Table Of Contentkpss
2015
konu anlatımlı
ayrıntılı çözümlü
örnekler
uyarılar
pratik bilgiler
çıkmış sorular ve
açıklamaları
ÖSYM
tarzına en yakın
özgün sorular
ve açıklamaları
vatandaşlık
2014 kpss’de
94 soru
yakaladık
Komisyon
KPSS VATANDAŞLIK
ISBN 978-605-364-843-7
Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.
© Pegem Akademi
Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları
Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti.ne aittir.
Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri,
kapak tasarımı; mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt
ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz.
Bu kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır.
Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında
yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları
satın almamasını diliyoruz.
“Bu kitapta yer alan geçmiş yıllarda ÖSYM'nin yapmış olduğu sınavlardaki ÇIKMIŞ
SORULAR'ın her hakkı ÖSYM'ye aittir. Hangi amaçla olursa olsun, tamamının veya bir
kısmının kopya edilmesi, fotoğraflarının çekilmesi, herhangi bir yolla çoğaltılması ya da
kullanılması, yayımlanması ÖSYM'nin yazılı izni olmadan yapılamaz. Pegem Akademi
Yayıncılık telif ücreti ödeyerek bu izni almıştır.”
23. Baskı: Eylül 2014, Ankara
Yayın-Proje Yönetmeni: Ayşegül Eroğlu
Dizgi-Grafik Tasarım: Göktürk Alperen Aslan
Kapak Tasarımı: Gürsel Avcı
Baskı: Ayrıntı Basım Yayın ve Matbaacılık Ltd. Sti
İvedik Organize Sanayi 28. Cadde 770. Sokak No: 105/A
Yenimahalle/ANKARA
(0312-394 55 90)
Yayıncı Sertifika No: 14749
Matbaa Sertifika No: 13987
İletişim
Karanfil 2 Sokak No: 45 Kızılay / ANKARA
Yayınevi: 0312 430 67 50 - 430 67 51
Yayınevi Belgeç: 0312 435 44 60
Dağıtım: 0312 434 54 24 - 434 54 08
Dağıtım Belgeç: 0312 431 37 38
Hazırlık Kursları: 0312 419 05 60
İnternet: www.pegem.net
E-ileti: [email protected]
SUNU
Değerli Adaylar;
Bu kitap Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) Genel Kültür Testinde
önemli bir yer tutan “Temel Yurttaşlık Bilgisi ve Güncel Bilgiler” kapsamındaki 15 soruyu etkili bir
şekilde çözebilmeniz amacıyla hazırlanmıştır.
Kitap, sorulmuş ve sorulması olası soruların titizlikle incelenmesiyle meydana getirilmiş olup;
■ Hukukun Temel Kavramları,
■ Devlet Biçimleri Demokrasi ve Kuvvetler Ayrılığı,
■ Anayasa Hukukuna Giriş Temel Kavramlar ve Türk Anayasa Tarihi,
■ 1982 Anayasasının Temel İlkeleri,
■ Yasama,
■ Yürütme,
■ Yargı,
■ Temel Hak ve Hürriyetler,
■ İdare Hukuku bölümlerinden oluşmaktadır.
Kitapta; bölümlerin sınav formatına uygun ve soru çözümünü kolaylaştıracak bir şekilde ele alınma-
sına ve bilgilerin açık ve anlaşılır bir dille ifade edilmesine, bilginin resim, şekil, şemalarla so-
mutlaştırılmasına, kavram haritaları, tablolar, grafik ve etkinliklerle akılda kalıcı biçimde sunul-
masına özen gösterilmiştir. Kitaba ayrıca 1982 Anayasası’nın en güncel metni ve yapılan anayasa
değişiklikleri eklenmiştir.
Her ünitenin sonunda,
■ boşluk doldurma ve doğru/yanlış alıştırmaları,
■ bulmaca,
■ cevaplı testler ve
■ çıkmış sorulara;
yer verilmiştir.
