-17,100-18 ve 100-19 kontrol kesim nolu devlet yolu
(Avrupa-İran Uluslararası Transit Karayolu) üzerinde yer almaktadır. İl genelinde
yolu bulunmayan yerleşim merkezi olmadığı gibi köy yollarının önemli bir kısmı
asfalttır. Yaz-kış ulaşım sorunu yoktur.
SUNUŞ Amasya’ya son yıllarda artan ziyaretçi sayısını dikkate alarak,
konuklarımızın ihtiyacını karşılayabilmek amacıyla bir rehber
7.500 yıllık bilinen tarihi ile Amasya, Anadolu’da örnek bir Türk hazırlamak istedik. Fakat ilk etapta karışımıza çıkan zorluk
şehridir. Tarihi yapıları, kültür birikimi ve günümüze kadar bunca eser arasından nelerin rehbere girmesi gerektiği
ulaşan muhteşem sanat unsurları ile her dönemden eserler oldu. Her eseri kitaba alsak sayfalar kabarıyor ve kullanım
bulabileceğiniz bu şirin kent, aynı zamanda edebi ve folklorik zorlaşıyordu. Eserleri seçip bazılarını rehbere aldık. Bu kez
değerleri ile de özgün bir yapı oluşturur. de seçilen eserlerin anlatımı ve tanıtımı bizi zorladı. Çünkü
her biri sayfalarca anlatılacak bu eserler, birkaç cümleyle nasıl
Yeşilırmak'ın cömert suları bereketli ovaları daha da verimli
tanıtılacaktı. Fotoğraflar için ise yerimiz çok kısıtlı idi. Oysa her
kılarken, aynı zamanda bir kültür ortamı da oluşturur. Irmak
bir eser için belki onlarca kıymetli görsel karşımızda duruyordu.
boyunca uzayıp giden hayatlar, sosyal yapılar bu çerçevede
Bunlar arasından da zorlanarak seçmeler yapmaya çalıştık.
oluşan birikim yüzyılların sermayesi olarak Amasya’da bir
Nihayetinde gözümüz arkada kala kala bu elinizde tuttuğunuz
hazineye dönüşür. Musikiden, mimariye, sanat ve bilimden,
Amasya Şehir Rehberi’ni oluşturabildik.
yemek ve yaşam kültürüne değin hayatın her alanında bu
birikimin izlerini görmek mümkündür. Sadece çok önemli gördüğümüz tarih ve kültür değerlerimizi
aldığımız bu rehberde metinleri hazırlarken elimizden
Asırlarca tarihin en büyük sultanlarına okul olmuş bu
geldiğince güvenilir ve bilinen kaynaklara başvurduk ve
şehzadeler diyarı, Türk tarihinin her döneminde önemli bir
olabildiğince özetledik. Elbette ki bunlarda da hatalarımız
sığınak ve durak olma özelliğini de muhafaza etmiştir. Halen
olabilir. Hatalar varsa bunların doğrularının bize bildirilmesi
ayakta olan sayısız sanat ve kültür yapıları ile Amasya,
halinde ileriki baskılarda bunlara dikkat edilecektir.
günümüzde de önemli bir tarih, kültür ve turizm merkezidir. Son
yıllarda artan turizm kapasitesi, müzeler ve tanıtım çalışmaları Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanan bu rehberin İlimizi
ile bir adım daha öne çıkan ilimiz, gelecek yıllarda tüm tanımak isteyenler için yararlı olmasını umuyor, rehberin
sektörlerde örnek gelişmeler kaydetmeye devam edecektir. hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür ediyoruz.
