Table Of ContentГ. Л. Мураўёва, М. А. Урбан
я
и
н
МАТЭМАТЫКА
а
в
о
з
а
4
Вучэбны дапаможнік для кларса
ўстаноў агульнай сярэдняй адубкацыі
о
з беларускай мовай наву чання
т
у
У дзвюх частктах
и
т
Часткса 2
н
и
Дапушчана
й
Міністэрствам адукацыі
ы
Рэспублікі Беларусь
н
ь
л
а
н
о
и
ц
а
Н
МІНСК
НАЦЫЯНАЛЬНЫ ІНСТЫТУТ АДУКАЦЫІ
2014
Правообладатель Национальный институт образования
УДК 51(075.2=161.1)
ББК 22.1я71
М91
я
Р э ц э н з е н т ы: и
н
дацэнт кафедры дашкольнай і пачатковай адукацыі ўстановы адукацыі
а
«Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава»,
в
канд. пед. навук, дац. З. К. Ляўчук;
о
метадычнае аб’яднанне настаўнікаў пачатковых класаў дзяржаўнай
з
ўстановы адукацыі «Пачатковая школа № 1а03 г. Мінска»
(настаўнік пачатковых класаў вышэйшай катэгоррыі В. В. Курыловіч)
б
о
т
у
Умоўныя абазначэнні:
т
и
— новы матэрыял;
т
с
н
— дружныя задачы;
и
й
— заданнеы на кемлівасць;
н
ь
— адкажы на пытанне, выканай заданне;
л
а
н
— выканай дома;
о
и
ц — прачытай у раздзеле «Гэта цікава!»
а
Н
ISBN 978-985-559-371-4 (ч. 2) © Мураўёва Г. Л., Урбан М. А., 2014
ISBN 978-985-559-369-1 © Афармленне. НМУ «Нацыянальны
інстытут адукацыі», 2014
Правообладатель Национальный институт образования
Змест
я
Складанне і адніманне ............................................. и 4
н
а
Множанне і дзяленне ................................................. 18
в
о
з
Паўтарэнне .................................................................. 136
а
р
б
Гэта цікава! ................................................................ 141
о
т
у
т
и
т
100 км/г с
н
и
90 км/г й
ы
н
ь
л
а
н
о
и
ц
а
Н
3
Правообладатель Национальный институт образования
Урок 65
Складанне і адніманне
Для таго каб рабіць пакупкі, людзі выкарыстоўваюць
я
грошы. Грошы, зробленыя са спецыяльнай паперы,
и
называюць купюрамі. На рысунку ты бачыш купюры
н
рознай вартасці: 100 рублёў, 500 рублёў, 100а0 рублёў,
в
5000 рублёў, 10 000 рублёў, 20 000 рублёў. Купюры
о
якой вартасці ты яшчэ ведаеш?
з
а
р
б
о
т
у
1. Разгледзь, колькі каштуюць прадметы. Як можна за-
т
плаціць за кожны прадмеит з дапамогай купюр рознай
т
вартасці? Як можна заплаціць за ўсе прадметы?
с
н
и
10 000 р. 1800 р. 5100 р.
й
ы
Цана — гэта сума грошай, якую трэба заплаціць за
н
адзін прадмет.
ь
Кошт — гэтла сума грошай, якую трэба заплаціць за
а
ўсю пакупку з некалькіх прадметаў.
н
о
2. Параўнай задачы. Разгледзь табліцу.
и
(cid:122) цЗа адзін білет заплацілі 4000 р. Колькі рублёў
азаплацяць за 2 такія білеты?
Н
(cid:122) Цана білета 4000 р. Які кошт 2 такіх білетаў?
Цана, р. Колькасць, шт. Кошт, р.
4000 2 ?
4
Правообладатель Национальный институт образования
Урок 65
3. Састаў табліцу. Пабудуй схему. Рашы задачу.
Цана жэтона для праезду ў метро 3000 р. Які кошт
4 такіх жэтонаў?
я
и
1 н
4. Знайдзі значэнні велічыні, частка якой роўная:
4 а
в
6 га 77 ддмм 33 мміінн 10 т о
з
а
⋅⋅
5. Знайдзі значэнні выразу 490 000 + р4 k пры k,
б
роўным 8000; 100 000; 0; 2.