Bu kitabın hazırlanmasında yardım, destek ve katkılarını esirgemeyen meslektaşlarıma,
PEGEM AKADEMİ yayınevi ve dershanesi çalışanlarına ve öğrencilerime teşekkürü bir borç bilirim.
Bu kitap, uzun bir birikimin ve yoğun bir emeğin ürünüdür. Kitapla ilgili görüş ve önerileriniz
bu ürünün niteliğini daha da arttıracaktır. Değerli görüş ve önerilerinizi lütfen bizimle
[email protected] aracılığıyla paylaşınız.
Kitabın çalışmalarınızda yararlı olması dileğiyle, KPSS’de ve meslek hayatınızda başarılar.
Komisyon
İÇİNDEKİLER
1. BÖLÜM Hukukun Temel Kavramları
Hukukun Tanımı...........................................................................................................3
Sosyal Hayatı Düzenleyen Kurallar ........................................................................4
Hukukun Kaynakları ................................................................................................4
Yazılı Kaynaklar (Asli Kaynaklar) ............................................................................5
Yazısız Kaynaklar (Tali Kaynaklar) .........................................................................5
Yardımcı Kaynaklar .................................................................................................5
Hukuk Kaynaklarıyla İlgili Kavramlar .......................................................................5
Hukuk Kurallarının Yaptırımları ...............................................................................6
Hukukun Sistematiği ...............................................................................................9
Kamu Hukuku Dalları.................................................................................................10
1. Anayasa Hukuku ...............................................................................................10
2. İdare Hukuku .....................................................................................................10
3. Yargılama Hukuku .............................................................................................11
4. Ceza Hukuku ....................................................................................................11
5. Vergi Hukuku .....................................................................................................12
6. İcra ve İflas Hukuku ..........................................................................................13
7. Devletler Genel (Umumi) Hukuku .....................................................................13
Özel Hukuk Dalları.....................................................................................................13
1. Medeni Hukuk ...................................................................................................13
Medeni Hukukta Hak Kavramı ..............................................................................13
Hakkın Tanımı ve Türleri ..................................................................................13
Hakkın Kazanılması .........................................................................................14
Hakkın Türleri ........................................................................................................14
Hakkın Korunması ............................................................................................16
A) Kişiler Hukuku ..................................................................................................17
1. Gerçek Kişiler ...............................................................................................17
Gerçek Kişiliğin Başlangıcı ..........................................................................17
Gerçek Kişilerde Hak Ehliyeti.......................................................................17
Gerçek Kişilerde Fiil Ehliyeti ........................................................................17
Gerçek Kişiliğin Sona Ermesi.......................................................................18
2. Tüzel Kişiler ..................................................................................................19
Tüzel Kişiliğin Başlangıcı .............................................................................19
Tüzel Kişilerde Fiil Ehliyeti ...........................................................................19
Tüzel Kişiliğin Çeşitleri .................................................................................19
Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi .........................................................................20
B) Aile Hukuku ......................................................................................................20
C) Miras Hukuku ...................................................................................................21
vi
D) Eşya Hukuku ....................................................................................................21
2. Borçlar Hukuku .................................................................................................22
A. Hukuki Sözleşmeden Doğan Borçlar ...........................................................22
B. Haksız Fiilden Doğan Borçlar ......................................................................23
C. Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borçlar ..................................................23
3. Ticaret Hukuku ..................................................................................................24
4. Devletler Özel (Hususi) Hukuku ........................................................................25
Boşluk Doldurma .......................................................................................................26
Doğru / Yanlış ............................................................................................................28
Bulmaca.....................................................................................................................29
Cevaplı Test ...............................................................................................................30
Çıkmış Sorular ...........................................................................................................34
2. BÖLÜM Devlet Biçimleri ve Hükûmet Sistemleri
Devlet ........................................................................................................................43
Devlet Kavramı .....................................................................................................43
Devlet Kurucu Unsurları ........................................................................................43
Devlet Kavramına İlişkin Ayrımlar .........................................................................43
Yapılarına Göre Devlet Şekilleri........................................................................43
Egemenliğin Kaynağına Göre Devlet Şekilleri ..................................................44
Hükûmet Sistemleri ...................................................................................................44
Kuvvetler Birliği .................................................................................................45
Kuvvetler Ayrılığı ..............................................................................................45
