ขุนศึก ศักดินา และพญาอินทรี การเมืองไทยภายใต้ระเบียบโลกของสหรัฐอเมริกา 2491-2500

412 Pages·1·194.938 MB·Thai

by  ณัฐพล ใจจริง

sf
26
,
3
3
SJ
sf
2
0
D
?
(
Sf
H
eJ) .
(3
m u!iaa
'lricj
?
jrieAff
mdcnitanuafl
3
S
emsgamsm
-
2491 2500
mfoia
ttn
'
acnaxmm
*
sonmt/ md
5
ffomn uaamy >aim1
nmiliialnon11fl11jsmvjifuimjt)acm^inm11
2491- S3O0
nnilQiS 2175 in=uimimiiJrjiWiJgiPifQ^iiluu
nuo^m^vtHHuyiTloni^ripJuufis^ni)mipmuf
iwuiniiniulflmTHnmffmT infilid
“ " UBJ
fiitUB'iiwg^fnifninifvrsijiJ-js'MTS ifJ nutnau 2:>4(J
tamamcu'mjivmufnnuD<niaaimiJMetli.-fiijiirtjfinu % llltfta
£1 T1fl
wiuntnjiJBijaB'uiJTTifnii HuijfeiriuutmJ^mn iiimoibLimipfmtffmi-ffTffflSna^iiqifnfftnpSiiirc;
^aufiaonuiouiaalu fl'imjirnrn3uwliftUT^rj3unflirlUfuuin
^uuuaiJuiirtUomiiinsirii
YWL awniminiHUA 4nhulwydluronilHidu *£!iiUnJ-|iTnfinirTpininfnwsiinfiljliiRflqiinvyomti^M(fFeSniKfniiDuwnfslliwnTuotmini3i*Bin
nqufiiin lunisulBalingnymi^w 2490 BITU “ijiiryiwfl*1ujTuafiUfl:iiKrL!(t4}hflcfaniFHifolfi
^ ltimRi^cy’iltitinnttsflfTimtf uimnoiffn
nsqiJ iJia rmrtiifaialiiin"inom>¥iirniiiiiiyiyIIQPIin
frtucfjffifmf iMnOiiunliu
. 1
rfiiTrmiJwvhtfirnny llliTOj [insvprsahytifWrrnri'dn-'VlaijrMHi, I.-SA- ;
iir*dualjKl:W.hi>nJ»1Asianami AfricanSiuril'fi,
.
I:mvi'rsrlynf Kyulo; irnrcri!Sni4(hr-B¥l Asian
rtf11HflVilU04FIlull11if!ill]Lrt1JUIrfU0 I.SuUTUlTHltjl11 biuttortfi.Untvmkftorkywln. fitpan
il^nngm5riini4miiij04UrtE^3fluorminootii4lu Ta.^jMmmniifiuislwiinluwfninfillilngnflfnmiWutgiiiSHif?lU47flrU»irrtiijumsTifltigEiNiii
If J4lVu w1BUUlliU THlll'Ml'S1Unli)11flJtLlfTH11f|it) mHUHuisjihrTsyflu wfl#UWJUIFLUFTUTTMBIIN
nu "flfnwui" fifhhiWoaijfljdnudnuunsmart rfwtJfurrniipjrGiU?)(cid:127)iiiiui.svrinnluCntiJTIWn/,jjjzrrJio5iJiii/'ij,jnJmi/njprPul7J?i*i
aoiJih{mtriii?idiurnai iimiJuenummit)inTsme4 ftjs<1jii\nnljji1iikiifjw.Bmu£4*h(iimiu.za&c*lu
flfHfrrtiiFMprff. dWwfJTiTJR?3irwnwflfli.-jnijj'j
nasLLsrMBnluuQi^mjfl^a m'rmm'wiiniEU '‘FfhHtJi"
lijfnu'mnii'UVadijiiJ^fHtiuHimiiu Whiqnfcrii ffer^ri i?ii«U7 jmwarfnNmvU
-
0vimopia^ pJia^imaualil fxivmj iirriTfnurafl?249Jf 2S0U aminn,1iki:
i MB4 rmmiuTiwnu nmiminiiiinInB^irttf^iiiiiyqpLBfi'IMI^4Iitau
ffnRUi4iiiiintinrlVhifiuiiB4d1tmtiimsmjlu rtjl'vju il,tfijfiff.itmuniri£i3L{Mfl'*iBi
In n ZJil-Sriiiir
lffiirtmiirini uiniolinlu
4iuii30inii)Jiia4W]fui
11fl11^7UiTIBnUJ^Th^T3J-?llH mJflfmiNlllrliliiaiJmiiJ
nnrtrini “nnfiui"lumflLfiiCHimrnj euTHLiiuiln :lhrm ff1n\juvf
saw 9?i-6iB-7fl«7-eft T SL
BIW 'Ju^^snn s4».