о
т
6. Самы маленькі горад Беларусі у— Дзісна. Ён знахо-
т
дзіц ца ў Віцебскай вобласці. У Дзісне жыве 1973 ча-
и
лавекі. На колькі больш людзей жыве ў Віцебску, чым
т
у Дзісне, калі насельніцтвса Віцебска — 347 900 ча-
н
лавек?
и
й
Дапоўні сказы: «Цана — гэта сума грошай, якую трэба
ы
за плаціць за…», «Кошт — гэта сума грошай, якую
н
трэ ба заплаціцьь за…».
л
а
1. Значэнне якога выразу большае і на колькі боль-
н
шае? о
и
⋅⋅ ⋅⋅
1188 ц000000 :: 22 цціі 2277 000000 :: 99 8000 8 ці 7000 9
а
Н 5600 : 7 ці 2400 : 6
2. У горадзе А пражывае 27 941 чалавек, а ў гора-
дзе В — на 10 843 чалавекі больш. Колькі ўсяго
ча лавек пражывае ў гарадах А і В?
5
Правообладатель Национальный институт образования
Урок 66
1. Разгледзь табліцу. Пабудуй схему. Рашы задачу.
Цана пакета 500 р. За ўсе пакеты заплацілі 3500 р.
Колькі пакетаў купілі?
я
и
н
Цана, р. Колькасць, шт. Кошт, р.
а
500 ? в3500
о
з
а
2. Састаў табліцу. Пабудуй схему. Рашы задачу.
р
Купілі 4 паштоўкі. Кошт пакупкі —б 8400 р. Якая цана
паштоўкі? о
т
у
3. Два зайцы, убачыўшы лісу, кінуліся бегчы ў супраць-
т
леглыя бакі і праз 4 с сихаваліся ў кустах. На якой
т
адлегласці яны апынуліся адзін ад аднаго, калі іх
с
скорасці былі 15 м/с ні 12 м/с?
и
й
ы
н
ь 15 м/с 12 м/с
л
а
?
н
о
4. Знаийдзі значэнні выразаў.
⋅⋅ ⋅⋅ ⋅⋅
ц
22 000 3 250 4 1500 6 + 96 000 : 16
а ⋅⋅ ⋅⋅ ⋅⋅
2 44 000 7 120 9 1100 – 4800 : 4
Н
5. Рашы ўраўненні.
⋅⋅ ⋅⋅
1234 + х = 1400 3 х – 29 051 = 1500 4
⋅⋅ ⋅⋅
620 260 – х = 3 11 000 х + 310 010 = 3 270 000
6
Правообладатель Национальный институт образования
Урок 66
6. Вылічы перыметр прамавугольніка, даўжыня якога
1200 мм, а шырыня ў 2 разы меншая. Рэзультат выразі
ў дэцыметрах.
я
и
н
7. Параўнай.
а
25 т ? 19 570 кг 3 т 2 ц ? 3200 вкг
о
7 ц ? 712 кг 32 т 500 кг ? 3250 ц
з
5 т ? 50 ц 7 кг 250 г ?а 70 250 г
р
б
8. Фігуру сфатаграфавалі з розных бакооў. Выберы фата-
графіі, якія маглі атрымацца. т
у
т
1 2 и 3 4
т
с
н
и
й
Дапоўні сказ.
ы
«Калі кошт аднолькавых прадметаў падзяліць на цану
н
прадмета, можьна даведацца…»
л
а
1. Знайдзі нзначэнні выразаў.
56 839о + 25 493 1268 + 78 593
и
63 801 – 5163 790 000 – 485
ц
а
Н
2. Купілі 3 кг груш, заплацілі за пакупку 36 000 р.
Знайдзі цану кілаграма груш. Знайдзі цану кілаграма
1
яблыкаў, калі яна складае частку цаны кілаграма
3
груш.
7
Правообладатель Национальный институт образования
Урок 67
Разгледзь вылічэнні. Растлумач.
34 г 27 мін + 13 г 15 мін = 47 г 42 мін
я
34 г 27 мін – 13 г 15 мін = 21 г 12 мін
и
34 г 27 мін 34 г 27 мін н
+ –
а
13 г 15 мін 13 г 15 мін
в
47 г 42 мін 21 г 12 мін о
з
а
1. Вылічы.
