27.09.2012 1 Acil Serviste Hızlandırılmış Nörolojik Muayene

18 Pages·2012·0.66 MB·Turkish

27.09.2012
Acil Serviste Temel Nörolojik
Muayene
Acil Serviste Hızlandırılmış
Nörolojik Muayene  Uyanıklığın derecesi,
 Solunum paterni,
 Pupil aktivasyonları,
 Göz hareketleri,
 Motor postür
28.02.12
Dr.Günay YILDIZ
Hikaye Nörolojik Muayene Kılavuzu
 Yakınmanın gelişim hızı, 1. gUeynaenlı kglöıkr üdnuürmumu- S7.ubDjekutiyf/uob:jektif
 Komplikasyonların progresyonu, 2A.faKzio inçiunş ömna d Beğoezruleknludiğrmue. Y8ü.zeKyoelo, dredriinn, aksorytiokanl ve
 Barsak ve mesane fonksiyonu, 3. Emnesnei nsgeertalli ğbievlier tiler parmaatka -kbsuir:un,
 PPaarreezziinniinn yyeerrii, bbiillaatteerraall oollmmaassıı, ssppiinnaall 4. KKraniiyall siiniirller: d8i.z-tRoppEuFkL,, aErKdıSşşıkLER:
kord hasarlanmasında seviye I: koku algılama/ayırdetme DTR
önemlidir. ıı: gföurnmdues keskinliği, görme alanı, n0o=rkmayaılp, ,+++/-== c aanzlaı,l m+ı+ş,+ += =
ııı, ıv, vı: göz hareketleri, artmış, ++++= polikinetik
konverjans,pupilla,nistagmus YÜZEYEL:karın derisi,kremaster, anal
 Kremaster yanıtı, uyluk refleksi ve 5K.asMp kauorevtzvoie rtt eiss:its0let/re5i -m5/ 5:,kas adı, P8A.TOkDlLouOnrJuİusK,ş :i l bkvaeebl ir neysflükeik,r sühloeyfrf,ümşann,
abdomen değerlendirilmelidir. 6. Tonus ve istemsiz 9. Sfinkter kusuru
hareketler: 10.Mental muayene
Koreatetoz,tik,fasikülasyon vb. 11.Afazi, apraksi, agnozi
Nörolojik Muayeneyi Takiben 1.MENTAL MUAYENE
 Klinik tablonun özeti çıkartılmalı,  Serebral fonksiyonlardaki yeterliliğin
önemli bir göstergesidir, önceliklidir.
 Hangi sendroma uyduğu belirlenmeli,
 Anatomik lokalizasyonu tespit
eddiillmellii,  HHaassttaannıınn pprreemmoorrbbiidd kkiişşiilliikk yyaappııssıı vvee
entellektüel düzeyi gözönüne
 Tanı olasılıkları değerlendirilmeli, alınmalıdır.
 İnceleme planı çıkarılmalıdır.
 Bilinç,kooperasyon,oryantasyon,
dikkat değerlendirilmelidir.
1
27.09.2012
a.Bilinç düzeyi Konfüzyon; enfeksiyonlar,metabolik
hastalıklar,vasküler hastalıklar,endokrin
 Bilinç kişinin kendisini ve çevresini hastalıklar,aşırı ilaç kullanımı vb durumda
farkedip ilişki içine girebilmesidir.
 Bilinç düzeyinde farkındalığın azalması  DDiikkkkaatt,
 Ldeışt auryjia, rhaansınta gneınre ukytiağni ıkd ukraulmabdiulmr.esi için sürekli  Bellek,
 Stupor(semikoma),dış uyaranlara karşı yanıt  Çevresel değerlendirme ve
ileri derecede azalmıştır ve hasta sadece kısa  Oryantasyonda bozulma olurken,
bir süre için uyandırılabilir.
 Koma,dış uyaranla bile hastanın  Basit mental fonksiyonlar ve
uyandırılamadığı tablodur.
 Basit emirlere yanıt normaldir.