6 AMASYA ŞEHİR REHBERİ AMASYA ŞEHİR REHBERİ 7
İÇİNDEKİLER Yalıboyu Evleri .......................................................................52
Borabay Gölü .........................................................................56
Yedikır Baraj Gölü / Yedikuğular Kuş Cenneti .......................58
Amasya Tarihi ...................................................................................6
Coğrafya ve İklim..............................................................................6
KÖPRÜLER
Ekonomi............................................................................................7
Alçak Köprü ...........................................................................60
Bilim, Kültür ve Sanat .......................................................................7
Çağlayan Köprü .....................................................................61
Nerede Kalınır? ................................................................................8
İstasyon (Meydan) Köprüsü...................................................62
Ne Yenir? ..........................................................................................9
Künç Köprü ............................................................................63
Diğer Köprüler (Magdinus ve Helkıs Köprüleri) .....................64
CAMİ ve KÜLLİYELER
II. Bayezid Külliyesi................................................................11
MEDRESELER ve BİMARHANE
Bayezidpaşa Camii ................................................................15
Kapı Ağası (Büyük Ağa) Medresesi .......................................65
Burmalı Minare Camii ve Cumudar Türbesi ..........................16
Çelebi Mehmet Medresesi .....................................................66
Çilehane.................................................................................18
Gök Medrese ........................................................................67
Fethiye Camii .........................................................................19
Haliliye Medresesi ................................................................69
Merzifon - Kara Mustafa Paşa Camii ...................................20
Darüşşifa - Bimarhane ...........................................................70
Hatuniye Külliyesi ..................................................................21

Hatuniye Camii ...............................................................21
TÜRBELER
Sübyan Mektebi ..............................................................22
Halifet Gazi Türbesi ...............................................................73
Yıldız Hamamı ................................................................23
Halkalı Evliya Türbesi ............................................................75
Küçük Ağa (Şamlar - Ayas Ağa) Külliyesi .............................24
Hamdullah Efendi Türbesi .....................................................75
Kilari Selim Ağa Camii ...........................................................25
Kadılar Türbesi ......................................................................75
Mehmet Paşa Camii ..............................................................26
Şadgeldi Paşa Türbesi ..........................................................75
Saraçhane Camii ...................................................................27
Kurtboğan Türbesi .................................................................76
Şirvanlı (Azeriler) Camii .........................................................28
Pir Sücaeddin İlyas Türbesi ...................................................76
Yörgüç Paşa Camii ................................................................29
Sultan Mesud Türbesi ............................................................77
Gümüşlü Camii ......................................................................30
Torumtay Türbesi ...................................................................77
Hızır Paşa Camii ....................................................................32
Yukarı Türbe (Şirvanlı İsmail Türbesi) ...................................79
Sofular Camii ve Dar-ül Hadis'i .............................................32
Merzifon Abide Hatun Camii ..................................................34
HAMAMLAR
Gümüş Yeni Camii (Maden Camii) ........................................35
Kara Mustafa Paşa Hamamı .................................................80
Kumacık Hamamı ..................................................................81
BEDESTENLER ve HANLAR
Mehmet Paşa (Mustafa Bey) Hamamı ..................................81
Amasya Bedesteni .................................................................36
Merzifon Bedesteni ................................................................37
MÜZELER
Gümüşhacıköy Bedesteni ......................................................38
Özel Şehzadeler Müzesi........................................................82
Taşhan ...................................................................................40
Maket Amasya Müzesi...........................................................85
Ezine Pazar Hanı...................................................................40
Saraydüzü Kışla Binası Milli Mücadele
Merzifon Taşhanı ..................................................................41
Müzesi ve Kongre Merkezi ....................................................87

Amasya Arkeoloji Müzesi.......................................................89
ÖREN YERLERİ
Hazeranlar Konağı Etnografya Müzesi ..................................90
Amasya Kalesi .......................................................................43
Saat Kulesi ............................................................................92
İç Kale ...................................................................................46
Kızlar Sarayı .........................................................................46
KAPLICALAR
Cilanbolu Kuyusu ..................................................................46
Terziköy Termal Turizm Merkezi ............................................94
Aynalı Mağara .......................................................................48
Hamamözü Arkut Bey Kaplıcası ............................................95
Ferhat Su Kanalı....................................................................49
Gözlek Kaplıcası ....................................................................96
Kral Kaya Mezarları ...............................................................50
8 AMASYA ŞEHİR REHBERİ AMASYA ŞEHİR REHBERİ 9
AMASYA TARİHİ Amasya il merkezi ise yükseltileri 910 metre ile 780 metre
Amasya, Anadolu’nun en eski yerleşim yerlerinden biridir. arasında değişen Kırklar, Karaman, Lokman ve Ferhat
Yapılan arkeolojik çalışmalar bu kentin tarihinin 7.500 yıl Dağları’nın ortasında, Yeşilırmak’ın oluşturduğu yaklaşık
öncesine, Kalkolitik Çağ olarak isimlendirilen döneme kadar 400 rakımlı vadide konumlanmıştır. Toplam uzunluğu 519
uzandığını gösterir. 7.500 yıl boyunca sayısız topluluk, devlet km olan Yeşilırmak’ın 140 km’si Amasya il sınırları içindedir.
ve medeniyete ev sahipliği yapan Amasya’da Hititler, Frigler, Zaman zaman ortalama değerlerinin çok üzerinde veya
Kimmer-İskitler, Med-Persler, Pontuslar, Roma ve Bizanslılar, altında akan Yeşilırmak’ın en gür aktığı zamanlar, Amasya
Türklerden önce burada yerleşmiş medeniyetlerdendir. genelinde yağışların en bol görüldüğü ilkbahar aylarıdır.
