MEGEP – Genel Muhasebe Modülü

121 Pages·2012·13.04 MB·Turkish

T.C.
MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKĠ EĞĠTĠM VE ÖĞRETĠM SĠSTEMĠNĠN
GÜÇLENDĠRĠLMESĠ PROJESĠ)

MUHASEBE VE FĠNANSMAN

GENEL MUHASEBE

ANKARA 2009
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliĢtirilen modüller;

 Talim ve Terbiye Kurulu BaĢkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile

onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak

yaygınlaĢtırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında

amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliĢtirilmiĢ öğretim
materyalleridir (Ders Notlarıdır).

 Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye

rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmıĢ, denenmek ve

geliĢtirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında

uygulanmaya baĢlanmıĢtır.

 Modüller teknolojik geliĢmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği

kazandırmak koĢulu ile eğitim öğretim sırasında geliĢtirilebilir ve yapılması

önerilen değiĢiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir.

 Örgün ve yaygın eğitim kurumları, iĢletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik
kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaĢılabilirler.

 BasılmıĢ modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır.

 Modüller hiçbir Ģekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karĢılığında

satılamaz.
ĠÇĠNDEKĠLER

ĠÇĠNDEKĠLER .......................................................................................................... i-ii
AÇIKLAMALAR ....................................................................................................... iii
GĠRĠġ ........................................................................................................................... 1
ÖĞRENME FAALĠYETĠ - 1 .................................................................................... 2
1. BĠRĠNCĠ SINIF MÜKELLEF’LERĠN MUHASEBE ĠġLEMLERĠ ................. 3
1.1. Muhasebe‟nin Temel EĢitliği .................................................................... 5
1.2. Muhasebe FiĢ'i EĢitliği .............................................................................. 6
1.3. Çift Taraflı Kayıt Sistemi .......................................................................... 7
1.4. Muhasebe Süreci ....................................................................................... 8
1.5. Bilanço / Muhasebe Modülüne GiriĢ ......................................................... 9
1.6. Firma Tanımı ........................................................................................... 10
1.7. Hesap Planı Tanımı ................................................................................. 14
1.7.1. Yeni Hesap Açmak ................................................................... 16
1.7.2. Hesap Düzeltmek ...................................................................... 17
1.7.3. Hesap Silmek ............................................................................ 17
1.8. Hesap Planı Yardım Kitabı ...................................................................... 18
1.9. Muhasebe FiĢ‟i Kaydetmek .................................................................... 19
1.9.1. AçılıĢ FiĢi .................................................................................. 20
1.9.2. Tahsil FiĢi ................................................................................. 23
1.9.3. Tediye FiĢi ................................................................................ 25
1.9.4. Mahsup FiĢi .............................................................................. 28
1.9.5. “Hızlı Fatura Modülü” ile Muhasebe FiĢ‟i Kaydetmek ............ 32
1.10. Muhasebe FiĢ‟i Düzeltmek ................................................................... 36
1.11. Muhasebe FiĢ‟i Silmek .......................................................................... 36
UYGULAMA FAALĠYETĠ - 1...................................................................... 37
ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME - 1 ........................................................... 38
ÖĞRENME FAALĠYETĠ - 2 .................................................................................. 40
2. MUHASEBE SÜRECĠ’NE GÖRE ÇÖZÜMLÜ MONOGRAFĠ ..................... 40
2.1. Firma Tanımı ........................................................................................... 41
2.2. DönembaĢı ĠĢlemleri ................................................................................ 42
2.2.1. Ortakların Sermaye Taahhütleri .............................................. 42
2.2.2. Ortakların Sermaye Taahhütleri´ni Yerine Getirmesi .............. 44
2.2.3. KuruluĢ Bilançosu‟nun Hazırlanması ...................................... 48
2.3. Günlük Ticari ĠĢlemler ............................................................................ 49
2.3.1. Günlük Ticari ĠĢlemlerin Belgelendirilmesi ............................. 49
2.3.2. Günlük Ticari ĠĢlemlerin, Yevmiye Defterine Kayıt Edilmesi . 49
2.3.2.1. AlıĢ Faturası ............................................................... 49
2.3.2.2. KeĢide Çek ................................................................. 50
2.3.2.3. SatıĢ Faturası .............................................................. 50
2.3.2.4. Tahsilat Makbuzu ...................................................... 51
