Arma İşleme

81 Pages·2011·2.67 MB·Turkish

T.C.
MİLLÎ EĞİTİMBAKANLIĞI
EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ
ARMA İŞLEME
542TGD373
Ankara,2011
 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve
Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya yönelik olarak
öğrencilere rehberlik etmek amacıyla hazırlanmış bireysel öğrenme
materyalidir.
 MillîEğitimBakanlığıncaücretsizolarakverilmiştir.
 PARAİLESATILMAZ.
İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR...................................................................................................................iv
GİRİŞ.......................................................................................................................................1
ÖĞRENMEFAALİYETİ–1....................................................................................................3
1.ÇALIŞMAORTAMINIHAZIRLAMA..............................................................................3
1.1.AtölyedeBulunanAraçveGereçler..............................................................................3
1.1.1.Araçlar....................................................................................................................3
1.1.2.Gereçler..................................................................................................................4
1.2.AtölyeDüzeni...............................................................................................................4
1.2.1.YerleşimPlanı........................................................................................................4
1.2.2.Temizlik..................................................................................................................4
1.2.3.Işıklandırma............................................................................................................5
1.3.ÇalışmaOrtamındaMeydanaGelebilecekİşKazalarıveAlınmasıGerekenÖnlemler
..............................................................................................................................................5
1.3.1.İğneBatması...........................................................................................................5
1.3.2.ElektrikÇarpması...................................................................................................5
1.3.3.MakineyeEl,SaçveGiysilerinSıkışması.............................................................6
UYGULAMAFAALİYETİ.................................................................................................7
ÖLÇMEVEDEĞERLENDİRME.......................................................................................9
ÖĞRENMEFAALİYETİ–2..................................................................................................10
2.ÜRÜNEUYGUNDESENVEMALZEMEBELİRLEME...............................................10
2.1.ArmanınUygulandığıYerlerveYapılanÜrünler.......................................................10
2.2.ArmanınDesenÖzelliği..............................................................................................12
2.3.DesenÇizmedeFaydalanılanKaynaklar.....................................................................12
2.4.DesenÇizimindeKullanılanAraçveGereçler...........................................................13
2.5.İşeUygunDesenSeçme..............................................................................................13
2.6.ArmaDeseniÇizme....................................................................................................14
2.7.ArmaİşlemedeKullanılanKumaşlar..........................................................................14
2.8.İşlemedeKullanılanDiğerZeminler...........................................................................15
2.9.ArmaİşlemedeKullanılanİplikler..............................................................................15
2.9.1.Çeşitleri................................................................................................................15
2.9.2.Özellikleri.............................................................................................................16
UYGULAMAFAALİYETİ...............................................................................................17
2.10.DeseniRenklendirme................................................................................................18
2.10.1.RenklendirmeYapılırkenFaydalanılacakKaynaklar.........................................18
2.10.2.NakıştaRenkSeçimiveUyumu.........................................................................18
2.11.ArmaYapılırkenDikkatEdilecekNoktalar..............................................................19
UYGULAMAFAALİYETİ...............................................................................................20
ÖLÇMEVEDEĞERLENDİRME.....................................................................................22
ÖĞRENMEFAALİYETİ–3..................................................................................................23
3.İŞLEMETEKNİKLERİNİKULLANARAKARMADESENİNİBİLGİSAYARDA
HAZIRLAMA(PUNCHLAMA)...........................................................................................23
3.1.ResmiBilgisayaraAktarma.........................................................................................23
3.2.ResmiDosyayaKaydetme..........................................................................................23
UYGULAMAFAALİYETİ...............................................................................................24
3.3.BilgisayardaArmaDeseniHazırlarkenDikkatEdilecekEsaslar...............................25
3.4.YapılanİşeUygunİşlemeMetotları...........................................................................25
i
3.4.1.Sarma....................................................................................................................25
3.4.2.DekoratifDikiş.....................................................................................................26
3.4.3.Çinİğnesi.............................................................................................................26
3.4.4.ÇevreSargı...........................................................................................................27
3.4.5.Aplike...................................................................................................................27
3.5.BilgisayardaArmaDeseniHazırlama(Punchlamak)..................................................27
3.5.1.DeseniEkranaGetirme........................................................................................27
3.5.2.İğneSeçme...........................................................................................................28
3.5.3.ParametreAyarları...............................................................................................28
3.5.4.Koordinatlar..........................................................................................................29
3.5.5.KesveStop...........................................................................................................29
3.5.6.Giriş-ÇıkışNoktası.............................................................................................29