Boşluk Doldurma .......................................................................................................46
Doğru / Yanlış ............................................................................................................48
Bulmaca.....................................................................................................................49
Cevaplı Test ...............................................................................................................50
Çıkmış Sorular ...........................................................................................................52
vii
Anayasa Hukukuna Giriş, Temel Kavramlar
3. BÖLÜM
ve Türk Anayasa Tarihi
Anayasa.....................................................................................................................57
Anayasa Kavramına İlişkin Ayrımlar .....................................................................57
Yazılı Anayasa - Yazısız Anayasa Ayrımı .........................................................57
Maddi Anlamda Anayasa - Şeklî Anlamda Anayasa Ayrımı .............................57
Anayasacılık Hareketleri ve Anayasanın Üstünlüğü Sorunu .................................57
Kurucu İktidar ...................................................................................................58
Aslî Kurucu İktidar ............................................................................................58
Tâlî Kurucu İktidar ............................................................................................58
Türk Anayasa Tarihi ...................................................................................................59
Kanun-i Esasî (1876) ............................................................................................62
Şeklî Unsurlar ...................................................................................................62
Devletin Nitelikleri .............................................................................................62
Hükûmet Sistemi ..............................................................................................62
Temel Hak ve Hürriyetler ..................................................................................62
Kanun-i Esasî’de 1909 Değişiklikleri (İkinci Meşrutiyet) ...................................62
1921 Teşkilât-ı Esasiye Kanunu ............................................................................62
Şeklî Unsurlar ...................................................................................................62
Devletin Nitelikleri .............................................................................................62
Hükûmet Sistemi ..............................................................................................62
Teşkilât-ı Esasiye Kanunu’nda 29 Ekim 1923 Tarihli Değişiklikler ....................63
1924 Anayasası ....................................................................................................63
Şeklî Unsurlar ...................................................................................................63
Devletin Nitelikleri .............................................................................................63
Hükûmet Sistemi ..............................................................................................63
Temel Hak ve Hürriyetler ..................................................................................63
1924 Anayasası’nda ‘‘Çoğunlukçu Demokrasi’’ Sorunu ...................................63
1961 Anayasası ....................................................................................................63
Şeklî Unsurlar ...................................................................................................63
Devletin Nitelikleri .............................................................................................64
Hükûmet Sistemi ..............................................................................................64
Temel Hak ve Hürriyetler ..................................................................................64
“Çoğunlukçu Demokrasi”den “Çoğulcu Demokrasi”ye .....................................64
1971-1973 Anayasa Değişiklikleri ....................................................................64
1982 Anayasası ....................................................................................................64
1982 Anayasasının Temel Özellikleri ...............................................................65
Türk Tarihindeki Referandumlar .......................................................................65
Boşluk Doldurma .......................................................................................................67
Doğru / Yanlış ............................................................................................................69
Bulmaca.....................................................................................................................70
Cevaplı Test ...............................................................................................................71
Çıkmış Sorular ...........................................................................................................74
viii
4. BÖLÜM 1982 Anayasası’nın Temel İlkeleri
1982 Anayasası’na Giriş ve Anayasanın Temel İlkeleri ..............................................77
Başlangıç Metni .....................................................................................................77
1982 Anayasasının Temel İlkeleri ..........................................................................78
1. Laik Devlet .....................................................................................................78
2. Atatürk Milliyetçiliğine Bağlı Devlet ................................................................78
3. Demokratik Devlet .........................................................................................79
Siyasi Partiler ....................................................................................................79
Siyasi Partilerin Amaçlarına İlişkin Yasaklar ......................................................80
Siyasi Partilerin Örgütlenme ve Çalışmalarına İlişkin Yasaklar .........................80
Siyasi Partilerin Mali Denetimi ...........................................................................80
Siyasi Partilerin Kapatılması ..............................................................................80
4. İnsan Haklarına Saygılı Devlet ......................................................................81
Normlar Hiyerarşisi ............................................................................................81
5. Hukuk Devleti ................................................................................................81
Kanunî Hakim Güvencesi ..................................................................................82
Ceza Sorumluluğu İlkeleri .................................................................................82
6. Sosyal Devlet ................................................................................................82
Sosyal Devletin Uygulama Yöntemleri ..............................................................82