2.3.2.5. Kargo Gider Faturası ................................................. 51
2.3.2.6. Gelen Havale Makbuzu ............................................. 52
2.3.2.7. Kasa‟dan Banka‟ya Yatırılan Nakit ........................... 52
2.3.2.8. KeĢide Edilen Çek‟in Ödenmesi ................................ 53
2.3.2.9. Elektrik Gideri Faturası ............................................. 53
2.3.2.10. Amortisman Hesaplaması ve Gider Yazılması ........ 54
2.3.3. Günlük Ticari ĠĢlemlerin, Büyük Defter‟e Kayıt Edilmesi ...... 54
2.3.4. Aylık Mizan‟ın Düzenlenmesi .................................................. 54
2.3.4. KDV Beyannamesi ve Ġnternet Bildirimi ................................. 55
2.3.4. KDV Hesaplarının Kapatılması ................................................ 56
2.4. Dönemsonu ĠĢlemleri............................................................................... 57
2.4.1. Faiz Gelir‟i Tahakkuku ............................................................. 57
2.4.2. SatıĢ Maliyetlerinin Hesaplanması ve Muhasebe FiĢi .............. 57
2.4.3. Genel Geçici Mizan-Dönem Sonu Envanter KarĢılaĢtırılması . 59
2.4.4. Vergi Öncesi Kar / Zarar Hesaplaması ..................................... 60
2.4.4.1. Giderlerin Gelir Tablosuna Aktarılması (Yansıtma) . 60
2.4.4.2. Gelir Tablosu‟da Brüt Kâr/Brüt Zarar Hesaplaması .. 63
2.4.4.3. Brüt Kâr‟dan Kurumlar Vergisi KarĢılığı Ayırmak ... 64
2.4.4.4. G.Tablosu Hesapları (600-689 Hesaplar) Kapatmak 65
2.4.5. Envanter Defteri‟nin Hazırlanması ........................................... 67
2.4.6. Kesin Mizan‟ın Hazırlanması ................................................... 68
2.4.7. Mali Tablolar‟ın Hazırlanması ................................................. 70
2.4.6.1. Gelir Tablosu ............................................................. 70
2.4.6.2. Bilanço ....................................................................... 71
2.4.8. KapanıĢ Maddesinin Yapılması ................................................ 72
2.5. Yevmiye Defteri‟nin Yazdırılması .......................................................... 74
2.6. Büyük Defteri‟in Yazdırılması ................................................................ 75
UYGULAMA FAALĠYETĠ - 2...................................................................... 76
ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME - 2 ........................................................... 77
ÖĞRENME FAALĠYETĠ - 3 .................................................................................. 79
3. ĠKĠNCĠ SINIF MÜKELLEF'LERĠN MUHASEBE ĠġLEMLERĠ…………..79
3.1. ĠĢletme Defteri‟nin ġekli ......................................................................... 80
3.2. ĠĢletme / Serbest Meslek Modülüne GiriĢ ............................................... 81
3.3. Firma Tanımı ........................................................................................... 82
3.4. Hesap Planı Tanımı ................................................................................. 86
3.4.1. Yeni Hesap Açmak ................................................................... 88
3.4.2. Hesap Düzeltmek ...................................................................... 89
3.4.3. Hesap Silmek ............................................................................ 89
3.5. Evrak GiriĢ Ekranı ................................................................................... 90
3.5.1. AlıĢ Faturası .............................................................................. 91
3.5.2. SatıĢ Faturası ............................................................................. 92
3.5.3. Kargo Gider Faturası ................................................................ 93
3.5.3. Elektrik Gider Faturası ............................................................. 94
3.5.4. SatıĢ Ġade Faturası ..................................................................... 95
3.5.4. AlıĢ Ġade Faturası ...................................................................... 96
ii
3.5.4. DemirbaĢ AlıĢ Faturası ............................................................. 97
3.6. Resmi Bildirimler ve Raporlar ................................................................ 99
3.6.1. ĠĢletme Defteri (Gelir/Gider Ayrı Sayfa‟da) ............................ 99
3.6.2. Gelir / Gider Raporu (Tek Sayfa‟da) ...................................... 101
3.6.3. KDV Beyannamesi ................................................................. 102
3.6.4. ĠĢletme Mizanı ........................................................................ 104
3.6.5. ĠĢletme Hesap Özeti ................................................................ 105
3.6.6. ĠĢletme Gelir Tablosu ............................................................. 106
3.7. Sene Sonu Devir ĠĢlemleri ..................................................................... 107
UYGULAMA FAALĠYETĠ – 3 ................................................................... 108
ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME – 3 ......................................................... 109
MODÜL DEĞERLENDĠRME ................................................................................ 111
CEVAP ANAHTARLARI ....................................................................................... 113
KAYNAKÇA ........................................................................................................... 115