Anadolu’nun 1071 yılında başlayan Türkleşme süreci içinde Amasya, Karadeniz iklimi ile İç Anadolu iklimi arasında bir
Melik Ahmed Danişmend Gazi Amasya’yı alarak burada ilk geçiş alanıdır. Bu nedenle ilin kuzeyi ile güneyi arasında
Türk egemenliğini kurmuştur. Uzun süre Danişmend-Selçuklu ya da dağlar ile vadiler arasında belirgin iklim farklılıkları
egemenliğinde kalan Amasya, 1243 yılındaki Kösedağ görülür. Kışların ılıman geçtiği ilde yaz ayları sıcaktır. Ocak,
Savaşı’nda Selçukluların Moğollara yenilmesinin ardından ortalama 2,4 °C ile en soğuk; Temmuz ise ortalama 23,6 °C
yaklaşık yüz yıl sürecek Moğol-İlhanlı hakimiyetine geçmiştir. ile en sıcak aydır.
1341 yılında Eretna Beyliği’nin egemenliğine geçen Amasya,
1386’da Yıldırım Bayezid Döneminde Osmanlı topraklarına EKONOMİ
gönüllü katılmıştır. Amasya ekonomisi, başta tarım olmak üzere, tarımsal
Yaklaşan Timur tehlikesi nedeniyle 1389’da Şehzade ürünlerin ticaretine, yine tarımsal ürünleri işleyen işletmelere
Sancağı ilan edilen Amasya bu ünvanını uzun yıllar korumuş, ve mermer öncelikli sanayi işletmelerine dayanır.
bu süre içinde yedisi sonradan padişah olarak Osmanlı Son yıllarda artan turizm yatırımları diğer sektörlerle
tahtına oturan on iki şehzadeyi vali olarak ağırlamış, bu yarışmaktadır.
şehzadeleri tahta hazırlayan şehir olmuştur. 1402 yılında Amasya, arazi varlığı ve bitkisel ürün çeşitliliği bakımından
yaşanan Ankara Savaşı’yla kısmi bir dağılma yaşayan tarımsal potansiyeli yüksek illerdendir. İklim ve toprak
Osmanlı’yı yeniden toparlayıp tarihe yön veren bir cihan yapısında görülen çeşitlilik tarımsal ürünlerde de çeşitlilik
devleti olma yolunu açan Çelebi Mehmed de burada valilik yaratır. Tahıl, şekerpancarı, soğan, ayçiçeği ve haşhaş
yapmış ve savaş sonrası toparlanma sürecini Amasya’dan gibi tarla bitkileri yaygındır. Ancak Amasya daha çok
idare etmiştir. meyveleriyle tanınır. Türkiye’nin pek çok yerinde yetişebilen
Cihan devletine giden yolda ilk adımların atıldığı Amasya, ‘misket’ elması en güzel halini Amasya’da almıştır ve daha
bu rolünü bir kez daha tekrar etmiş; bağımsızlık ve çok ‘Amasya Elması’ olarak bilinir. Kiraz ise son yıllarda
Cumhuriyet’e giden yolda Mustafa Kemal ve arkadaşlarının yoğun olarak yetiştirilen ve üretilen bir üründür. Özellikle dış
22 Haziran 1919’da ilan ettikleri Tamim’le tüm dünyaya pazarlara yönelik üst kalite kiraz üretimi Amasya’da oldukça
kararlılıklarını duyurdukları yer olmuştur. yaygınlaşmış, Türkiye’nin kiraz üretiminin yaklaşık %10’u
Amasya’dan karşılanır hale gelmiştir. Bunların yanında şeftali
COĞRAFYA ve İKLİM de pek çok çeşidiyle Amasya’da yoğun olarak yetiştirilir.
Karadeniz Bölgesi’nin Orta Karadeniz Bölümü’nde yer alan Amasya birçok sebze türünün ve özellikle de bamyanın
Amasya, doğusunda Tokat, güneyinde Yozgat, batısında yetiştirildiği ve iç-dış pazarlara satıldığı zengin bir ildir.