Deliryumbeyin metabolizmasını etkileyen ***Dikkat, akut konfüzyon ve
tüm nedenler (tiamin yetmezliği, deliryumda ileri derecede
hipoksemi, HT, hipoglisemi,
bozulurken, demansta, depresyonda
hipoperfüzyon,enfeksiyon, toksik vb)
kkııssmmeenn bboozzuulluurr;;ffookkaall bbeeyyiinn
lezyonlarında etkilenmez
 Bilinç konfü olup,dikkat her zaman bozuk.
 Halüsinasyonlar da eşlik edebilir.
***Konvulzyondaki bilinç
bozukluğu gelip geçicidir.
b.Kooperasyon c.Oryantasyon
 Bilinç düzeyi normal olan bir kişinin Hastanın yer,zaman ve kişileri
muayeneye gereken uyumu
bilinçli ve doğru olarak bilmesidir.
ggösterebilmesidir.
-Yer için bulunduğu bina-şehir,
 Kooperasyon kısıtlılığı bilincin bozulduğu -Zaman için gün-ay-yıl-mevsim
durumlarda,psikiyatrik hastalıklarda ve
-Kişi için doktoru,etrafındaki kişiler
afazide görülebilir.
sorulabilir.
2
27.09.2012
***En sık rastlanılan nörolojik koma nedenleri ***Psikiyatrik değerlendirme; benzer
 1.Fokalizasyon veya lateralizasyon belirtileri semptomlar kafa travması, demans,
olmayan MIB olan komalar:
-SAK frontal lob patolojileri, parkinson, vb
-menenjit de de...
-meniingoenseffalliitt
 2.Fokalizasyon veya lateralizasyon belirtileri olan ***Görsel ve işitsel halüsinasyonlar
MIB olmayan komalar:
psikiyatrik/organik,
-beyin tm
-beyin kanaması ***Tad halüsinasyonları daima
-beyin damar tıkanıklığı organiktir.
-beyin apsesi
Komalı Hastanın Nörolojik Muayenesi
Glaskow Koma Skalası 1.Baş ve gözlerin pozisyonu:
Göz açma skor
 Spontan 4  Normal serebral hemisferler; baş ve gözleri
 Emirle 3 beraber karşı tarafa doğru çevirir.
 AYoğkrı lı uyaranla 12  Hemisferik lezyonlarda hasta lezyonuna bakar
Motor cevap  Pons lezyonlarında ise hasta lezyonun tersine
 EEmiirlle ekksttremiitte hharekkettllerii normall 66 bbakkar.
 Ağrılı uyaran lokalizasyonu 5
 Ağrılı uyarana reaksiyon 4
 Ağrılı uyarana fleksiyon 3 2.Tek yönlü dilate ve yanıtsız pupilla:
 AAğğrrıılyı au cyeavraanpa y eokks tansiyon 21 temporal lob herniasyonu
SözOKlüor yncafeünvztaeyp-oins im, yas vs 54  Kherarnniiaysayl osnin idri yfeelbciilnmee bka iğçliın o hrtaasytaan çınık akro;manacdaak
 Uygunsuz konusma 3 olması gerekir.
 Anlamsız homurtu 2
 Cevap yok 1
3.İğne ucu pupil: 6.Okülosefalik refleks:
Pons lezyonlarında, Göz kürelerinin başın dönüş yönünün tersine
Opiat ve pilokarpin alımına bağlı doğru hareketidir.
Bu refleksin yokluğu pons ve
mezensefalonda destriktif lezyyon
44.HHoorrnneerr sseennddrroommuu::TTaallaammiikk vveeyyaa
varlığını gösterir.
hipotalamik lezyonlarda görülür.
7.Silospinal refleks:
5.Oküler sıçrama(bobbing):
 Boyuna ağrılı stimulus vermekle pupillalarda
Göz kürelerinde aşağı doğru hızlı bir devinim genişleme olmasıdır.
olur ve sonra göz küreleri yerine gelir.  Yokluğu alt beyin sapı hasarına işaret
Pons harabiyetini gösterir. eder.
3
27.09.2012
8.Solunum bozukluğu 9.Refleks motor yanıtlar.