iii
AÇIKLAMALAR

KOD
ALAN Muhasebe ve Finansman
DAL/MESLEK Bilgisayarlı Muhasebe
MODÜL Muhasebe

1.sınıf ve 2.sınıf mükelleflerin muhasebe iĢlemlerini takip etmek
MODÜLÜN TANIMI için paket program üzerinde gereken tanımları ve iĢlemleri yapma
yeterliklerinin kazandırıldığı öğrenme materyalidir.

SÜRE 40/32
 Bilgisayar‟ın Temel Kullanımını Bilmek,
 AĢağıdaki Ders Modüllerini BaĢarı Ġle GeçmiĢ Olmak:
Ticari Belgeler, Program Yüklemek,
ÖN KOġUL
Cari Hesap, Ön Muhasebe,
 1.Sınıf Mükellef ve 2.Sınıf Mükelleflerin Defter Takibi
Konusu‟nda Bilgili Olmak
YETERLĠLĠK Muhasebe iĢlemleri yapmak
Genel Amaç:
Bu modül ile 1.sınıf ve 2.sınıf mükellef‟lerin muhasebe
iĢlemlerini paket program‟da takip edebileceksiniz.
Amaçlar:
1. Birinci sınıf mükelleflerin muhasebe iĢlemleri
yapılırken kullanılan yevmiye fiĢlerinin paket
MODÜLÜN AMACI
programda nasıl kayıt edildiğini öğreneceksiniz.
2. Birinci sınıf mükelleflerde muhasebe sürecini,
monografi ile uygulamalı olarak, paket programda
öğreneceksiniz.
3. ikinci sınıf mükelleflerde muhasebe iĢlemlerini
uygulamalı öğreneceksiniz.

EĞĠTĠM ÖĞRETĠM
Bilgisayar Laboratuarı, Ġnternet, Projeksiyon, Tepegöz,
ORTAMLARI VE
Muhasebe Programı Eğitim CD‟si
DONANIMLARI

Her öğrenme sonunda modülde verilen ölçme araçları ile ulaĢtığınız
bilgi düzeyinizi kendi kendinize değerlendirebileceksiniz.
ÖLÇME VE
Modül‟ün sonunda kazandığınız bilgi ve becerileri belirlemek
DEĞERLENDĠRME
amacıyla öğretmeniniz tarafından hazırlanacak bir ölçme aracıyla
değerlendirileceksiniz.

iv
GĠRĠġ
GĠRĠġ
Değerli öğrenci;

Günümüzde iĢletmeler, mali iĢlemlerin takibini muhasebe yazılımları ile
yapmaktadır. Günlük ticari iĢlem hacminin artması, muhasebesel iĢlemleri takip etmeyi
zorlaĢtırmıĢ ve sonuçta iĢletmelerin bilgisayarlardan yardım alması kaçınılmaz olmuĢtur.

Muhasebe yazılımları sayesinde iĢletmeler, mali bilgilerine daha çabuk eriĢerek
iĢlem hızını artırmakta ve bu bilgileri güvenle saklayıp gerektiğinde raporlarını hızlı bir
Ģekilde alabilmektedir.

Bir iĢletmenin en önemli bölümlerinin baĢında “Muhasebe Birimi” gelir.
Bunu bir örnek ile açıklayalım: ĠĢletmeler, bir insan vücuduna benzetildiğinde
Yönetim Departmanı, insanın beyni; Pazarlama Departmanı, elleri ve ayakları;
Üretim Departmanı, vücudu gibidir. Muhasebe Departmanı ise vücudun sinir sistemidir.

Ġnsan vücudu sağlıklı sinir sistemine sahip olmadan beyne, ellere ve diğer
organlara hükmedemeyeceğine göre iĢletme yönetimi de sistemli bir muhaseye sahip
olmadan pazarlama, üretim ve diğer bölümleri ile ilgili doğru kararlar alamaz.