BB I 6 7 «17 B ft 1 yr
SuYilmjilflEramjuivfttfiyynHi flaeiaifomj waeihi amjeiijlfn
2.5 fi.ff. iS48
iSflflKStiVirifofflU - llluEityaniJCU
(Bald Eagle, White Head Eagle, American Eagle) 'UQJ
itasmfftu Ldoflfn^ Llhlflfr
fl.ffL 1782 TOMiaSUUnTErMIJ (Great Seal of the United States)
«rn uwunia uasaLaflerJuiij Snnslumiiju
i
wininiiwaiiuiiUBjittiflisliifliduiviimi uan inil inQiJuimEfiynuiilfuiif !
^ ? )4tm ]*i tiai
uasmimbtmuiiimiwa
'tfiittM auHmmrm
iflu^anymeu nifs 1mfii|u ^lfln
0iuvn0iuiti0tJi4£ 0Lu fTu
'
^
n tfhehn uaymyniimis
mi
m^LWQo'lvmmejT.Rg’st'UJjTjTamjaosmgQLajfm 2491-2500
1
cusiAia
H
UMOMEffD
mjVlul
2563
%
mmo florin uasmuiSun
?
4 U
2491-2500
dJjma Iwi
V
^ ^ munfiuvfflitlitnfTu
wuwfmn l , 2563
lioaau iitnu 3,ooo mu nm 500 UTKI
iJmnta
mu
qiinu 500 1101 600 uin
mniuiflijiumnails^bwildfo (iJnttoij) 978-616 7667-88-1
*
siumnay srimjifto ilmm -
ia iw? ? ( ) 978 616-7667-89-8
$
wn
0waiii iiJ??flii<unisj?jaj0i< ?i0034fliiii4ifiH
>
'll 4 4
mm Isifij
.
mftn tfnAui uasv<qp3i4m ; m?tua<ilvitimEjl0?cmt)ulamifi^tmyj0iu1fn
lJneaiO fliiflEnmi
2491-2500 ( .-imniji : , 2563.
vmh sroiumniJ
416 .~ ( ).
i.linti--ni?iufNuasm?iJnfl?94. 2.1n0-iJ?^TiSfnanl
320.9593
UTjanSmiimnj fbaqa
^invici
uufhim
minnBfm otyim
na^uiiontfm 'Guivm tntrqci ut|ua nssiwenniml iiwn oini'RH'uai^'u
rfonu 5ruerna
fiffimamfi ^ mimtftfiloiiVm uqua m^ efanw ?
ivn nennieiu 7imqa
+
enana
unuTumu sinwa
uqua nisi miiiWu
^
aanuimiln ihsm fllnutm
%
nJmu mmau iuWfm ffaau kernel
?f*
u 4
hiJnfiuHfliLfloinu
( '
miUufn mmmuo ^vneivmviiil
si nmiifl' 28 ermaunmzflra -i liooo
flOlimtUlSmi Ivnmil
0-2965-6430
^iH'uio/uqjS-tttmn : 5?in?£T4 Wunjitus im 5nrmf» 0-2965-6414
tHUfl : [email protected] nu'Wfl ; www.sameskybooks.net
wumi : uliSVi mmim iiftVi
fairmhu aiEmiififiVlino IvnffVm
: 0-2225-9536-9
สารบัญ
,
คำนำสำ นกพิมท์ (9)
'
คำน่าเสนอ (14)
คำน่าผู้เขียน (29)
บทที่
1 กราวพากย์ : ตัวตนและประวัติศาสตร์นิพนธใทยในยุคสงครามเย็น 3
บทที่ 2 จากสันติภาพสู่ความขัดนยย้งัง: การฌิองไทยหลังสงครามโลกครั้งที่สอง 23
บทที่ 3 รัฐประหาร 2490 : การล่มสลายของกลุ่มปริดี 59
และการแตกร้าวของพันธมิตรใหม่
บททJ 4 สู่ภาวะกึ่งอาณานิคมในยุคสงครามเย็น ะ การหันเข้าหาสหรัฐอเมริกา 85
กับการปราบปรามศัตรูทางการเมือง
บทที 5 ถนน,ทุกสายมุ่งสู่สหรัฐอเมริกา: การสร้างความแข็งแกร่งให้กลุ่มทหาร 127
และกลุ่มตำรวจไทย
บทที 6 ใกล้ยามเมื่อแสงทองส่อง: สหรัฐฯกับแผนสงครามจิตวิทยา 149
ต่อต้านคอมมิวนิสต์
บทท 7 ถอยห่างจากพญาอินทรี: นโยบายเปีนกลางและการเปิดประตู 169
.
