2023 345 Yayınları AYT Biyoloji Soru Bankası

360 Pages·2023·21.376 MB·Turkish

by  Erdinç Çakıroğlu

Korsan kitapla mücadele kapsamında 2022 - 2023 eğitim ve öğretim döneminde tüm kitaplarımızın kapaklarında
aşağıda tarif edilen hologram yer alacaktır.
Bu kitapların hazırlanması ve size ulaştırılması için çok büyük emek ve organizasyon gerekmektedir.
Bu konuda bize yardımcı olmak isterseniz aldığınız kitabın hologramını kontrol ediniz. Kitapların orijinal baskı olmadığını anladığınız
durumlarda yayınevimize bilgi vermenizden çok müteşekkir olacağız.
Aşağıda gösterilen hologramın hareketli görseliniwww.ucdortbes.comsayfamızdan bulabilirsiniz.
HOLOGRAM
2 cm
ÖZELLİKLERİ Geri planda derinlik
algısı içinde
2 cm
Ön planda derinlik
algısı içinde
Hologramlarda bulunduğunuz ortama göre değişen farklı renkler göreceksiniz.
AYT Biyoloji Soru Bankası
YAZAR BASIM YERİ
Birleşik Matbaacılık
Erdinç ÇAKIROĞLU
Pancar Organize, 14. Cad. No:3
Torbalı/İZMİR
Sertifika No: 47989
ISBN
978-605-69590-6-6
İLETİŞİM
[email protected]
www.ucdortbes.com
DİZGİ - GRAFİK TASARIM
Copyright © ÜçDörtBeş Yayıncılık ve Dağıtım Ltd. Şti.
ÜçDörtBeş Dizgi ve Grafik
Bu kitabın her türlü yayın hakkı ÜçDörtBeş Yayıncılık
ve Dağıtım Ltd. Şti.’ne aittir. Bu kitabın baskısından
5846 ve 2936 “Fikir ve Sanat Eserleri Yasası”
hükümleri gereğince kaynak gösterilerek bile olsa alıntı
BASKI TARİHİ
yapılamaz, herhangi bir şekilde çoğaltılamaz, genel ağ
Temmuz, 2022 ve diğer elektronik ortamlarda yayımlanamaz.
VİDEOLARA ULAŞMAK İÇİN
1. ADIM 2. ADIM 3. ADIM
uygulama linki
GERİ
QR kodu
345 Dijital
Hesap Oluştur
Adınız
5,0H 1 mn +
10 B yorum 14 mb İndirme
Soyadınız
Yükle
Telefon Numaranız
Bu uygulama hakkında
345 Dijital ÜçDörtBeş Dijital Uygulama T.C. Kimlik Numaranız
E-posta Adresiniz
Eğitim
DEVAM ET
Kullanıcı oyları ve yorumlar
KAYITLI HESABIM VAR
Uygulama linkine ulaşabilmek 345 Dijital uygulamasını 345 Dijital uygulamasında
için ön kapak üzerinde veya yükleyiniz. istenen bilgileri girerek hesap
yukarıda bulunan QR kodunu oluşturunuz.
okutunuz.
4. ADIM 5. ADIM 6. ADIM
etiketi kazı Kitaplığım
AYT Soru Bankaları
M******K****** Ktaplığınıza KKEokdletuamnuep Oİ sEkteudktuğlneunzz Ktabın QR AYT Matematik Soru AYT Edebiyat Soru
Bankası Bankası
KİTAPLIĞIM
KİTAP EKLE
AYT Fizik Soru AYT Kimya Soru
Bankası Bankası
KONU ANLATIMI
İLETİŞİM
AYT Biyoloji Soru AYT Coğrafya Soru
Bankası Bankası
MenüdekiKİTAP EKLE linkine Kitabın ön kapağındaki etiketi Aktif hâle gelen kitabın içine
tıklayarak bir sonraki adıma kazıyarak karşınıza çıkan girerek konu anlatım ve çözüm
geçiniz. QR kodunu okutup kitaplığım videolarını izleyebilirsiniz.
listesinde bu kitabı aktif ediniz.