A. Cbahzeayl ngeg sletzoykoen:lBairlıantdearal derin hemisferik ve  Deserebre yanıt:
B. Santral nörojenik hiperventilasyon:Orta  Kollarda ekstansiyon,adduksiyon,iç
beyin lezyonlarında rotasyon,bacaklarda ekstansiyon;üst beyin
C. Apneik: Pons lezyonlarında sapı lezyonlarında
D. Ataksik: Bulber solunum merkezi lezyonlarında
 Dekortike:
 Kollarda fleksiyon,adduksiyon,bacaklarda
ekstansiyon;derin hemisferik-alt beyin sapı
lezyonlarında
2. MENİNGEAL
Afazi Muayenesi İRRİTASYON BULGULARI
 Konuşma akıcı mı?
 Anlayabiliyor mu?.
 ”isAimğzlıenrıi asçö-ylkeanpean” egşibyai leamrı irglöesr tveermrileesrei kis tyean edrae k  Ense sertliği,Kernig/Brudzinski
değerlendirilebilir. komanın SAK veya menenjite bağlı
oolldduuğğuunnuu iissaarreett eeddeerr. AAnnccaakk ::
 Akıcı ise Wernickeafazisi, akıcı değilse Broca
afazisi akla gelmelidir.
 Tutuk afazi(Broca tipi):konuşma kesik  Subaraknoid kanamanın erken döneminde
kesiktir,büyük zorlukla telaffuz edilir,ancak meningeal iritasyon belirtileri bulunmayabilir.
anlamlıdır.  Derin koma ileri bir hipotoniyle birlikteyse
 Akıcı afazi(Wernike tipi):hasta hece ve ense sertliği görülmeyebilir.
kelimeleri hiç zorlanmadan çıkarır,ancak  Buna karşılık, deserebrasyon postürü ense
anlamsızdır. sertliğini taklit edebilir.
3.KRANİYAL SİNİRLER
 Sağda ve solda birer tane olmak üzere 12 çift… I: N. Olfactorius
 Üçü (I,II ve VIII.sinirler) sırasıyla koklama, II: N. Opticus
görme, işitme ve denge gibi özel duyularla ilgili III: N. Oculomotorius
 Beşi(III,IV,VI,XI ve XII. sinirler) saf motor IV: N. Trochlearis
 DDöörrddüünnüünn ((VV,,VVIIII,,IIXX vvee XX.. ssiinniirrlleerr)) mmoottoorr vvee V: N. Trigeminus
duyusal görevleri vardır. VI: N. Abducens
VII: N. Facialis
VIII: N. Stato-Acusticus
 Kraniyal sinirlerin dört tanesi (III,VII,IX ve X.
sinirler) otonomik fonksiyonlarla ilgili X: N. Glossopharyngeus
parasempatik teller de içerir. X: N. Vagus
XI: N. Accessorius
XII: N. Hypoglossus
4
27.09.2012
1.Olfactor Sinir 2.Optik Sinir
 Bulbus olfactoriusta  Gözün retina tabakasındaki ganglion hücrelerinin
uzantılarının bir araya gelmesinden oluşur.
 Koku alma siniri
 Muayenesi…  Görmeyi sağlayan sinir,
 Bgiubriu mn amdudkeolezra ysıannı ılttaıchır isşo nedueç nv earmiro. nyak ve kolonya  Gpuöprmillaen iımn pışuılks lraerfılneıkns iilneitnil mgöetsüinrüdceü r yool laulnıru v oel uşturur.
 Subjektiftir.
 Burun mukozasının sık hastalanması da koku almayı
bozarak değerlendirmeyi zorlaştırır.  Muayenede görme keskinliği,görme alanı vegöz dibi
muayenesiyapılır.
 Kafa travmasında bilateral anosmi gözlenir.
 Görme keskinliğibir göz kapalı iken 6m  Göz dibi muayenesihasta uzak bir noktaya
sabit bakarken papil ve retinanın oftalmoskopla
uzaklıktan(snellen),80 cm uzaklıkta
değerlendirilmesidir.
(jaeger) kartları okutularak yapılır.