Bunun için “Muhasebe Birimi” bir iĢletmede ana unsurdur.

Ticari hayatta büyüyen iĢletmeler, gelecek için aldığı kararlarda ve bu kararları
uygulamada “her zaman muhasebe departmanından faydalanır.”

“Muhasebenin Temel Ġlkeleri” konusunda bilgi sahibi olan bir kimse,
sektör önemli olmaksızın tüm iĢletmelerle ilgili “muhasebe departmanında” rahatlıkla
görev alabilecek bir konumda olacaktır.

Muhasebenin temel kurallarını ve bir iĢletmedeki çalıĢma sistemini, yani iĢleyiĢi
bildiğinizde bilgisayar ortamında geliĢtirilen ve “Bilgisayarlı Muhasebe” olarak
isimlendirilen tüm muhasebe programlarını rahatlıkla kullanabileceksiniz.

Bunun yanında bazen muhasebenin temel kurallarını bilmekle beraber, kullandığınız
program‟ın iĢlevsel oluĢu da çok önemlidir. Bu ikisi muhasebeciyi tamamlayan unsurlardır.
Biri eksik olduğunda günlük iĢ hayatının içinde muhasebeci kaybolup gidecektir.

Yaygın biçimde kullanılan, bilgisayarda fazla yer iĢgal etmeyen pratik ve
sıradıĢı bu programda;

 Kolay kurulduğunu, hızlı çalıĢıp hızlı sonuç ürettiğini,
 Windows tabanlı programlarda yapılması gereken bir çok tanımlamanın,
DOS tabanlı olan bu programda hazır olduğunu,
 BaĢka paket programlarda görmediğiniz birçok çok kolaylığı ile size zaman
kazandıracağını örnekli uygulamalarıyla öğreneceksiniz.

1
ÖĞRENME FAALĠYETĠ - 1

ÖĞREN

AMA Ç

Bu öğrenme faaliyeti ile birinci sınıf mükelleflerin muhasebe iĢlemleri yapılırken
kullanılan (Açılış, Tahsil, Tediye,Mahsup Fişi gibi) yevmiye fiĢlerinin paket program‟da
nasıl kayıt edildiğini öğreneceksiniz.

ARAġTIRMA

 Muhasebe iĢlemlerini (a’dan z’ye) kendi içinde takip eden bir firmayı ziyaret ediniz
ve firmadaki yapılan muhasebenin sürecini inceleyiniz. Önemli olarak gördüğünüz
kısımları not alınız.

ARAġTIRMA ÖZETĠ:
………………………………………… ………………………………………
…………………………………………………………………………………
………………………………………… ………………………………………
…………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………
………………………………………… ………………………………………
…………………………………………………………………………………
………………………………………… ………………………………………
…………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………
………………………………………… ………………………………………
…………………………………………………………………………………
………………………………………… ………………………………………
…………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………
………………………………………… ………………………………………
…………………………………………………………………………………
………………………………………… ………………………………………
…………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………

2
1. BĠRĠNCĠ SINIF MÜKELLEF’LERĠN
MUHASEBE ĠġLEMLERĠ

Önceki “Öğrenme Faaliyetleri‟nde” paket program‟ın yardımcı modülleri‟nde

(Ücret Bordrosu, Demirbaş-Amortisman, Büro Yönetimi, Iceberg Ticari Modüller’inde)

kayıt edilen ticari belgeleri Bilanço/Muhasebe‟ye “muhasebe fiĢi” olarak entegre yapıyor

ve oluĢturulan fiĢler üzerinden mali tabloları hazırlayıp, beyannameleri ve resmi

bildirimleri yapıyorduk.

Bu “Öğrenme Faaliyeti‟nde” paket program‟ın yardımcı modüller‟den entegrasyon

yapmadan, ticari belgeleri doğrudan muhasebe fiĢi olarak iĢleyip, muhasebe sürecine

uygun olarak, mali tablolarımızı hazırlayacağız, beyannameleri ve resmi bildirimlerimizi

yapacağız.

3
Bilanço usulüne göre defterlerini takip edecek olan bir iĢletme, kuruluĢ aĢamasında
sahip olduğu “varlıkları ile kaynaklarını” tablo halinde göstermelidir ki buna Bilanço denir.

Defterlere kayıt yaparken “bilanço eĢitliği” sağlanmalıdır.

ġekil 1 - Örnek Bilanço Tablosu

4