Bölüm 01
Sinir Sistemi ...............................................................................................6
Bölüm 02
Hormonlar ................................................................................................32 İ
Ç
Bölüm 03
Duyu Organları ........................................................................................56 İ
N
Bölüm 04
D
Destek ve Hareket Sistemleri ...................................................................76
E
Bölüm 05
K
Sindirim Sistemi ..................................................................................... 102
İ
L
Bölüm 06
Dolaşım Sistemleri ve Bağışıklık .............................................................128
E
R
Bölüm 07
Solunum Sistemi ....................................................................................154
Bölüm 08
Boşaltım Sistemi (Üriner Sistem) ............................................................176
Bölüm 09
İnsanda Üreme ve Gelişme ...................................................................196
Bölüm 10
İ
Genden Proteine ve Biyoteknoloji ...........................................................216
Ç
Bölüm 11
İ
Fotosentez - Kemosentez ......................................................................244
N
D
Bölüm 12
E
Hücresel Solunum .................................................................................268
K
İ Bölüm 13
Bitkilerin Yapısı ......................................................................................290
L
E
Bölüm 14
R
Bitki Fizyolojisi ........................................................................................318
Bölüm 15
Bitkilerde Üreme ve Gelişme .................................................................348
B
Ö
L
Ü
M
01
S S
İNİR İSTEMİ
1.
TEST
KAZANIM DAKLI SORULAR SİNİR SİSTEMİ
SİNİR SİSTEMİ 1. Uyarıların alınması, değerlendirilmesi ve uygun
• Organizma ve organların görevini düzenleme cevabın oluşturulması sürecinde nöron çeşitleri
aşağıdakilerin hangisinde verilen sıraya göre görev
• Çeşitli organ ve sistemleri birbirine bağlayarak bunların
yapar?
arasındaki koordinasyonu sağlama
• Organizma ile çevre arasındaki iletişimi sağlama A) Duyu Nöronu → Motor Nöron → Ara Nöron
B) Duyu Nöronu → Ara Nöron → Motor Nöron
olayları sinir sisteminin görevleri olarak sayılabilir.
C) Motor Nöron → Ara Nöron → Duyu Nöronu
• Sinir sistemi nöron denilen hücrelerden oluşur. Bir nöron D) Ara Nöron → Duyu Nöronu → Motor Nöron
dendrit, hücre gövdesi ve akson olmak üzere üç kısımdan
E) Ara Nöron → Motor Nöron → Duyu Nöronu
oluşur.
Hücre gövdesi
Dendritler
Akson
2. Basit bir refleks yayında;
Miyelin Ranvier
kılıf boğumu
Çekirdek I. duyu nöronu,
• Akson etrafındaki miyelin kılıf izolasyonu sağlayarak daha II. reseptör,
hızlı uyartı iletilmesini sağlar. III. motor nöron,
IV. efektör
Nöron Çeşitleri
yapıları, aşağıdakilerin hangisinde verilen sıraya göre
1. Duyu Nöronu
görev yapar?
• Duyu organlarından (reseptör) aldığı uyartıyı beyin veya
omuriliğe taşıyan nöronlardır.
A) II - I - III - IV B) II - III - IV - I
2. Ara Nöron
C) III - IV - I - II D) IV - I - III - II
• Beyin veya omurilik nöronlarıdır. Uyartıyı yorumlayan ve
E) IV - III - II - I
uygun cevabı oluşturan nöronlardır.
3. Motor Nöron
• Ara nörondan aldığı uyartıyı tepki (efektör) organına
(bez veya kas) taşıyan nöronlardır.
Duyu nöronu
3. Embriyonik gelişimini tamamlamış bir insanın sinir
Deri
(reseptör) hücrelerinde;
n
o
nör Hücre gövdesi I. replikasyon,
a
Ar II. transkripsiyon,
Kas
(efektör) III. translasyon,
Sinaps IV. fosforilasyon
olaylarından hangileri gerçekleşebilir?
Motor nöron (Mitokondrilerin bölünerek çoğalması dikkate alınmayacak.)
• Nöronlar ileri derecede farklılaştıklarından bölünemezler. A) I ve II B) II ve III C) III ve IV
(“İleri derecede farklılaşma” sentrozomlarını kaybetme ve
dendritler ile hücre yüzeyini artırma şeklinde açıklanabilir.) D) II, III ve IV E) I, II, III ve IV
1.B 2.A 3.D
6
1.
TEST
Önce Konuyu
Tanımak
Lazım SİNİR SİSTEMİ KAZANIM DAKLI SORULAR
4. Aşağıdaki şekilde nöron çeşitleri gösterilmiştir. 6. Canlıların iç ve dış çevreleriyle etkileşimini sağlayan
sisteme sinir sistemi denir.