 Baş ağrısı ve kusma ile birlikte giden KİBAS’ın
 Pratik olarak 5-6 m uzaktan parmak saydırarak gözdibi bulgusu papilla ödemidir.
uzak görme,30cm.den kitap yazısı okutulabilir. Papilla sınırları silik,
 Gözlüğü varsa taktırılarak muayene edilmelidir. Ödem nedeni ile papillanın retinaya oranla daha
kabarık
 tDme.mleyredlein,aizmano rhaazsist afluıkglaaxrd,ma,ifgrroennt obazal Asertçeilre mvee zv.e nler ödem yüzünden yer yer
başlangıcında,temporal arteritte görme Bazen bu görünüme kanamalar da eşlik eder.
keskinliği bozulabilir. ***Sıklıkla kafa içi yer kaplayan lezyon varlığını
düşündürür.
 Görme alanı muayenesikonfrontasyon
methoduyla hasta ile hekim karşı karşıya
oturarak yapılır.
5
27.09.2012
3.Oculomotor, 4.Trochlear, 6.Abducens
 Bu üç sinir göz hareketlerini sağladığından  İzolen. oculomotorius felci
üçüne birden oküler motor sinirleradı
verilir. mezensefalon lezyonlarındave
intrakraniyal anevrizmalardaortaya çıkar.
 NN.OOccuulloommoottoorriiuuss::
• Çekirdeği mezensefalonda,  Işık refleksinin getirici yolu optik sinir,
• Göz küresini hareket ettiren altı kastan dördünü götürücü yolu ise n.oculomotorius içindeki
(m. rectus internus, superior, inferior ve
obliquus inferior) innerve eder. parasempatik liflerdir. Sonuçta m.
• Göz küresinin içe,yukarı,aşağı ve yukarı-dışa sphincter pupillae kasılarak pupillayı
hareketlerini sağlar. daraltır.
• Üst göz kapağını kaldırır (m. levator palpebrae
superior).
N.Trochlearis: N.Abducens:
• Çekirdeği mezensefalonda • Çekirdeği ponsta
• Saf motor sinir • Saf motor sinir
•• MM.oobblliiqquuuuss ssuuppeerriioorr’uuiinnnn • MM..rreeccttuuss eexxtteerrnnuuss’uuuuyyaarraakk ggöözz kküürreessiinnii ddıışşaa
çeker.
• Vertikal göz hareketi sırasında m.rectus inferior
• Felci pons lezyonlarında ve KİBAS’a yol açan
ile birlikte aşağıya bakışı sağlar.
nedenlerle,
• Göz küresi adduksiyonda iken test edilir.
• Felcinde adduksiyonda aşağı bakış sırasında çift
görme  kOakvüelornmöozt osirn suisneir,loerra,bdeayni nd as afipsısnudraan o çrıbkittıakltisa ns uspoenrriao r’dan
geçerek orbitada göz kaslarına dağılırlar.
 Nistagmus,göz kürelerinin gözler bir yöne
bakarken ortaya çıkan istemsiz bir hareketidir.
 Hasta hekimin parmağını izleyerek sağa, sola,
yyukarı ve aşşağğı baktırılır ve ggözlerin ççevrildiğği
yöne doğru bir süre bakması istenir. Bu bakış
yönlerinden birinde nistagmus ortaya çıkıyorsa
kaydedilir.
**Örneğin “ Sola bakışta bakış yönüne vuran
nistagmus”. Burada “sola vuran” ın anlamı “hızlı
fazı sola doğru olan” demektir.
6
27.09.2012
5.Trigeminal Sinir
 Normal kişilerde laterale bakış aşırı bir dereceye  Motor ve duyusal işlevi olan mikst bir sinirdir.
varırsa göz kaslarının zorlanmasından  Duyusal Parça’nınüç çekirdeği vardır;
kaynaklanan ve nistagmusu hatırlatan göz
1-Mezensefalik nukleus: Çiğneme ve göz kaslarından
hareketleri ortaya çıkar;uca bakış nistagmusu kalkan proprioseptiv impulsları alır.
(end point nystagmus) denir. Patolojik anlamı 2-Esas duyusal çekirdek: Ponstadır. Yüzden kalkan
yyoktur. ddookkuunnmmaa dduuyyuussuu lliifflleerriinnii aallıırr..
3-Spinal nukleus : Ponstan m. spinalis’in üst
segmentlerine kadar uzanır. Ağrı ve ısıyla ilgilidir.