Eşitlik İlkesi ........................................................................................................82
Boşluk Doldurma ........................................................................................................83
Doğru / Yanlış .............................................................................................................85
Bulmaca......................................................................................................................86
Cevaplı Test ................................................................................................................87
Çıkmış Sorular ............................................................................................................93
5. BÖLÜM Yasama
Yasama Organı ........................................................................................................103
Yasama Fonksiyonu ............................................................................................103
Yasama Fonksiyonunun Genelliği, Asliliği (İlk-El) ve
Devredilmezliği ....................................................................................................103
Yasama İşlemleri .................................................................................................103
a) Kanunlar .....................................................................................................103
Özel Usullere Tabi Kanunlar ...........................................................................105
b) Parlamento Kararları ..................................................................................106
İç tüzük ...........................................................................................................106
TBMM Kuruluş ve Seçimler ................................................................................106
ix
TBMM Üyelerinin Hukuki Statüsü ......................................................................108
Yasama Sorumsuzluğu (Mutlak Dokunulmazlık) ............................................108
Yasama Dokunulmazlığı (Nisbi Dokunulmazlık) .............................................108
TBMM İç Yapı ve Çalışma Düzeni ......................................................................109
a) Başkanlık Divanı ........................................................................................109
b) Siyasi Parti Grupları ...................................................................................110
c) Komisyonlar .................................................................................................111
d) Meclisin Toplanması ve Tatili .......................................................................111
e) Danışma Kurulu ..........................................................................................111
f) Toplantı ve Karar Yeter Sayısı ......................................................................111
TBMM Görev ve Yetkileri ....................................................................................113
TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları ..............................................................113
1. Soru ............................................................................................................113
2. Genel Görüşme ..........................................................................................113
3. Meclis Araştırması ......................................................................................114
4. Meclis Soruşturması ...................................................................................114
5. Gensoru ......................................................................................................114
Boşluk Doldurma .....................................................................................................115
Doğru / Yanlış ..........................................................................................................117
Bulmaca ..................................................................................................................................118
Cevaplı Test .............................................................................................................119
Çıkmış Sorular .........................................................................................................125
6. BÖLÜM Yürütme
Yürütme ...................................................................................................................135
Cumhurbaşkanı .......................................................................................................135
Cumhurbaşkanı Seçimi .......................................................................................135
Cumhurbaşkanı’nın Tarafsızlığı ..........................................................................135
Cumhurbaşkanı’nın Sorumsuzluğu .....................................................................135
Cumhurbaşkanı’nın Görev ve Yetkileri ................................................................136
Yasama ile İlgili Olanlar ..................................................................................136
Yürütme ile İlgili Olanlar .................................................................................136
Yargı ile İlgili Olanlar .......................................................................................136
Cumhurbaşkanlığı Örgütü ...................................................................................137
Bakanlar Kurulu .......................................................................................................137
Bakanlar Kurulu’nun Yapısı .................................................................................137
Bakanların Sorumluluğu ......................................................................................137
Geçici Bakanlar Kurulu .......................................................................................138
Kanun Hükmünde Kararnameler ........................................................................138
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi .........................................................................140
Tüzük ..................................................................................................................140
Yönetmelik ..........................................................................................................140
x
Millî Güvenlik Kurulu ...........................................................................................140
Olağanüstü Yönetim Usulleri ...................................................................................140
1. Olağanüstü Hal ...............................................................................................140
2. Sıkıyönetim .....................................................................................................141
Sıkıyönetimde Görev ve Yetki ........................................................................141
Boşluk Doldurma .....................................................................................................143
Doğru / Yanlış ..........................................................................................................146