Duyu nöronu
Deri Buna göre;
n
nöro Hücre gövdesi I. organizma ile çevre arasındaki iletişimi sağlama,
Ara II. organların görevini düzenleme,
III. organ ve sistemler arasında koordinasyon oluşturma
olaylarından hangileri sinir sisteminin görevleri
Sinaps
arasında sayılabilir?
İskelet kası
Motor nöron
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III
Bu nöronlar ve görevleri için,
D) II ve III E) I, II ve III
I. Duyu nöronu, impulsları reseptörlerden alıp,
merkezi sinir sistemine iletir.
II. Ara nöron, impulsu değerlendirip uygun cevabı
oluşturur. 7. Sinir hücreleri ile ilgili yapılan deneylerden elde edilen
sonuçlardan bazıları şöyledir:
III. Motor nöron, ara nöronun oluşturduğu cevabı
efektör organa iletir.  Miyelinli sinir hücresine uyarı verildiğinde 120m/s
hıza sahip impuls oluşur.
yargılarından hangileri doğrudur?
 Miyelinsiz sinir hücresine uyarı verildiğinde 12m/s
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II hıza sahip impuls oluşur.
D) II ve III E) I, II ve III Bu deneylerden elde edilen sonuçlara bakılarak,
I. Uyarı şiddeti arttıkça impuls iletimi hızı artar.
II. Miyelinin varlığı impuls iletim hızını artırır.
5. Bir sinir hücresinin yapısı aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. III. Miyelinsiz nöronlar impuls oluşturamaz.
Ranvier
Dendrit yargılarından hangilerine varılabilir?
boğumu
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
Akson
D) I ve II E) II ve III
Çekirdek
Miyelin kılıf
Aşağıdakilerden hangisi bu şekilde gösterilen
8. Sinir sisteminde nöronların yanı sıra yardımcı hücreler de
yapılardan herhangi birinin görevi ya da özelliği
(glia) bulunur.
değildir?
Bu hücreler (glia) aşağıdakilerin hangisinde rol
A) İmpulsların taşınması ve bir sonraki yapıya oynamaz?
aktarılması
A) Nöronların pH değişiminden korunması
B) DNA’sını eşleyerek hücrenin bölünmesi
B) Miyelin kılıfın oluşturulması
C) İzolasyonu sağlayarak impulsların daha hızlı
iletilmesi C) Mikroorganizmaların fagositozla yok edilmesi
D) Hücresel faaliyetlerin yönetilmesi D) Bölünerek yeni sinir hücrelerinin oluşturulması
E) İmpulsun diğer hücrelerden alınması E) Beyin-omurilik sıvısının oluşturulması
4.E 5.B 6.E 7.B 8.D
7
2.
TEST
KAZANIM DAKLI SORULAR SİNİR SİSTEMİ
Nöronlar Üzerinde İmpuls İletimi 1. Uyarılmış bir sinir hücresinin elektriksel yük değişimi
• Sinir hücresi üzerindeki elektriksel değişikliklereimpuls durumu aşağıda gösterilmiştir.
(uyartı)denir.
+
K
• İmpuls oluşturan faktöre uyarı, impuls oluşumuna neden
+ + – – + +
olan en küçük uyarıyaeşik değeridenir.
• Nöronun eşik değerdeki uyarıya cevap vermesineaksiyon – – + + – –
+
potansiyelidenir. Na
• Eşik değeri altındaki uyarılar impuls oluşturmaz. – – + + – –
• Uyarının eşik değeri üzerinde artırılması impuls hızını
+ + – – + +
değiştirmez.
+
• Çünkü uyartıların iletilmesi için gereken enerji uyarıdan K
değil nöronun kendisinden sağlanır.
1 2 3
• Ancak impuls sayısını ve uyarılan sinir hücresi sayısını artırır.
(Çünkü farklı nöronların eşik değerleri farklı olabilir.) Şemada numaralanmış bölgelerin durumu,
• Buna bağlı olarak tepkinin şiddeti ve harcanan ATP miktarı aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?
da artar.
• Dinlenme halindeki bir sinir hücresinin dış yüzeyi (+), iç 1 2 3
yüzeyi (-) yüklüdür. Bu durumapolarizasyondenir. (c)
Polarizasyonu “Na-K pompası” sağlar. A) Polarizasyon Depolarizasyon Repolarizasyon
• Aktif taşıma ile dış yüzeye “Na+”, iç yüzeye “K+” iyonlarının B) Depolarizasyon Repolarizasyon Polarizasyon
taşınması “Na-K pompası” ile sağlanır.