 Vedeertrikkeanl nhiosrtiazgomntuasl snaisnttargaml oulsa yhleamrı isşaanretrta l ***Duyusal gg, os petrosum üzerinde bulunan
Gasser ganglionudur.
hem de periferik olayları düşündürür.
o Motor Parça’nın nukleusu ponstadır.
Motor teller n. mandibularis içinde çiğneme kaslarına
gider.
 Yüz, saçlı derinin ön bölümü, göz, ağız, burun ve
 N. trigeminus’un üç dalı vardır: paranazal sinusların mukozasıyla dilin 2/3 ön
bölümünden tüm duyusunu,
n. ophthalmicus,
n. maxillaris ve
n. mandibularis.  Ayynı yyüz yyarısındaki ççiğğneme kaslarınınıninn,,
 N.ophthalmicus III,IV ve VI. kraniyal sinirlerle  Dilin duyu ve tad sinirlerininininn sağlar.
birlikte kavernöz sinus ve fissura orbitalis
superior’dan orbitaya girer.  Kornea refleksinin getirici, çene refleksinin hem
 Maksiler sinir foramen rotundum, mandibuler getirici hem de götürücü yolunuoluşturur.
sinir de foramen ovale’den kafatası dışına
çıkar.
 Duyu muayenesinde, N. trigeminus’a ait yüz  Kornea Refleksiiçin ucu inceltilmiş ve hastanın
bölgesinin duyusu genel yüzeysel duyu göremiyeceği şekilde bir pamuk parçası
muayenesinin yapıldığı şekilde pamuk korneaya değdirilir.
(dokunma), iğne (ağrı) ve sıcak soğuk tüplerle
((ııssıı)) yyaappııllıırr.
 NNormall cevap hher iikkii göözüün kkapanmasıddır. GGööz
kapağını kırpma işlevini, refleksin götürücü
 Muayene sırasında sağ ve sol yüz yarısına ait yolunu oluşturan n. facialisgerçekleştirir.
duyu hastaya sorularak karşılaştırıldığı gibi
trigeminal sinirin uç dalları olan oftalmik,
maksiler ve mandibüler alanlar arasında bir fark
olup olmadığı da sorulmalıdır.
7
27.09.2012
7.Facial sinir
 Motor muayenede eller karşılıklı masseterve  Başlıca motor,duysal ve parasempatik lifler
temporalkaslar üzerine koyulur, hastanın çenesini taşır.
sıkması ardından ağzını açması söylenir.
 Motor ve duyusal çekirdekleri ponsta yer alır.
 ÇÇiğğneme kaslarında zaaf varsa alt ççenenin,,
kuvvetsizlik olan tarafa doğru kaydığı görülür.  Sinir beyin sapını terk ettikten sonra petroz
***Örneğin, sağ n.trigeminus lezyonunda ağız kemiğin içindeki Fallop kanalına girer. Kanalı
açılınca çene sağa kayar. geçip foramen stylomastoideum’dan çıkarak
yüz kaslarına dağılır.
 Kafa içi yer kaplayan lezyon,herpes zosterin
oftalmik dala yerleşmesi ve trigeminal nevralji
sinirin tutulduğu hastalıklardandır.
 Yüz kaslarınıninn,  Muayenede konuşurken ağızdaki asimetri,
komisürün gülerken bir tarafa kayması ilk
 Dışkulak yolunda ufak bir alanın duyusu, fasiyal parezi izlenimlerini sağlar.
 Dilin 2/3 ön bölümünün tad duyusunualır.
 Yüzün üst bölümüne ait kasların muayenesinde
hhaassttaannıınn kkaaşşllaarrıınnıı kkaallddıırrmmaassıı, ççaattmmaassıı, ggöözzlleerriinnii
 Submandibulerve sublingualtükrük bezlerine kapatması; yüzün alt yarısını için de dişlerini
parasempatik etki göstermesi, ıslık çalması ve ağzını açması
istenir.
 Kornea refleksiningötürücü yolunu oluşturur. **Belirgin olmayan periferik tipte yüz parezilerinde
gözlerin kırpılması sırasında gözkapağı hareketinin
bir tarafta geri kalması o taraftaki zaafın tek belirtisi
olabilir.