3.5.7.DikişYönü...........................................................................................................30
3.5.8.YazıYazma..........................................................................................................30
3.6.DesenDüzeltme..........................................................................................................31
3.6.1.Seçme(AlanıİçineAlma)....................................................................................31
3.6.2.Taşıma..................................................................................................................32
3.6.3.Kopyalama............................................................................................................32
3.6.4.Silme.....................................................................................................................32
3.7.EbatDeğiştirme...........................................................................................................33
3.7.1.Döndürme/Çevirme..............................................................................................34
3.7.2.BüyültmeKüçültme.............................................................................................34
3.7.3.YatayDikeyAynalama........................................................................................34
3.8.DesenKaydetme..........................................................................................................34
3.8.1.Disketİşlemleri....................................................................................................34
UYGULAMAFAALİYETİ...............................................................................................35
3.8.2.Kütüphaneİşlemleri.............................................................................................39
UYGULAMAFAALİYETİ...............................................................................................40
ÖLÇMEVEDEĞERLENDİRME.....................................................................................43
ÖĞRENMEFAALİYETİ–4..................................................................................................44
4.MAKİNEDEARMAİŞLEME..........................................................................................44
4.1.DeseniMakineyeYükleme.........................................................................................44
4.1.1.ArşiveKayıt.........................................................................................................44
4.1.2.DesenÇağırma.....................................................................................................44
4.2.MakineyiİşlemeyeHazırlama.....................................................................................45
4.3.MakineyiÇalıştırma....................................................................................................45
UYGULAMAFAALİYETİ...............................................................................................46
4.4.İşlemeEsnasındaOluşanAksaklıklarıGiderme.........................................................50
4.4.1.ArızalarıGidermedeKullanılanAraçveGereçler...............................................50
4.4.2.MakineninÜstBölümündeMeydanaGelenBasitArızalar.................................50
4.4.3.MakineninAltBölümündeMeydanaGelenBasitArızalar.................................54
4.4.4.MakineBilgisayarındaMeydanaGelenArızalar.................................................55
UYGULAMAFAALİYETİ...............................................................................................56
ÖLÇMEVEDEĞERLENDİRME.....................................................................................58
ÖĞRENMEFAALİYETİ–5..................................................................................................59
5.ÜRÜNÜKULLANIMAHAZIRHÂLEGETİRME.........................................................59
5.1.ArmaİşlemesineUygunÜtüYapmaS........................................................................59
ii
5.1.1.ÜtülemedeKullanılanAraçveGereçler..............................................................59
5.1.2.ÜtüÇeşitleri.........................................................................................................59
5.1.3.ÜtülemeninÖnemi...............................................................................................59
5.1.4.ÜtüYapılırkenDikkatEdilecekTeknikEsaslar..................................................60
UYGULAMAFAALİYETİ...............................................................................................61
5.2.KaliteKontrolüYapma...............................................................................................62
5.2.1.DesendeKaliteKontrol........................................................................................62
5.2.2.İşlemeveKumaşHataları....................................................................................62
5.3.3.TelaTemizliği......................................................................................................63
5.3.4.LekeKontrolü.......................................................................................................63
UYGULAMAFAALİYETİ...............................................................................................66
5.3.5.HataEtiketi(Meto)Yapıştırma............................................................................68
UYGULAMAFAALİYETİ...............................................................................................69
ÖLÇMEVEDEĞERLENDİRME.....................................................................................71
MODÜLDEĞERLENDİRME..............................................................................................72
CEVAPANAHTARLARI.....................................................................................................73
KAYNAKÇA.........................................................................................................................75
iii
AÇIKLAMALAR
AÇIKLAMALAR
KOD 542TGD373
ALAN ElSanatlarıveTeknolojisi
DAL/MESLEK SanayiNakışı
MODÜLÜNADI Armaİşleme
Çalışma ortamı hazırlama, desen ve malzeme belirleme,
MODÜLÜN bilgisayarda arma deseni hazırlama, makinada arma işleme ve
TANIMI ürünü kullanıma hazır hâle getirme konularını içeren öğrenme
materyalidir.
SÜRE 40/32
ÖNKOŞUL SanayiMakinasındaİşleme
YETERLİK ArmaİşlemesiYapmak
GenelAmaç:
Uygunortamsağlandığında,ürünevetekniğegöredesençizerek,
desenibilgisayardaarmatekniğindehazırlayıp,sanayi
makinesindeişleyerekürünedönüştürebileceksiniz.
Amaçlar:
1. Çalışmaortamınauygunolarak,atölyeyikullanıma
hazırlayabileceksiniz.
MODÜLÜNAMACI 2. Tekniğeuygunolarak,armadesenivekullanılacakmalzemeyi
hazırlayabileceksiniz.
3. Tekniğeuygunolarak,bilgisayardaarmadeseni
hazırlayabileceksiniz.
4. Tekniğevemakineninçalışmasistematiğineuygunolarak,
makinedearmaişleyebileceksiniz.
5. Tekniğeveişeuygunolarak,bitmişürünükullanıma
hazırlayabileceksiniz.
Nakış işletmeleri, atölye, lazer kesim işletmeleri, çalışma masası,
EĞİTİMÖĞRETİM
sandalye, bilgisayar, yazıcı, lazer makinesi, lazer ütüsü, sanayi
ORTAMLARIVE
nakış makinesi, desen kitapları, kumaş, deri, tela, ipler, makine
DONANIMLARI
aparatları,nakışmalzemeleri,ütü,ütümasası,lekeçıkarıcılar.