C) Repolarizasyon Polarizasyon Depolarizasyon
İlk aksiyon İkinci aksiyon
potansiyeli K+ potansiyeli
1. – – + + + + 2. + + – – + + D) Polarizasyon Repolarizasyon Depolarizasyon
+ + – – – – – – + + – –
Na+ Na+ E) Repolarizasyon Depolarizasyon Polarizasyon
+ + – – – – – – + + – –
– – + + + + + + – – + +
K+
a
K+ b a c
3. + + + + – –
– – – – + +
Na+
– – – – + +
+ + + + – –
c K+ Üçüncü aksiyon 2.  Sinir hücresine eşik şiddetinden daha düşük
b potansiyeli şiddette uyarı verildiğinde impuls oluşmaz.
a
 Sinir hücresine eşik şiddetinde uyarı verildiğinde
Aksiyon Potansiyeli İle İlgili Olaylar
• Uyarılmış sinir hücresinde, “Na+” iyonları açılan “Na” 120 m/s hıza sahip impuls oluşur.
kapılarından hücre içine difüzyon ile girer.  Sinir hücresine eşik şiddetinden yüksek şiddette
• Sinir hücresinin dış yüzeyi (–), iç yüzeyi (+) yüklü hale gelir. uyarı verildiğinde yine 120 m/s hıza sahip impuls
Bu durumadepolarizasyondenir. (a) oluşur.
• Bir süre sonra “Na+” kapıları kapanıp “K+” kapıları açılır. Hücre
Bu bilgilere dayanarak,
içinde fazla olan “K+” iyonlarının hücre dışına çıkmasıyla
tekrar sinir hücresi zarının dış yüzeyi “+”; iç yüzeyi “–” yüklü I. Uyarı şiddeti artsa bile impuls iletim hızı değişmez.
hale gelir. Buna darepolarizasyondenir. (b)
II. İmpuls iletimi sırasında sinir hücresinde kimyasal
• Polarize olmamış sinir hücresi impuls iletemez. Bunun için,
maddeler üretilir.
depolarizasyon ve repolarizasyon olaylarından sonra Na -
III. Eşik şiddetinin altındaki uyarılar impuls oluşturmaz.
K pompası devreye girer ve sinir hücresi tekrar
polarizasyon durumuna gelir.
yargılarından hangilerine varılabilir?
• İmpuls, nöron üzerinde Dendrit®Hücre gövdesi®Akson
doğrultusunda taşınır. A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III
• Miyelin kılıfın varlığı, akson çapının artması ve Ranvier
boğum sayısının azalması impuls iletimini hızlandırır. D) II ve III E) I, II ve III
1.E 2.C
8
2.
TEST
Önce Konuyu
Tanımak
Lazım SİNİR SİSTEMİ KAZANIM DAKLI SORULAR
3. Reseptörler aracılığı ile algılanan uyarıların impulsa 5. Nöron çapının artması;
çevrildikten sonra beynin ilgili merkezine iletilmesi
I. impuls hızı,
sırasında gerçekleşen;
II. eşik değeri,
I. nörotransmitter maddelerin salgılanması,
III. impuls sayısı
II. sodyum ve potasyum geçişlerine bağlı yük değişimi,
niceliklerinden hangilerinin de artışına neden olur?
III. oksijenli solunum ile ATP sentezi
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
olaylarından hangileri impuls iletiminin elektriksel
nitelikte olduğunu gösterir?
D) I ve II E) II ve III
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
6. Eşik şiddetini aşan bir uyarının şiddeti daha da
D) I ve II E) II ve III artırılırsa;
I. tepki şiddeti,
II. impuls frekansı,
III. impuls şiddeti
faktörlerinden hangileri de artış gösterir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
D) I ve II E) I, II ve III
4. Sinir hücresinin yapısı ile ilgili bazı bilgiler şunlardır:
 Dinlenme halindeki bir sinir hücresinde sodyum 7. İmpuls oluşumu ve iletimi ile ilgili olarak,
iyonları (Na+) hücre dışında, potasyum iyonları
(K+) ise hücre içinde daha fazladır. (Polarizasyon) I. Oluşan impuls sayısı arttıkça organizmanın tepki
 Eşik değerinde veya eşik değerinden daha büyük şiddeti artar.
uyarılarda Na+hücre içine, K+hücre dışına doğru II. Uyarının eşik değerin altında olması, impuls
oluşumuna neden olmaz.
hareket ederek impuls oluşturur. (Depolarizasyon
III. Uyarı şiddeti arttıkça oluşan impulsun iletim hızı
ve Repolarizasyon)
artar.