สู่ประชาธิปไตยในฐานะทางออกใหม่ของจอมพลป พิบูลสงคราม
บทที 8 ยามเมื่อลมพัดหวน: ความพยายามหวนคืนของมิตรเก่า 209
-
!
.
“จอมพล ป ป ด’ี
บทที 9 การก่อตัวของ “ไตรภาคี” : ภาวะกึ่งอาณานิคม 237
และการล่มสลายของประชาธิปไตยไทย
บทท 10 บทสรุป 265
ประทฅผู้เขียน
273
บรรณานุกรม
275
นามานุกรม
339
ดรรชนี
365
( * )
คำนำสำนักพิมพ์
' เป็นจุดเปสึ่ยนของการเมืองไทยสมัยใหม่ที่หันเหออกจากการ
ร้ซิประหาร 2490
ปฏิวัติสยาม 24 มิถุนายน 2475 โดยคณะราษฎร ดังความคดของปรดี พนมยงค์
มันสมองของคณะราษฎรที่บอกว่ายุคสมัยของคณะราษฎรนั้นสิ่นสุดเมี่อมีการรัฐประหาร
8 พฤศจิคายน 2490 ดังนั้น สิ่งที่เกิดขนหลังจากนั้นไม่ใช่ความรับผ๊ดชอบของ
คณะราษฎรอีกต่อไป1
ชิ้นบุกเบิกของสุชิน
งานศึกษาการรัฐประหาร 2490 ตันติกุล มีข้อเสนอคล้าย
กับความคิดของปรีดีศึอชี้ว่า “รัฐประหาร 2490 เป็นจุดหัวเลี้ยวหัวต่อของการ
1 '
เปลี่ยนแปลงถ่ายทอดอำนาจทางการเมืองจากคณะราษฎรมาสู่คณะรัฐประหาร ซAงก<=£
คือกลุ่มทหารบกนั่นเอง”2
งานศึกษาชิ้นสำคัญของท'
ต่อมา กษ์ เฉลมเดียรณ การเมืองระบบพ่อชุน
*
อุปถัมภ์แบบเผด็จการ เป็ดประเด็นว่ารัฐประหาร 2490 เป็นการเปิดยุคการเมือง
เ สัมภาษณ์พิเศบ ฯพณฯ ปรค พนมยงค์ ในโอก!๙ครบรอบ 48 ปีแห'งทารเปที่ธเนแปตงการ
ปกครอง 24 มืดนายน 2523 ที่เมืองอองโฅปี ชานทJงปารีff โดยสหภ?พเพื่อสิทธิเสรีภาพข่อง
7
ประชาชน (กรูงเทพฯ ะ เกษมการพิมYJ, 2523)
สุชิน คันฅืกุล รฐประหาร พ ศ 2490 (นครหลวง : สมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย,
, . .
2515), 142.
y
3 ทกษ์ เฉลิมเดียรณ, การเมืองระบบฟอ นชุปถมก์แบบเผด็จการ, แปล พรรณ ฉัตรพลรักษ์ และ
!
ม.ร.ว. ประกายทอง สี สุข (กรูงเทพฯ : มหาวิทยาลยธรรมศาสตร์, 2526).
-
สามเล้า ที่แม้จอมพลป พิบูลสงครามจะเป็นนายกรัฐมนตรีสมัยที่สอง (2491 2500)
.