Çorum ve kuzeyinde Samsun’la komşudur. Ankara’ya 336
km, İstanbul’a 671 km uzaklıkta bulunan ilimiz, genel olarak BİLİM, KÜLTÜR ve SANAT
bol kıvrımlı ve kırıklı, engebeli bir yapıya sahiptir. Tektonik Amasya, 7.500 yıllık tarihi birikimi Selçuklu ve Osmanlı
özellik gösteren bu yükseltiler arasında, verimli tarım Dönemlerinde Türk-İslam kültürünün zenginliğiyle
alanlarının bulunduğu ovalar yer alır. birleştirmiş, bilim, siyaset ve sanat alanında her biri türünün
10 AMASYA ŞEHİR REHBERİ AMASYA ŞEHİR REHBERİ 11
en değerli örnekleri olan sayısız eser vermiş onlarca NE YENİR?
şahsiyetin doğduğu, büyüdüğü, ürettiği yerdir. Bu kültürel Amasya, uzun
zenginliğin izleri bugün Amasya’nın her köşesinde kendisini tarihi geçmişinin
gösterir. 200 yıla yakın bir süre Osmanlı’ya padişah olmuş izlerini ve bu
şehzadeleri yetiştiren şehir, saraya sayısız din alimi, sanat tarihi geçmişin
erbabı, bilim adamı, şeyhülislam ve paşa göndermiştir. kültüründe
Dünyaca ünlü coğrafyacı Strabon Amasyalıdır. Tıp ilminin yarattığı çeşitliliği
en değerli eserlerinden birini veren Sabuncuoğlu Şerafeddin yemeklerinde
bilgi ve tecrübesini Darüşşifa’da paylaşmış, hastalarını de gösterir. Yine
burada tedavi etmiştir. Katiplerin Kıblesi namıyla maruf, hat coğrafi konumu,
sanatının en büyük ustalarından Şeyh Hamdullah’ın zerafet Karadeniz’le iç
dolu eserleri Amasya’da pek çok yerde çıkar karşınıza. Adli bölgeler arasında
mahlasıyla şiirler yazan Sultan II. Bayezid ve divânı olan geçiş yolu olması,
ilk Türk kadın şair Mihri Hatun şiirlerini burada yazmıştır. Amasya’da
Sadece birkaçını sayabildiğimiz bu bilim, kültür ve sanat hem Karadeniz
ustalarının geleneği bugün de sürmektedir Amasya’da. Mutfağı’nın hem
Türk müziğinin büyük ustaları, süsleme ve hat sanatının de İç Anadolu
değerli elleri, kelimelerden binalar kuran şair ve yazarlar, Mutfağı’nın en
tükenmeyen kaynağıyla Amasya’dan aldıkları ilhamla lezzetli ve özgün
üretmektedirler şaheserlerini. Amasya’da tarih, kültür ve yemeklerini bir
sanat olup taşmaktadır sanki. araya getirir.
NEREDE KALINIR? Şehzadeleri ile
Amasya, kalacak yer ünlü Amasya’da
bakımından ziyaretçilerine saray mutfağından esintiler bulmak da mümkündür. Size
birbirinden farklı tavsiyemiz yöresel yemekler yapan bir yere girmeniz ve
seçenekler sunar. menüye şöyle bir göz atmanızdır. Çorbalardan sebze
Şehir merkezinde veya yemeklerine, et yemeklerinden hamur işlerine, salatalardan
merkeze sadece birkaç tatlılara kadar o kadar çeşitli ve lezzetli seçenek görürsünüz ki
kilometre mesafede bunlardan bir kısmı mutlaka sizin damak tadınıza hitap edecektir.
bulunan, hizmet kaliteleri
yüksek otellerin yanısıra
Yeşilırmak’ın kenarına
inci bir gerdanlık gibi
dizilmiş tarihi konak ve
evlerin bir kısmı butik
otel veya pansiyon
olarak hizmet vermektedir. Tarihi dokularının bozulmadığı,
odaların geleneksel Türk evlerinde olduğu gibi döşendiği bu
pansiyonlar Amasya’yı gezdiğiniz sürece hissedeceğiniz ‘tarih
yolculuğu’nu, kalacağınız yerde de yaşatmaya devam eder.
12 AMASYA ŞEHİR REHBERİ AMASYA ŞEHİR REHBERİ 13
CAMİ ve KÜLLİYELER
II. Bayezid Külliyesi
1481-1486 yılları arasında, Amasya Valisi Şehzade
Ahmet tarafından babası Sultan II. Bayezid adına
yaptırılmıştır. Cami, medrese, imaret ve şadırvandan
oluşan bir külliye olarak yaptırılan yapının mimarı
Şemseddin Ahmet’tir. Caminin güneydoğu köşesinde
bulunan, Şehzade Ahmet’in küçük yaşta ölen
oğlu Şehzade Osman’a ait türbe yapıya sonradan
eklenmiştir.