 İmpuls, diğer sinir hücresine geçtikten sonra hücre
eski haline geri döner. (Polarizasyon) yargılarından hangileri yanlıştır?
Buna göre, impuls oluşumu ve iletimi ile ilgili
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?
D) I ve II E) I, II ve III
A) Hücre içi ile hücre dışı iyon konsantrasyonlarının
değişimi difüzyon ve aktif taşıma kurallarına göre
8. Bir sinir telinde;
gerçekleşir.
B) İmpulsun nöron üzerindeki hareketi sadece kimyasal I. akson çapının artışı,
olarak gerçekleşir.
II. miyelin kılıfın varlığı,
C) Na+ve K+iyonlarının yer değiştirmesi impuls hızının
III. ranvier boğum sayısının artışı
yavaşlamasına neden olur.
D) Eşik değerin altındaki uyarılarda hücre içi ve faktörlerinden hangileri impuls iletim hızını artırır?
dışındaki Na+ve K+iyonlarının miktarları eşitlenir.
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
E) İmpuls iletimi sırasında Na+ve K+iyonları hücre
zarından aynı yönde hareket ederler.
D) I ve II E) I, II ve III
3.B 4.A 5.A 6.D 7.C 8.D
9
3.
TEST
KAZANIM DAKLI SORULAR SİNİR SİSTEMİ
Sinapslarda İmpuls İletilmesi 1. İmpulsların bir nörondan diğerine aktarılmasını sağlayan
• İmpuls bir nörondan diğerine sinaps denilen yapılar ile yapılara sinaps denir.
aktarılır.
Impuls yönü
• Sinaps genel olarak bir nöronun akson ucu (sinaptik yumru) Akson ucu
ile diğer nöronun dendriti arasında oluşur.
Mtokondr
• Sinaps bölgesinde hücreler birbirine temas etmez.
Snaptk keseler
Snaptk
boşluk
Impuls yönü
Akson ucu
Dendrt
Mtokondr
Snaptk keseler
1
Snaptk
boşluk Reseptör Nörotransmtter madde
Sinaplardaki impuls iletimi için,
Dendrt
I. Akson ucundan dendritlere doğru olur.
II. Nörotransmitter maddeler aracılığı ile gerçekleştirilir.
2
Reseptör Nörotransmtter madde
III. Ekzositoz ile salgılan nörotransmitterler bir sonraki
• Sinapslarda impuls iletimi nörotransmitter maddeler nörona endositoz ile girer.
(dopamin, seratonin gibi) ile kimyasal olarak gerçekleşir.
yargılarından hangileri doğrudur?
• Sinapslarda uyartı; 1. nöronun akson ucundan 2. nöronun
dendritlerine aktarılır. A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
• Uyartı 1. nöronun akson ucuna geldiğinde sinaptik
D) I ve II E) I, II ve III
keselerdeki nörotransmiter maddeler sinaptik boşluğa
yayılır. (ekzositoz)
• Sinaptik keselerden serbest kalan nörotransmitter maddeler
sinaptik boşluğa difüzyon ile yayılır.
• Nörotransmitter maddeler 2. nöronun dendritleri üzerindeki
reseptörleri uyarınca impuls 2. nörona geçmiş olur.
• Uyartının sinapstan geçişi, sinir hücresi boyunca
yayılışından daha yavaştır.
• Bazı uyarılar ve uyartılar için nörotransmitter madde
salınmaz ve uyartı bir sonraki nörona aktarılmaz. Buna
2. Sinapslardaki seçici direnç için,
sinaptik (seçici) direnç denir.
I. Bir hareketle ilgili olarak sadece belirli kasların
• Sinaptik direnç ile kasların denetimsiz olarak kasılması ve
çalışmasını sağlar.
bezlerin gereksiz yere salgı üretmesi önlenir.
II. Bir uyarının gelmesiyle bütün salgı bezlerinin
• Bir uyartının aynı nöron üzerinde bir başka uyartıyı etkisiz
harekete geçmesini önler.
hale getirmesine sinaptik engelleme denir.
III. İmpulsların ilgili duyu merkezine ulaşmasını sağlar.
• Bir uyartının aynı nöron üzerinde bir başka uyartıyı
yargılarından hangileri doğrudur?
kuvvetlendirmesine sinaptik kolaylaştırma denir.
• Sinapslardaki engelleme ve kolaylaştırma olayları insanın A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III
karmaşık hafıza, zeka ve öğrenme mekanizmalarının
temelini oluşturur. D) II ve III E) I, II ve III
1.D 2.E
10