р
9 г 14 мін + 46 г 17 мін 42 бг 12 мін – 35 г 3 мін
о
17 мін 38 с + 26 мін 18 с 25 мін 47 с – 8 мін 2 с
т
у
2. Мама купіла 2 кг мандартынаў па цане 15 000 р. і
и
3 кг апельсінаў па цане 10 000 р. Знайдзі кошт усёй
т
пакупкі.
с
н
и
Цана, р. Колькасць, кг Кошт, р.
й
15 000 2 ?
ы
?
10 000 н 3 ?
ь
л
3. Вылічы.а
н
269 509 36 787 90 506 308 325
о
+ + – –
53и9 493 28 315 29 487 242 428
ц
а
4. Паменшы ў 4 разы лікі: 84 000, 160 000, 24 000, 2800.
Н
Павяліч у 3 разы лікі: 4000, 33 000, 2500, 14 000.
5. Выканай дзяленне з астачай.
73 : 8 4 : 9 395 : 3 145 : 7
8
Правообладатель Национальный институт образования
Урок 67
6. За размовы па мабільным тэлефоне Іван павінен
заплаціць 8000 р. Іван званіў 4 разы і размаўляў па
5 мін. Колькі каштуе мінута размовы па мабільныям
и
тэлефоне?
н
а
в
7. Іван хоча памяняць тарыф на сваім мабільным тэ-
о
лефоне. Яму прапанавалі тарыф «Друзгі» і тарыф
а
«Трэці». На тарыфе «Другі» трэба заплаціць за кожныя
р
5 мін размовы 1500 р., а на тарыфбе «Трэці» — за
о
кожныя 10 с размовы 70 р. Які з тарыфаў таннейшы?
т
у
8. Састаў ураўненні і рашы іх.
т
(cid:122) Невядомы лік паменшылі наи 25 137 і атрымалі 8969.
т
(cid:122) Невядомы лік павялічылі на 426 302 і атрымалі
с
841 291. н
и
9. Старана роўнастаройнняга трохвугольніка на 2 см
6 мм меншая за сыуму дзвюх іншых старон. Знайдзі
пе рыметр гэтага нтрохвугольніка.
ь
л
Дапоўні сказ.
а
«Калі коштн купленых аднолькавых прадметаў падзя-
ліць на іхо коль касць, можна даведацца…»
и
ц
1. Ваылічы.
⋅⋅
Н888 : 3 107 7 915 : 5
2. Скакалак купілі ў 2 разы менш, чым мячоў. Колькі
скакалак купілі, калі цана мяча — 15 000 р., а іх
кошт — 90 000 р.?
9
Правообладатель Национальный институт образования
Урок 68
Разгледзь вылічэнні. Растлумач.
34 г 27 мін + 13 г 45 мін = 48 г 12 мін
я
34 г 27и мін
Дапоўні разважанне. +
н
13 г 45 мін
1. Запісваю гадзіны пад гадзінамі, а
48в г 12 мін
мінуты пад мінутамі.
о
2. Складваю мінуты. Атрымліваю 72 мзін. Гэта 1 г і
а
12 мін. Запісваю 12 мін пад мінутамі , а 1 г запамінаю,
р
каб потым дадаць да гадзін. б
о
3. Складваю гадзіны ... .
т
4. Чытаю адказ: ... .
у
т
1. Вылічы. и
21 г 36 мін + 9 г 28 мін т 17 мін 7 с + 19 мін 56 с
с
н
Разгледзь вылічэнниі. Растлумач.
й
34 г 27 мін – 13 г 45 мін = 20 г 42 мін
ы
Дапоўні разважнанне:
34 г 27 мін
1. Запісваю ...ь . –
13 г 45 мін
л
2. Аднімаю мінуты. Ад 27 мін нельга
а 20 г 42 мін
адняцьн 45 мін. Бяру 1 г ад 34 г.
Атрыомаю 1 г 27 мін, або 87 мін. Ад 87 мін аднімаю
и
45 мін. Атрымліваю 42 мін і запісваю пад мінутамі.
ц
3. Аднімаю гадзіны ... .
а
4Н. Чытаю адказ: ... .
2. Вылічы.
42 г 12 мін – 8 г 54 мін
25 мін 5 с – 14 мін 46 с
10
Правообладатель Национальный институт образования