Yan mekanlı, ya da zaviyeli cami mimarisinin en
güzel örneklerinden biri olan cami, ortada büyük bir
kemerle ayrılan iki kare mekanla, doğu ve batı yanlarda
üçer kubbeli yan mekanlardan oluşur. Orta mekanı,
sekizgen kasnaklarında 16’şar pencere bulunan iki
büyük kubbe örter. Kubbe içi ve pencere kemerlerinin
üzeri zengin kalem işleri ile süslenmiştir. Ahşap
pencere kanatları, 15. yy. ahşap kündekari tekniğinin
en güzel örneklerindendir. Kuzeydeki son cemaat yeri,
altı yuvarlak mermer sütun üzerine oturan beş sivri
kemerin taşıdığı beş kubbe ile örtülüdür. Son cemaat
yerindeki pencere üstleri mavi beyaz çini panolarla
süslenmiştir. Buranın iki ucunda yükselen tek şerefeli
iki minareden soldakinin gövdesi dikine yivli, sağdakinin
gövdesi ise zikzak taş dekorludur. Caminin mukarnas
süslemeli, ihtişamlı taç kapısı üzerindeki üç satırlık
mermer kitabesini Hattat Şeyh Hamdullah yazmıştır.
Avlu ortasında yer alan 12 kenarlı şadırvan, 12 sütunun
taşıdığı, 12 yüzlü sivri piramit bir çatıyla örtülüdür.
Caminin batı yönünde “U” planlı medrese bulunur.
Külliyeyi çevreleyen avlunun batı duvarına bitişik
olarak inşa edilmiş olan medrese, ortada genişçe bir
avlu, avlunun etrafında kubbeli revaklar ve bunların
arkasındaki öğrenci hücrelerinden oluşur. Kuzeydeki
II. Bayezid Külliyesi
14 AMASYA ŞEHİR REHBERİ AMASYA ŞEHİR REHBERİ 15
giriş kapısının karşısında, sekizgen kasnaklı bir örtülüdür. Bu mekanların önünde, İmaret’in camiye
kubbeyle örtülü, kare planlı dersane vardır. Evliya bakan yüzlerinde küçük kubbelerle örtülü revaklar
Çelebi’nin Amasya’da bulunan on medreseden bulunur. İmarethane’nin büyük dikdörtgen salonu bugün
en süslü ve en bakımlısı olarak anlattığı Sultaniye Maket Amasya Müzesi’ne ev sahipliği yapmaktadır.
Medresesi, 1922 yılından beri İl Halk Kütüphanesi
Caminin kuzeybatısında, Medrese’ye yakın bir yerde
olarak kullanılmaktadır.
bulunan tek katlı, kare planlı küçük yapı ise güneşin
“L” planlı İmaret ise caminin doğusundadır. İmaret’in konumuna göre namaz vakitlerinin belirlendiği
dikdörtgen olan asıl mekanlarının üzeri tonozlarla muvakkithanedir. İç mekan duvarları ve tavanı kalem
Kaleden II. Bayezid Külliyesi
16 AMASYA ŞEHİR REHBERİ AMASYA ŞEHİR REHBERİ 17
Bayezidpaşa Camii
Beyazıtpaşa Mahallesi’nde, nehrin doğu kıyısında,
Künç Köprü’nün karşısında yer alan camiyi 1414
yılında, daha sonra sadrazam olan Bayezid Paşa
yaptırmıştır. Ters T biçimindeki caminin planı bazı
ayrıntıları dışında aynı dönemlerde Bursa’da yapılan
Yeşil Cami’ninkine benzer. Bu plana sahip camilere
Zaviyeli ya da Bursa Tipi Camiler de denir.