Modül içinde yer alan faaliyetten sonra, Değerlendirme Ölçütleri
gibi, verilen ölçme araçları ile kazandığınız bilgileri ölçerek
ÖLÇMEVE kendikendinizideğerlendireceksiniz.
DEĞERLENDİRME Öğretmen size, modül sonunda ölçme aracı uygulayarak, modül
uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek, sizi
değerlendirecektir.
iv
GİRİŞ
GİRİŞ
SevgiliÖğrenci,
Armaişleme,tekniğibakımındandiğerürünlerinişlemetekniklerindenfarklıdeğildir.
Diğertaraftandesenhazırlamaaşamasındadahaçokyazıkullanılması,birkurum,kuruluşya
damarkayıtemsiletmesiyönündenfarklılıkgösterir.
Armanın;genelliklekıyafet,işelbiseleri,kuruluşlaraaitlogolardakullanıldığını
bilmekleberaber,günümüzdeevtekstiliürünlerindedekullanıldığınıgösterenörneklerini
görmekteyiz.
Bumodül;çalışmaortamıhazırlama,desenvemalzemebelirleme,bilgisayardaarma
desenihazırlama,makinedearmaişleme,ürünükullanımahazırhâlegetirmebiçimindeki
bilgivebecerileriiçermektedir.
Bumodüliledesenhazırlamadavemakineyihazırlamadayapılacakişlemler,ana
hatlarıileanlatılmaktadır.Uygulamalarınızıyaparkenkullanmışolduğunuzmakineninve
desenprogramınınözellikleriniveçalışmasistematiğinidikkatealınız.Verilenuygulama
faaliyetlerisizeörnekoluşturacakveyapacağınızçalışmalardakolaylıksağlayacaktır.
Elinizdekibumodülübaşarıiletamamladığınızda;bilgisayardaarmadeseni
hazırlayarak,sanayinakışmakinesindeişleyip,ürünedönüştürebilecek;aynızamanda
sanayininistediğikalifiyeelemandurumunagelmişolacaksınız.
1
2
ÖĞRENME FAALİYETİ–1
ÖĞRENME FAALİYETİ–1
AMAÇ
Bufaaliyetteverilecekbilgilerdoğrultusunda,yaptığınızişeuygun,çalışmaortamı
hazırlayabileceksiniz.
ARAŞTIRMA
 Arma işleyebilmek için çalışma ortamında bulunması gerekli araç ve gereçleri
araştırarak,bilgilerinizisınıftakiarkadaşlarınızlapaylaşınız.
1. ÇALIŞMA ORTAMINI HAZIRLAMA
1.1. Atölyede Bulunan Araç ve Gereçler
Birişinyapılabilmesiiçinoişleilgiliaraç,gereçveekipmanlarınçalışırdurumda
olmasıveyaçalışırdurumagetirilmesigerekir.Armanınsanayinakışmakinesinde,işlenmesi
vekullanımahazırhâlegetirilmesiiçingerekliaraçvegereçlerşunlardır.
1.1.1.Araçlar
 Bilgisayarvedonanımları(yazıcı,tarayıcı)
 Disket,cd,cfkartvb.yedekleme vedepolamaüniteleri,
 Sanayinakışmakinesi,
 Masurasarımmakinesi,
 İplikaktarımmakinesi,
 Tamirvebakımmalzemeleri,
 Nakış malzemeleri (makas, dikiş iğnesi, makine iğnesi, toplu iğne, cetvel,
mezürvb.)
 Ütüveütümalzemeleri.
3
Resim1.1:SanayiNakışMakinesi
1.1.2.Gereçler
 İşlemezeminleri(kumaş,derivb.),
 Tela,
 Süslememalzemeleri,
 İşlemeiplikleri,
 Desençizmekiçingereklimalzemeler(kâğıt,kalem,silgivs.)
1.2. Atölye Düzeni
Verimlibirçalışmaiçinatölyedebulunanaraçvegereçlerin,yapılanişinözelliğine
uygunolarakyerleştirilmesinedikkatedilmelidir.
1.2.1.YerleşimPlanı
Çalışmaortamındabulunanaraçvegereçleryerleştirilirikengünışığındaneniyi
yararlanılabilecekoturmaplanıolmasına,zamankaybınıönlemekiçinmakineile
bilgisayarlarınbirbirineyakınbulunmasınadikkatedilmelidir.
1.2.2.Temizlik
Çalışmayabaşlamadanönceveçalışmabitiminde,makinelerinçalışmaalanlarını
temizlemek,düzenlemekvemakinelerinbakımınıyapmakgerekir.Temizbirortamda
çalışmak,hemsağlıkaçısındanhemdekullandığımızaraç-gereçlerindahaproblemsiz
çalışmasıaçısındanönemlidir.Unutulmamalıdırkidüzendisiplini,disipliniseverimliliğive
kaliteyiartırır.
4