-
แต่ไม่มีอำนาจมากเท่าครั้งเป็นนายกรัฐมนตรีสมัยแรก (2481 2487) เพราะต้องรักษา
ดุลยภาพทางอำนาจระหว่างสองขุนศึก คือค่ายสื่เสาเทเวศน์ที่นำโดยจอมพลสฤษด
ธนะรัชด์ กับค่ายราชครูที่นำโดยจอมพลผิน ชุณหะวัณ และพล.ต.อ. เผ่า ศรียานนท์
การช่วงชงอำนาจจบลงด้วยชัยชนะของสฤษดิ้
ธนะรัชด์ ในการรัฐประหาร 2500
บทความชิ้นสั้นๆ โดยสมคักดิ้ ซึ่งตีพิมพ์ครั้งแรก
อย่างไรก็ตาม เจียมธีรสกุล
ในปิ 2539 โต้แย้งว่าเราไม่อาจสรุปทศวรรษดังกล่าวว่าเป็นเรึ่องการเมืองสามเส้าเท่านั้น
คณะรัฐประหารยังต้องขับเคี่ยวกับพลังการเมืองที่นักวิชาการทั่วไปเรียกว่า
“อนุรักษ์นิยม’' (Conservatives) หรีอ “นิยมเจ้า” (Royalists) พลังดังกล่าวมี
รากฐานที่กว้างขวางถึกซึ้งในสังคมไทย แต่แสดงออกต่อสาธารณะในขณะนั้นที่สำคัญ
โดยผ่านบทบาทของพรรคประชาธิป๋ตย์ซึ่งคุมรัฐสภาอย.ู่ ..
ความจริงการเมืองไทยปลายทศวรรษ ต้องถึอว่าเป็นการเมืองที่มีผู้เล่น
2490
สำคัญ 5 กลุ่มครึ่ง คือ นอกจากจอมพลป. พล.ต.อ. เผ่า และจอมพลสฤษดึ๋แล้ว
ยังมีสองกลุ่มสำคัญคือ พลังอนุรักษ์นิยมที่กล่าวดึงข้างต้น และพลังฝ่ายซ้ายที่มี
พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) เป็นแกน ส่วนที่เรียกว่า “ครึ่งกลุ่ม,'
คือปรีคึ พนมยงค์ นั่นเอง ที่เป็นเพียง “ครึ่ง” เพราะมีกำลังและบทบาทไม่มากเท่า
กลุ่มอื่น
และดูเหมือนจะเป็นฝ่ายถูกดึงเข้าไปเล่นด้วยมากกว่าโดดเข้าไปเอง4
'
สมคักด1ิ้โม่ไต้ใชัคำว่า “สถาบันกษัตริย์” ตรงๆ อาจเพราะยังมิได้มีเอกสาร
1 ,
หลักฐานสนับสนุนเพียงพอ แต่ก็ได้สื่อเป็นนัยระหว่างบรรทัดให้คนอ่านฟ้าใจว่าสื่งที่
อยู่เบื้องหลังพลังอนุรักษนิยม ซึ่งถือเป็นผู้เล่นสำคัญของการเมืองไทยในทศวรรษ
2490 นั้นหมายถืง “คักดีนา" นั่นเอง
นอกจากนั้น ทักษ์ เฉลิมเดียรณ ชิ้ให้เห็นว่า เมื่อสฤษดี้ ธนะรัชฅ์ ได้รับ
สฤษดละทิ้งมรดกคณะราษฎรทั้งหมด
ขัยชนะภายหลังรัฐประหาร 2500 แล้วหันไป
โปรโมทบทบาทของสถาบันกษัตริย์ดังที่เราคุ้นเคยในปัจจุบัน
อย่างไรก็ตาม ธงขัย วินิจจะทูล กลับตั้งคำถามกับพล็อตหลักของทักษ์ เฉลิม-
เพิ่งถูกพินท)ุ
เดียรณ ว่าสถาบันกษัตริย์ที่หมดบทบาทไปหลัง 2475 หลังรัฐประหาร
4 สมศักดึ้ เจียมธีรสกุล, "ปรืดื พนมยงค'’, จอมพลป., กรณีสวรรคต และรัฐประหาร 2500,” ใน
ประวัตศาสตร์ที่เทงItร้าง (กรงเทพฯ : 6 ตุลารำถึก, 2544), 31-32 (พิมพ์ครั้งแรกใน กรุงเทพธุรกิจ
.