Yapısı ve süslemeleriyle oldukça zarif bir görünüşe
sahip caminin en dikkat çekici bölümü kuzeyindeki
son cemaat yeridir. Altı kalın kare paye birbirine ve
beden duvarına sivri, kalın kemerlerle bağlanarak beş
II. Bayezid Külliyesi'ndeki çınar ağaçlarından biri bölüm oluşturur. Her bölümün üzeri Türk üçgenleriyle
geçilen sekizgen kaideler üstündeki kubbelerle
işi bezemelerle süslü muvakkithanenin kuzey ve güney örtülüdür. Payeler kemer hizasına kadar düzgün kesme
cephelerinde bulunan pencerelerinin çevresinde de taşlardan örülmüştür. Payeleri bağlayan kemerlerse
kalem işleri bulunmaktadır. Muvakkithane 1842 yılında kırmızı ve beyaz mermerdendir. Bunların etrafında
Hacı Hüseyin Efendi tarafından yaptırılmıştır. yine mermerden, hafif çıkıntılı çerçeveler bulunur. Bu
bölümün üst kısmı kıvrık dal ve yaprakların oluşturduğu
Caminin önünde, şadırvanın iki yanında bulunan
çınar ağaçları ise caminin inşaatı sırasında buraya
dikilmişler, 500 yılı aşkın bir zamandır cami bahçesine
gölgelerini düşürmektedir.
II. Bayezid Külliyesi iç mekan Bayezid Paşa Camii
18 AMASYA ŞEHİR REHBERİ AMASYA ŞEHİR REHBERİ 19
motiflerle süslenmiştir. Mukarnas süslemeli saçak Mahkeme Camii ismiyle bahsettiği caminin minaresi
altında yer alan, boydan boya cepheyi dolanan kırmızı ilk yapıldığında ahşaptı. 1590 yılındaki deprem ve
taş kuşağı üzerine caminin kabartma biçiminde 1602 yılında yaşanan yangında hasar gören caminin
vakfiyesi işlenmiştir. Giriş kapısı son derece zengin minaresi 1730 yılında yaşanan büyük yangında
ahşap bezemelidir. tamamen yok oldu. Bunun yerine yapılan minare bu
kez caminin güçlü taş yapısına uygun biçimde taştan
İbadet mekanı iki bölümden oluşur. Mihrabın bulunduğu
yapıldı. Dönerek minarenin etrafını dolanan yivlerin
ikinci mekan ilkinden daha küçüktür. Bu bölümün
oluşturduğu bu yapıya bu zamandan sonra Burmalı
doğusu ve batısında bulunan kapılardan yan mekanlara
Minare, camiye de Burmalı Minare Camii denmiştir.
geçilir. Her bölümün üzeri bir kubbeyle örtülüdür.
Cami, girişin iki yanındaki minare ve türbe dışında
Cami 2006 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce
oldukça düzgün bir dikdörtgen plana sahiptir. Kesme
onarılmıştır.
taştan örülmüş kalın ve güçlü duvarlardan batı ve
doğu cephesindekilerde bulunan dörder pencere ile
Burmalı Minare Camii ve Cumudar Türbesi
güney cephesindeki üç pencere caminin içini aydınlatır.
Caminin kapısı üzerinde bulunan, kemer kavisi Camiye minare ve türbenin arasından, dışarıya doğru
şeklindeki kitabeden caminin iki kardeş tarafından çıkıntılı büyük bir niş içinde yer alan kemerli kapıdan
yaptırıldığı anlaşılır. Bu kardeşlerden Said Ferruh’un girilir. İç mekan mihrap ekseninin iki yanında sıralanmış
Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Keyhüsrev’in üçer paye (sütun) ile üç sahına ayrılmış, payelerin
vezirlerinden Necmeddin Ferruh Bey olduğu birbirine sivri kemerlerle bağlanmasıyla bu sahınlar da
kabul edilmektedir. Kardeşi de üçer bölüme ayrılarak toplam dokuz bölüm meydana
Haznedar Yusuf’tur. Yapım tarihi, getirmiştir. Bu dokuz bölümden orta sıradaki üçünün
kitabeye göre 1242 yılıdır. üzeri kubbelerle örtülüdür. Yan sıralardaki bölümlerden
kıble duvarına yakın olan ikisi çapraz, diğer bölümler
Bugün, minaresinin yapım
beşik tonoz örtülüdür.
biçimiyle adlandırılan
ve Evliya Çelebi’nin, Girişin sol yanında kare zemin üzerine sekizgen yapılı
Seyahatname'sinde Cumudar Türbesi bulunur.
İlhanlılar’ın Anadolu egemenliği
döneminde Amasya’da Anadolu
Nazırlığı yapmış olan Şehzade
Cumudar’a ait mumyanın
Amasya Müzesi’ne konulmasına
kadar burada bulunmuş olması
nedeniyle bu isimle anılan
türbe asıl olarak Ferruh Bey ve
oğluna aittir.
Burmalı Minare Cami ve giriş kısmının solunda Cumudar Türbesi Caminin ahşap mimberi