8.Vestibulo-Kohlear Sinir
 Santral ve periferik olmak üzere iki tip yüz felci  İşitmeyi sağlayan n.cochlearisile dengeyi
vardır. Santral tipte yüzün sadece alt bölümünde sağlayan n.vestibularis’ten oluşur.
zaaf görülürken, periferik yüz felcinde ise yüzün alt
ve üst yarısındaki bütün kaslar tutulur.
 İç kulaktaki koklea ve vestibülden başlar,
ponstaki duysal çekirdeklerde sonlanır.
 Bilateral pperiferik fasiyyal pparalizide mimiksiz bir yyüz
dikkati çeker.
 Ponsta kokleer nukleuslardan kalkan işitme
yollarının büyük kısmı çaprazlaşarak temporal
***Bilateralperiferik fasiyal paralizide mutlaka lobdaki işitme korteksine projekte olur.
Guillain–Barre' sendromu,myastenia gravis
akla gelmelidir.
 Vestibüler çekirdekler ise serebellum, m. spinalis
ve gözlerin konjüge hareketleriyle ilgili anatomik
yapılarla bağlantılıdır.
8
27.09.2012
 Sensorinöral tipi sağırlık Meniere Hastalığı, ilaç
ve toksik maddelere bağlı koklea lezyonlarında,
Muayenenin amacı s(aekreubsetilklo n-pöorinntoinm k, ömşeen tiünmgiöormlear)ingdöer ülür.
-işitme kaybının tek veya iki taraflı olup
oollmmaaddıığğıı,  BBuu ttüümmöörrlleerrddee, yyaakkıınn kkoommşşuulluuğğuu nneeddeenniiyyllee,
-lezyonun orta kulak veya kokleer sinirde genellikle 8.kraniyal sinirlezyonunun yanısıra
5.ve 7.sinirbulguları da birarada görülür.
olduğunu,
-vestibüler sistem bozukluğunun içkulak,  İletim tipi sağırlıklar ise orta kulak
vestibüler sinir veya beyin sapındaki lezyona hastalıklarıyla ilgilidir.
bağlı olduğuna karar vermektir.
9.Glossopharyngeal ve 10.Vagal Sinir
 İkisi de motor, duyusal ve parasempatik lifler
taşırlar.  1-Duyu:Farinks, tonsilla,yumuşak damak,dilin 1/3
arka bölümünün,timpan boşluğunun ve östaki
borusunun duyusunu CN9,
 Her iki sinirin de çekirdekleri bulbustadır.  2-Tat alma:Dilin 1/3 arka bölümünün tat duyusunu
BBiirlliikktte fforamen jjugullare’’dden geçiip kkaffa CN9,
boşluğunu terk ederler.  3-Motor:CN9, motor lifleriyle stilofaringeal kası
uyararak farinksi yukarıya doğru çeker. Farinksin diğer
kaslarının ve ses tellerinin motor siniri ise n. vagus’tur.
 Glossopharyngeal sinirin işlevi başlıca  C4N-9O’dtoann,obmütiükn: gPöağrüost ivsien kpaarrınas beomşpluağtuik olirfglearni larının
duyusalken,Vagusun ise motor fonksiyonu ön parasempatik innervasyonu ise vagus tarafından
planda gelmektedir. sağlanır.
 Muayenede hastanın sesi ve konuşmasına dikkat edilir.  Tek yanlı felçte aynı tarafta yumuşak damak ve
Nazone konuşma yumuşak damak felcinde farinks hareket etmez.Yumuşak damak sağlam
görülür.Yutma zorluğu,yutma esnasında öksürüğü olup tarafa doğru çekilir.
olmadığı, içtiği sıvıların burnundan gelip gelmediği
sorulur.