17 พฤษภาคม 2539)
( 10 )
โดยธงชัยนำเสนอความเห็นแย้งนี้ครั้งแรกในปาฐกถา
2500 จริงหรือ 14 ตุลา ประจำ
ปี 2548 หัวข้อ “ข้ามให้พ้นประชาธิปไตยแบมหลัง 14 ตุลา” ไว’ว่า
รัฐประหาร 2490 เป็นการปีดฉากคณะราษฎร นักประวัติศาสตร์มักจะให้ความ
สนใจกับบทบาทของผู้นำร์นใหม่ในกองทัพบกอย่างผิน ชุณหะวัณ และเผ่า ศรียานนท้
รัฐประหารครั้งนี้เกิดขึ้นจากความร่วมมือระหว่างทหารมกกับฝ่าย
ข้อเท็จจริงก็คือ
กษัตริย์นิยมซึ่งมีบทบาทมากมายเดีมไปหมด
อาจจัดได้ว่าปี 2490-94 เป็นยุคฟินฟูของกษัตริย์นิยม หลักฐานชัดเจนประการ
หนึ่งคือ รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2492 ที่โปรเข้าอย่างไม่เคยมีมาก่อน เป็นรัฐธรรมนูญฉบับ
แรกที่ระบุว่าประเทศไทยเป็นประชาธิปไตยมีพระมหากษัดริย์เป็นประมุข และเป็น
ฉบับแรกที่ระบุว่าผู้ใดจะฟ้องร้องพระมหากษัตริย์ไม่ได้ และให้อำนาจพระมหากษ*รติ 'ร?>ย๙'
อีกหลายประการ เช่น ในการเลือกและแต่งตั้งสมาชิกๅฒิสภา ในการประกาศ
และในการอนุมัติเปลี่ยนแปลงนโยบายของรัฐบาล
ภาวะจุกเฉิน เป็นด้น
vi
!
นักประวัติศาสตร1์ ทยมักเสนอว่า การ นฟูสถาบันกษัตริย์เกิดขึ้นในยุคสฤษด
แต่แห้ที่จริงเรึ่มในช่วงนี้เอมั
ในปื 2552 ถ่พู้พล ใจจริง ทำวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกเรื่อง “การเมืองไทยสมัย
รัฐบาลจอมพล ป พิบูลสงคราม ภายใต้ระเบียบโลกของสหรัฐอเมริกา (พ ศ 2491
. . . -
2500)”b ซึ่งได้รับการพิจารณาว่าอยู่ในระดับดีมาก หนังสือ ขุนสัก ศักดินา และ
พล!ุ ารนทร:ี การเมืองไทยกายใต้ระเปียมโลกของลหรัรูอเมรีกา 2491-2500 โดย
J J
ว ่ ” ” , ริ " ริริ
,
m
ณัจพล ใจจริง ทอย1ู่ในมือผ5ู้อ่านขณะน ณัฐพลเรียบเรียงพัฒนาให้สมบูรณขนจาก
วิทยานิพนธ์เล่มดังกล่าว
หากย้อนกลับไปอ่านทัศนะของสมศักดิ้ที่ว่าทศวรรษ
2490 ของการเมืองไทย
มีผู้เล่น 5 กลุ่มครึ่ง ผู้อ่านจะพบว่า ขุนดิก ศักดินา และพญาอินทรี ชี้ให้เห็นว่าที่จริง
แล้วมี 6 กลุ่มครึ่ง แถมกลุ่มที่ 6 คือ “พญาอินทรี” ซึ่งก็คือบทบาทของสหรัฐอเมริกา
5 ธงชัย วินิจจะถูล “ข้ามให้พ้นประชาธืปไตยแบบหลัง 14 ตุลา," ใน ประชาโ ปไฅพี่ปีกษดรซ์
/
!
อย่เหนือการน อง (นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน, 2556) : 29-63.
.
6 ณ์ฐพล ไจจวิง, “การเนืองไทยสมัยรีฐบาลจอมพลป พิบุลสงคราม ภายได้ระเบยบไลกของ
สหรีฐอเมรีกา (พ.ศ. 2491-2500) " (วิทยานิพนธ์รฐศาสฅรคุษฏีบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
1
.
2552)
( I I )