Bulmaca...................................................................................................................148
Cevaplı Test .............................................................................................................149
Çıkmış Sorular .........................................................................................................152
7. BÖLÜM Yargı
Yargı ........................................................................................................................161
Yargı Organı ............................................................................................................161
Mahkemelerin Bağımsızlığı .................................................................................161
Hakimlik Teminatı ................................................................................................161
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu .......................................................................161
Anayasa Yargısı ve Anayasa Mahkemesi ...............................................................164
Kuruluşu ..............................................................................................................164
Anayasa Mahkemesi’nin Görevleri .....................................................................164
Anayasaya Uygunluk Denetimi ...........................................................................165
Denetime Tabi Normlar ve İşlemler ................................................................165
Denetim Yolları ...............................................................................................165
Anayasa Mahkemesi’nin Çalışma ve Yargılama Usulü ..................................166
Anayasa Mahkemesi’nin Kararları ..................................................................166
Adli Yargı ve Yargıtay ..............................................................................................166
İdari Yargı ve Danıştay ............................................................................................167
Askeri Ceza Yargısı ve Askeri Yargıtay ...................................................................167
Askeri İdari Yargı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ............................................167
Uyuşmazlık Mahkemesi...........................................................................................167
Sayıştay ...................................................................................................................167
Boşluk Doldurma .....................................................................................................170
Doğru / Yanlış ..........................................................................................................172
Bulmaca...................................................................................................................174
Cevaplı Test .............................................................................................................175
Çıkmış Sorular .........................................................................................................178
xi
8. BÖLÜM Temel Hak ve Hürriyetler
Temel Hak ve Hürriyetler .........................................................................................185
Temel Hakların Türleri .............................................................................................185
Kişinin Hak ve Ödevleri (Negatif Statü Hakları) ..................................................185
Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler (Pozitif Statü Hakları) ...........................188
Siyasi Haklar ve Ödevler (Aktif Statü Hakları) ....................................................191
Boşluk Doldurma .....................................................................................................194
Doğru / Yanlış ..........................................................................................................196
Bulmaca. ................................................................................................................................197
Cevaplı Test .............................................................................................................198
Çıkmış Sorular .........................................................................................................201
9. BÖLÜM İdare Hukuku
İdare Hukuku ...........................................................................................................207
İdare (Kamu Yönetimi).............................................................................................208
1. Merkezden Yönetim ........................................................................................209
2. Yerinden Yönetim ............................................................................................209
3. Merkezden ve Yerinden Yönetimin Yarar ve Sakıncaları ................................209
İdarenin Bütünlüğü İlkesi .........................................................................................209
Kamu Tüzel Kişiliği ..................................................................................................210
İdari İşlemler ............................................................................................................210
İdarenin Yetkileri ......................................................................................................210
Kolluk Faaliyetleri ....................................................................................................210
Kamu Düzeninin Unsurları.......................................................................................211
Genel İdari Kolluk - Özel İdari Kolluk .......................................................................211
İdari Kolluk Makamları .............................................................................................211
Kamu Hizmetleri ......................................................................................................211
Kamu Hizmetlerinin Genel İlkeleri ...........................................................................211
Kamu Malları ...........................................................................................................212
Kamu Görevlisi Türleri .............................................................................................212
a. Memur .............................................................................................................212
b. Sözleşmeli Personel .......................................................................................212
c. Geçici Personel ...............................................................................................212
d. İşçiler ...............................................................................................................212
Memurluğa Giriş ......................................................................................................212
Memur Olma Koşulları .............................................................................................212
Description:Bu kitap Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) Genel Kültür Testinde önemli bir
yer Hukuk Kaynaklarıyla İlgili Kavramlar Medeni Hukukta Hak Kavramı .