 Refleks alınmayışı tek taraflı duyu kusurundan
 MMşeookttiooldrr eii şş“lleeAvva::aaAA”ğğ dzzııennmıı aaeççsmmi iıısşşt eoonllaairnn. hhNaaossrttmaaddalaadnne kkyuuuvvmvveeuttşllaii kbb iidrr amak kkreaafyylennkaaskk llcaaennvııyyaooprr assaalı nkkıraa.rrşşıı ttaarraaffıınn uuyyaarrııllmmaassııyyllaa nnoorrmmaall
simetrik şekilde yukarı kalkar. Bu sırada uvula orta hatta
kalır. Farinksin iki tarafı da simetrik olarak kasılır.
 pDauryçuassaı lö inşlceev :yuUmcuunşaa kb diraamz apka,m suokn rsaa rdılam fıaşr binirk skea ğıt  İaklıin ymaanzlı. pBaur adliuzriduem dhaiç hhaasrteakdeat nyoakzatul rk.o Rneufşlemkas levre
dokundurulur.Normalde yumuşak damak yukarı kalkar, yutma güçlüğü vardır.
farinks kasılır ve hasta öğürür. Bu cevap iki yanlıdır.
 Bu iki sinirin tek taraflı felci daha çok lokal
patolojileri düşündürmelidir.
9
27.09.2012
11.Accessor Sinir
 Yutma, fonasyon kusuru ve dizartri ile birlikte giden  Saf motor bir sinirdir.
ve oldukça sık görülen iki hastalık vardır:  Kraniyal kaviteyi foramen jugulare’den IX ve X. kraniyal
Psödobulber paralizive motor nöron hastalığı. sinirlerle birlikte terkeder.
 PPoolliioommiiyyeelliittvvee ddiifftteerriiddee vveelluumm vvee ffaarriinnkkss ffeellççlleerrii  SKM ve m.trapezius’un üst parçasını innerve eder.
yaparak yutma güçlüğüne neden olabilirler. 
 SKM muayenesi için hekim elini hastanın yüzünün sağ
tarafına koyar ve ondan yüzünü aynı yöne çevirmeye
 Ayrıca sinir-kas iletisi bozukluğundan kaynaklanan çalışmasını ister. Sol SKM kasılarak belirginleşir. Hekim bu
myasthenia gravis’tede yutma ve konuşma sırada sağ eliyle kası palpe eder. Aynı şey karşı taraf için
bozukluğuna diplopi, pitoz gibi göz belirtileri de tekrarlanır. Daha sonra hekim elini hastanın alnına
eklenebilir. Bu hastalıkta dikkati çeken nokta koyar ve başıyla elini öne doğru itmesini hastadan ister.
hareketle ortaya çıkan kas yorgunluğudur. Bu sırada her iki SKM birlikte kasılır.
 M. trapezius’un muayenesi üst kısmı çıplak hastanın
arkasına geçilerek yapılır.
 Kas zayıf olduğu zaman o tarafta omuz çökük
durur.Bundan sonra hasta omuzlarını yukarı doğru
kaldırırken hekim her iki omuzu kuvvetle aşağıya bastırır.
 Bilateral SKM ve trapezius kaslarının zaafı motor nöron
hastalığı, kas distrofileri ve polinöropatilerde
görülür.
 Tek taraflı zaafa özelikle aynı taraf foramen jugulare
bölgesindeki tümöral olaylarda rastlanır. Buna, bazen
gene yakın komşuluğu olan XII. kranyal sinirin felci de
eklenir.
12.Hipoglossal Sinir
 N.hypoglossus’un tek taraflı felci
 Dilin motor siniridir. seyrektir.
 Çekirdeği bulbustadır. Kafatasından oksipital
kemiğin kondili hizasında canalis nervi
hypoglossi’den geçerek çıkar.  Sinir, canalis nervi hypoglossi hizasında
ddaa ttuuttuullaabbiilliirr. BBaassiiss ccrraanniiii’nniinn ggeenneelllliikkllee
tümöral hastalıklarına bağlı olan bu son
 Muayenede ağız açık durumda iken dilin
pozisyonu,atrofi ve fasikülasyon bulunup durumda dil hareketlerindeki bozukluğa,
bulunmadığı gözden geçirilir. Sonra hastadan yakın komşuluktan ötürü, IX., X. ve XI.
dilini çıkarması istenir.Tek taraflı XII.kranyal sinir kranyal sinir felçleri de eklenir.
felcinde dil felçli tarafa doğru sapar.Dilin aynı
yarısında atrofi görülür.İki taraflı lezyonlarda dilin
dışarı çıkarılmadığı, hatta ağız tabanında hiç  Parkinson hastalığında dilde tremor
hareket etmediği dikkati çeker. görülebilir.
10